Huishoudens krijgen vanaf 2028 te maken met nieuwe CO2-kosten: dit verandert er

Huishoudens krijgen vanaf 2028 te maken met nieuwe CO2-kosten: dit verandert er

Vanaf 2028 krijgen huishoudens in Nederland te maken met extra kosten voor het gebruik van aardgas en brandstoffen zoals benzine en diesel. De nieuwe regeling vloeit voort uit het Europese emissiehandelssysteem ETS2, dat onderdeel is van het bredere klimaatbeleid van de Europese Unie. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kunnen de financiële gevolgen sterk verschillen per huishouden.
Het nieuwe systeem is bedoeld om de uitstoot van CO2 verder terug te dringen. Bedrijven betalen al jarenlang voor hun uitstoot via het bestaande ETS1-systeem. Met ETS2 worden straks ook huishoudens en kleinere ondernemingen betrokken bij deze Europese aanpak.

Klik hier en volg Dagelijkseverhalen op Google zodat er minder advertenties komen

Wat is ETS2 en waarom komt het eraan?

Het ETS2-systeem is een uitbreiding van het bestaande Europese emissiehandelssysteem. Binnen dit systeem moeten leveranciers van fossiele brandstoffen rechten kopen voor de uitstoot die ontstaat door het gebruik van gas, benzine en diesel. Deze extra kosten kunnen uiteindelijk zichtbaar worden op de energierekening en bij het tanken.
De Europese Unie wil hiermee het gebruik van fossiele energie verder verminderen en de overstap naar duurzamere alternatieven stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan beter geïsoleerde woningen, elektrische voertuigen en energiezuinige verwarmingssystemen.
Volgens experts speelt ETS2 een belangrijke rol in het behalen van de klimaatdoelen voor de komende jaren. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor de betaalbaarheid van wonen en energie, vooral voor huishoudens met een beperkt budget.

Grote verschillen tussen huishoudens

Uit berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat de impact van ETS2 sterk afhangt van de woonsituatie en het energieverbruik van huishoudens.
Een bewoner van een klein appartement met een traditionele cv-ketel en een beperkt aantal autokilometers zou in 2030 naar verwachting ongeveer 10 tot 20 euro per maand extra kunnen betalen voor gas en brandstof.
Bij grotere woningen met een hoger energieverbruik kunnen de bedragen hoger uitvallen. Bewoners van oudere vrijstaande huizen die jaarlijks veel kilometers rijden, kunnen volgens de schattingen rekening houden met ongeveer 30 tot 70 euro extra per maand.
Huishoudens die gebruikmaken van een warmtepomp en elektrisch rijden, zouden weinig tot geen directe extra kosten ervaren binnen dit systeem.

Kosten afhankelijk van Europese CO2-prijs

De uiteindelijke bedragen staan nog niet vast. De hoogte van de extra kosten hangt namelijk samen met de prijs van CO2-uitstootrechten binnen Europa. Die prijs kan in de komende jaren veranderen door economische ontwikkelingen, energievraag en Europese regelgeving.
Vooral na 2030 kunnen de tarieven mogelijk verder stijgen. Nederland heeft slechts beperkte invloed op deze prijsontwikkeling, omdat het systeem op Europees niveau wordt vastgesteld.
Hierdoor blijft het lastig om exacte maandbedragen te voorspellen. Experts benadrukken daarom dat de huidige berekeningen vooral bedoeld zijn als indicatie van de mogelijke impact op huishoudens.

Zorgen over betaalbaarheid van energie

Het Planbureau voor de Leefomgeving wijst erop dat stijgende energiekosten gevolgen kunnen hebben voor huishoudens met lagere inkomens. Vooral gezinnen met oudere woningen of beperkte financiële ruimte kunnen moeite hebben om te investeren in energiebesparende oplossingen.
Directeur Marko Hekkert benadrukt dat eerdere periodes met hoge energieprijzen al hebben laten zien dat sommige huishoudens kwetsbaar zijn voor stijgende woonlasten.
Daarom adviseren onderzoekers om gerichte ondersteuning beschikbaar te maken voor huishoudens die extra hulp nodig hebben. Volgens het PBL kunnen goed gerichte maatregelen effectiever zijn dan brede regelingen die voor iedereen gelden.

Verduurzaming kan kosten verlagen

Huishoudens kunnen de toekomstige kosten mogelijk beperken door hun woning energiezuiniger te maken. Denk hierbij aan:

• • Betere isolatie van muren, vloeren en daken
  • Het gebruik van een hybride of volledig elektrische warmtepomp
  • De overstap naar elektrisch rijden
  • Energiezuinige apparaten en slimme verwarmingssystemen

Door minder fossiele energie te gebruiken, neemt ook de CO2-uitstoot af. Daardoor kunnen huishoudens indirect minder last krijgen van de nieuwe Europese regeling.
Toch benadrukken onderzoekers dat verduurzaming niet voor iedereen direct haalbaar is. Investeringen in isolatie of nieuwe installaties vragen vaak een aanzienlijk budget.

Huurders afhankelijk van verhuurders

Voor huurders ligt de situatie vaak ingewikkelder. Zij zijn meestal afhankelijk van woningcorporaties of particuliere verhuurders voor verduurzamingsmaatregelen aan de woning.
Daarom wordt er ook gekeken naar aanvullende maatregelen vanuit de overheid. Het kabinet heeft aangekondigd dat woningen met de minst gunstige energielabels in de huursector de komende jaren moeten verdwijnen. Energielabels E, F en G zouden uiterlijk in 2029 grotendeels moeten zijn verbeterd.
Hiermee wil de overheid ervoor zorgen dat huurwoningen energiezuiniger worden en bewoners minder afhankelijk zijn van hoge energiekosten.

Europese voorbeelden laten mogelijke aanpak zien

Andere Europese landen hebben al ervaring met vergelijkbare systemen. In landen zoals Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland bestaan al regelingen waarbij huishoudens betalen voor CO2-uitstoot.
Daar worden kwetsbare groepen vaak financieel ondersteund via compensatieregelingen of belastingvoordelen. Deze voorbeelden worden door Nederlandse onderzoekers meegenomen bij het bekijken van mogelijke oplossingen voor de Nederlandse situatie.

Europese regels zorgen ook voor schonere auto’s

Naast ETS2 spelen ook andere Europese klimaatregels een belangrijke rol. Autofabrikanten moeten steeds schonere voertuigen produceren om aan strengere CO2-normen te voldoen.
De Europese Unie heeft als doel dat nieuwe personenauto’s en bestelwagens in 2035 aanzienlijk minder uitstoten dan voertuigen uit 2021. Daardoor zullen steeds meer elektrische en energiezuinige voertuigen beschikbaar komen voor consumenten.
Deze ontwikkeling kan ervoor zorgen dat huishoudens in de toekomst minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en daardoor minder gevoelig zijn voor stijgende CO2-kosten.

Sociaal Klimaatfonds moet ondersteuning bieden

Een deel van de opbrengsten uit het ETS2-systeem wordt gebruikt voor het Europese Sociaal Klimaatfonds. Dit fonds is bedoeld om huishoudens en kleine bedrijven te ondersteunen bij de overstap naar duurzamere oplossingen.
Daarnaast werkt Nederland aan een eigen sociaal klimaatplan. Het kabinet heeft verschillende maatregelen aangekondigd om energiebesparing en verduurzaming toegankelijker te maken.
Zo moet er meer geld beschikbaar komen voor het Nationaal Warmtefonds, waarmee woningeigenaren financiering kunnen krijgen voor energiebesparende maatregelen. Ook wordt gewerkt aan een publiek energiefonds dat huishoudens kan ondersteunen bij investeringen in verduurzaming.

Nieuwe fase voor energie en wonen

Met de komst van ETS2 breekt vanaf 2028 een nieuwe fase aan voor energieverbruik en wonen in Nederland. Het systeem moet bijdragen aan lagere uitstoot en een duurzamere samenleving, maar roept tegelijkertijd vragen op over betaalbaarheid en ondersteuning voor huishoudens.
De komende jaren zullen overheden, bedrijven en consumenten zich verder voorbereiden op deze veranderingen. Vooral investeringen in energiezuinige woningen en schoner vervoer spelen daarbij een belangrijke rol.
Voor veel huishoudens zal de uiteindelijke impact afhangen van hun woonsituatie, energieverbruik en de mogelijkheden om stappen te zetten richting verduurzaming.