Algemeen
André van Duin diepbedroefd: ”Een enorme klap”
André van Duin, een van de meest geliefde komieken van Nederland, heeft zich uitgesproken over de verdwijning van Matthijs van Nieuwkerk van de Nederlandse televisie. In een openhartig interview met het AD laat de 77-jarige entertainer weten dat hij het verlies van de voormalige presentator van De Wereld Draait Door (DWDD) ontzettend moeilijk vindt. Hij noemt de situatie rondom Van Nieuwkerk, die beschuldigd werd van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, ‘belachelijk’.
Een lege plek op tv
Matthijs van Nieuwkerk was jarenlang een van de grootste tv-persoonlijkheden van Nederland. Als presentator van het immens populaire De Wereld Draait Door wist hij miljoenen kijkers aan zich te binden. Sinds het einde van het programma in 2020 heeft Van Nieuwkerk echter een flinke knauw gekregen in zijn carrière. Dit vanwege een onthullend artikel waarin hij beschuldigd werd van ‘ongepast gedrag’ en het creëren van een angstcultuur op de redactie van DWDD.
Voor André van Duin, die zelf vaak te gast was in DWDD, is de afwezigheid van Van Nieuwkerk op televisie pijnlijk. “Ik vind het belachelijk,” zegt hij. “Er zal vast wel wat fout zijn gegaan, dat ontken ik niet. Maar ik was er natuurlijk niet bij. Waar gewerkt wordt, vallen nu eenmaal soms harde woorden. Dat gebeurt overal, ook in bedrijven waar ze kartonnen dozen maken. Dat gebeurde destijds in Aalsmeer bij Joop van den Ende ook, maar altijd met het doel om het product beter te maken.”
‘Harde woorden horen erbij’
Van Duin is van mening dat het fout kan gaan op de werkvloer, maar dat dit niet betekent dat iemand volledig afgeschreven moet worden. “Soms vallen er harde woorden,” legt hij uit. “Maar als het stof is neergedaald, ga je gewoon samen een kop koffie drinken. Het hoort erbij, vooral in creatieve omgevingen waar passie en emotie vaak hoog oplopen.”
Volgens André is Matthijs van Nieuwkerk altijd een ‘aardige, aimabele man’ geweest. “Ik kan me niet voorstellen dat hij het kwaad in de zin had. Natuurlijk moet ongepast gedrag aangepakt worden, maar soms is er een balans nodig in hoe we met dit soort situaties omgaan.”
Een cultuur van cancelen
André van Duin heeft het gevoel dat we tegenwoordig in een tijd leven waarin mensen snel worden gecanceld om het minste of geringste. “Tegenwoordig mag je bijna niets meer zeggen, want voordat je het weet, staat er een actiegroep voor je deur,” zegt hij. Hij geeft toe dat hij zelf weinig te maken heeft gehad met kritiek of ‘cancelcultuur’. “Wat dat betreft zit ik wel in een goede hoek. Ik heb er nooit last van gehad.”
De komiek hekelt het feit dat de publieke opinie tegenwoordig zo snel kan omslaan. “Het lijkt wel alsof één fout meteen betekent dat je carrière voorbij is. Dat is niet altijd terecht, en dat maakt het extra pijnlijk in het geval van Matthijs.”
Johan Derksen ziet een kans voor Matthijs
André van Duin is niet de enige die vindt dat de televisie Matthijs van Nieuwkerk mist. Ook Johan Derksen, de uitgesproken analist van Vandaag Inside, heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de situatie rondom Van Nieuwkerk. Hoewel hij de kritiek op Matthijs niet volledig afdoet als onterecht, denkt Derksen dat er nog wel een weg terug is voor de presentator.
“Matthijs is een tv-maker van wereldklasse,” aldus Derksen. “Het zou zonde zijn als hij nooit meer op televisie te zien zou zijn. We hebben behoefte aan mensen zoals hij, echte vakmensen.” Derksen suggereert zelfs dat een commerciële zender zoals Talpa wellicht een nieuw thuis kan bieden aan Van Nieuwkerk. “Talpa zou gek zijn als ze niet met hem in zee gaan.”
Een breder debat over cancelcultuur
De discussie over het vertrek van Matthijs van Nieuwkerk raakt aan een breder maatschappelijk debat over cancelcultuur. Waar de een vindt dat ongepast gedrag hard aangepakt moet worden, wijzen anderen op de noodzaak van proportionaliteit. André van Duin behoort duidelijk tot de laatste groep. Hij pleit voor een genuanceerdere benadering.
“Het is goed dat er aandacht is voor werkculturen en gedrag,” zegt Van Duin. “Maar laten we ook niet vergeten hoeveel Matthijs heeft betekend voor de televisie en hoe hij zijn vak met passie en toewijding heeft uitgevoerd.”
Een toekomst voor Matthijs van Nieuwkerk?
De vraag blijft of Matthijs van Nieuwkerk ooit zal terugkeren op televisie. Voorlopig lijkt de voormalig presentator zich teruggetrokken te hebben uit de publieke schijnwerpers. Zijn oude programma DWDD blijft een van de meest iconische producties in de Nederlandse televisiegeschiedenis, en zijn talent als presentator wordt door niemand betwist.
André van Duin hoopt dat Van Nieuwkerk ooit weer een podium krijgt. “Hij heeft zoveel in zijn mars. Het zou zonde zijn als we hem nooit meer terugzien.” Ook Derksen denkt dat Matthijs, met de juiste timing en ondersteuning, een succesvolle comeback kan maken.
Een gemis voor televisie
De afwezigheid van Matthijs van Nieuwkerk is voelbaar, vooral voor trouwe kijkers van zijn programma’s. Hij was jarenlang een vertrouwd gezicht op de Nederlandse televisie en wist met zijn enthousiasme, kennis en scherpte miljoenen mensen te boeien. Zijn oude collega’s en gasten, waaronder André van Duin, missen niet alleen de presentator, maar ook de persoon.
Met zijn kritische woorden over cancelcultuur en de huidige media-omgeving laat André van Duin zien dat hij niet bang is om zijn mening te geven, zelfs over controversiële onderwerpen. Hij spreekt daarmee niet alleen voor zichzelf, maar waarschijnlijk ook voor velen die hopen op een toekomst waarin Matthijs van Nieuwkerk zijn talent weer kan laten zien.
De discussie over Matthijs van Nieuwkerk is daarmee nog niet voorbij. Het blijft een kwestie van afwachten of de publieke en professionele opinie hem een tweede kans gunt. Eén ding is zeker: zijn impact op de Nederlandse televisie blijft onmiskenbaar.
Wat jarenlang in Den Haag werd gezien als een vanzelfsprekende, bijna vanzelfsprekende alliantie, lijkt definitief tot het verleden te behoren. De politieke samenwerking tussen Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks/PvdA) vertoont diepe scheuren en volgens ingewijden is van echte chemie nauwelijks nog sprake. Waar zij ooit als een soort progressief “power couple” werden beschouwd — eensgezind, zichtbaar en ideologisch verbonden — is nu vooral afstand, irritatie en wederzijds onbegrip voelbaar.
De breuk is niet plotseling ontstaan. Ze is het resultaat van weken, zo niet maanden, van oplopende spanningen, botsende strategieën en fundamenteel verschillende visies op hoe politiek bedrijven er in deze fase uit moet zien. Recente debatten maakten pijnlijk duidelijk dat wat ooit als complementair werd gezien, nu vooral schuurt.
Van bondgenoten naar tegenpolen
Jetten en Klaver stonden jarenlang symbool voor de progressieve samenwerking in Nederland. In talkshows, Kamerdebatten en klimaattoppen waren ze vaak samen te zien. De één scherp en ideologisch, de ander verbindend en strategisch. Samen vormden ze een herkenbaar front tegen rechts-populistische stromingen, tegen stilstand in klimaatbeleid en tegen groeiende ongelijkheid.
Die samenwerking werkte, zolang de omstandigheden relatief overzichtelijk waren en de vijand duidelijk. Maar nu de politieke realiteit complexer is geworden — met fragiele meerderheden, moeizame coalities en electorale druk — blijken hun verschillen steeds minder te overbruggen.
De hypotheekrenteaftrek als breekpunt
Het dossier dat de onderlinge spanningen definitief zichtbaar maakte, is de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Een thema dat al jaren gevoelig ligt, niet alleen in de Kamer, maar ook bij kiezers.
Voor Jesse Klaver is de positie helder en al lange tijd onveranderd: het systeem is ongelijk, bevoordeelt hogere inkomens en moet fundamenteel worden hervormd. Het is voor hem een ideologisch kernpunt, passend bij zijn bredere visie op herverdeling en rechtvaardigheid.
Rob Jetten staat daar anders in. Hoewel hij inhoudelijk niet per se tegen hervorming is, bevindt hij zich in een politieke werkelijkheid waarin compromissen onvermijdelijk zijn. Regeren betekent voor hem: stappen zetten die haalbaar zijn, ook als ze niet ideaal zijn.
Tijdens een recent debat probeerde Jetten de scherpe randjes af te vijlen:
“We hebben gekeken naar wat nodig is om de woningmarkt gezonder te maken. De experts zijn duidelijk: op lange termijn moet je ervan af.”
Het was een typische Jetten-zin: inhoudelijk richtinggevend, maar voorzichtig geformuleerd. Voor Klaver was dat precies het probleem. Waar hij helderheid en durf wil, ziet hij bij Jetten terughoudendheid en afzwakking.
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd…”
Het moment waarop de spanning echt voelbaar werd, kwam toen Jetten zichtbaar vermoeid in de plenaire zaal zei:
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd de afgelopen weken…”
Die opmerking ging over meer dan alleen de hypotheekrenteaftrek. Voor veel waarnemers klonk het als een verzuchting van iemand die het gevoel heeft voortdurend over zijn eigen grenzen te moeten gaan. Alsof hij probeerde een samenwerking in stand te houden die intern al was vastgelopen.
Volgens insiders is dit precies waar het misging. Jetten voelt zich steeds vaker klemgezet tussen zijn eigen partij, coalitiepartners en de verwachtingen van progressieve bondgenoten. Klaver, zo wordt gefluisterd, zou vinden dat Jetten te snel toegeeft en te weinig strijdt.
Idealisme versus pragmatisme
De kern van het conflict lijkt te liggen in hun politieke karakter.
Jesse Klaver blijft de idealist. De politicus van grote woorden, duidelijke lijnen en principiële standpunten. Voor hem is politiek in de eerste plaats een moreel kompas: je staat ergens voor, en daar wijk je niet zomaar van af.
Rob Jetten is de pragmaticus. Iemand die gelooft in vooruitgang via haalbare stappen, via onderhandelingen en via het zoeken naar meerderheden. Voor hem is politiek niet alleen zeggen wat juist is, maar vooral zorgen dat er íets gebeurt.
Ooit vulden die rollen elkaar aan. Nu botsen ze frontaal.
De druk van regeren
De huidige politieke constellatie maakt de situatie extra explosief. Op het dossier van de hypotheekrenteaftrek staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar:
-
D66 wil afbouw
-
CDA staat daar inmiddels ook voor open
-
VVD wil er absoluut niet aan tornen
Jetten zit daarmee gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant de progressieve visie die hij deelt met Klaver, aan de andere kant de compromissen die nodig zijn om überhaupt beleid van de grond te krijgen.
Klaver heeft die druk niet in dezelfde mate. Als oppositieleider kan hij scherper zijn, duidelijker, minder gebonden aan bestuurlijke realiteit. Dat verschil in positie vergroot het onderlinge onbegrip.
Een insider vatte het treffend samen:
“Jesse vindt dat Rob te veel toegeeft. Dat hij te snel buigt. Dat knaagt.”
Een symbolisch moment
Het debat dat onlangs viraal ging op sociale media wordt inmiddels gezien als het symbolische eindpunt van hun politieke band. Klaver keek zichtbaar weg terwijl Jetten sprak. Jetten klonk vermoeid, minder energiek dan normaal.
Het was geen explosieve ruzie, geen harde woordenwisseling. Maar juist die stilte, die afstand, zei alles. Het deed denken aan twee mensen die op een feest naast elkaar staan, maar elkaar niet meer aankijken.
Wat betekent dit voor progressief Nederland?
De verwijdering tussen Jetten en Klaver is meer dan een persoonlijk conflict. Ze staat symbool voor een bredere spanning binnen progressief Nederland:
-
idealisten versus pragmatisten
-
principes versus compromissen
-
harten versus hoofden
De vraag die nu boven de markt hangt, is hoe duurzaam progressieve samenwerking nog is als de onderlinge vertrouwensband zo zichtbaar beschadigd is.
Vooruitblik: wat nu?
Met nieuwe formatierondes in het vooruitzicht wordt de situatie extra precair. Wie trekt straks met wie op? En belangrijker: wie durft nog te bouwen op een bondgenootschap dat zo openlijk is gescheurd?
Voorlopig lijkt de politieke “liefde” tussen Rob Jetten en Jesse Klaver verdwenen. Wat overblijft, is een kille professionaliteit — en de wetenschap dat zelfs de sterkste allianties kunnen bezwijken onder druk.
In Den Haag wordt inmiddels gefluisterd dat dit niet zomaar een tijdelijke crisis is, maar een structurele breuk. Of die ooit nog te lijmen valt, is hoogst onzeker. Eén ding is duidelijk: het tijdperk waarin Jetten en Klaver vanzelfsprekend samen optrokken, lijkt voorbij.