Algemeen
Je lichaam herkent wanneer het einde nabij is en dat begint allemaal in je neus
De d00d, een onvermijdelijke maar vaak gevreesde fase van het leven, houdt vele mysteries vast die de mensheid door de eeuwen heen heeft geprobeerd te ontrafelen.
Verrassend genoeg ligt een potentieel antwoord verborgen in ons reukvermogen. Recente wetenschappelijke inzichten suggereren dat onze neus essentiële aanwijzingen kan bieden over de naderende d00d, niet alleen door het detecteren van de d00d bij anderen maar ook via het verlies van eigen reukvermogen als indicator voor gezondheidsproblemen.
Deze fascinatie voor de neus en zijn vermogen om ons te waarschuwen voor dreigend gevaar onderstreept de complexiteit en verfijning van het menselijk zintuiglijke systeem.
Het concept dat mensen de naderende d00d kunnen ‘ruiken’, is iets dat zowel wetenschappelijke nieuwsgierigheid als volksgeloof heeft geïnspireerd. Anekdotische verslagen van mensen die een unieke ‘geur van de d00d’ waarnemen voordat een dierbare 0verlijdt, zijn wijdverspreid en worden ondersteund door enkele wetenschappelijke studies.
Deze waarnemingen hebben geleid tot de theorie dat er een specifiek “zesde zintuig” bestaat binnen ons reuksysteem dat actief wordt onder bepaalde, vaak stressvolle omstandigheden.
Bijvoorbeeld, wetenschappers aan de Universiteit van Chicago hebben ontdekt dat dieren zoals honden en katten in staat zijn chemische veranderingen te detecteren die optreden in het menselijk lichaam bij bepaalde z*ektes zoals kanker.
Deze bevindingen suggereren dat sommige mensen, vooral die met een zeer gevoelig reukvermogen, mogelijk ook het vermogen hebben om zulke subtiele veranderingen waar te nemen, wat wijst op de mogelijkheid van een menselijk vermogen om de naderende d00d te ‘ruiken’.
Een andere boeiende theorie betreft de emotionele connectie van ons reukvermogen. Het idee is dat onze reukzin niet alleen fysieke geuren detecteert, maar ook veranderingen in de emotionele of fysiologische staat van anderen kan waarnemen.
Dit zou kunnen verklaren waarom sommige mensen zich intuïtief bewust worden van de naderende d00d van een naaste, niet door een expliciete geur, maar door een onbewuste reactie van hun reukzintuig op veranderende biochemische signalen.
Het verlies van het reukvermogen, medisch bekend als anosmie, is significant verbonden met diverse gezondheidsaandoeningen, met name neurodegeneratieve zektes zoals Alzheimer en Parkinson.
Diverse studies hebben aangetoond dat de afname van reuk vaak een van de eerste symptomen is die zich manifesteren, nog voordat andere, meer voor de hand liggende symptomen duidelijk worden. Dit maakt reukverlies een potentieel vroegtijdig waarschuwingssignaal voor deze z*ektes.
Verder heeft onderzoek, zoals dat gepubliceerd in het Journal of the American Geriatrics Society, uitgewezen dat ouderen met een verminderd reukvermogen een significant hogere kans hebben om binnen vijf jaar te 0verlijden dan hun leeftijdsgenoten met een intact reukvermogen.
Dit benadrukt de potentiële waarde van reukvermogen als een voorspellende factor voor algemene gezondheid en levensverwachting.
De voortdurende ontdekkingen op het gebied van de menselijke zintuigen, met name de reuk, openen nieuwe mogelijkheden voor de medische wetenschap.
Het vermogen van het reuksysteem om zowel de d00d als toekomstige gezondheidsrisico’s te voorspellen biedt opwindende vooruitzichten voor de ontwikkeling van nieuwe diagnostische methoden. Deze methoden zouden gebruik kunnen maken van ons reukvermogen om vroege waarschuwingssignalen te detecteren, wat kan leiden tot tijdige en potentieel levensreddende interventies.
Het vermogen van de neus om te functioneren als een waarschuwingssysteem voor zowel de naderende d00d als voor mogelijke gezondheidsproblemen is een bewijs van de complexiteit en het belang van ons reukvermogen.
Deze capaciteiten dagen ons uit om verder te kijken dan de traditionele zintuigen en de verborgen potentie van geur te erkennen als een krachtig hulpmiddel voor gezondheidsmonitoring en medisch inzicht.
Het nieuws kwam hard binnen in Friesland en ver daarbuiten. In Drachten is Marit Kramer, bekend van het komende elfde seizoen van Over Mijn Lijk, onverwachts niet meer verder gegaan. Haar familie maakte het bericht bekend via Instagram, waar een rouwadvertentie werd gedeeld die inmiddels door veel mensen is overgenomen en verder verspreid.
De woorden op de advertentie zijn eenvoudig, maar raken diep: “Liefde houdt niet op waar leven eindigt. In liefde losgelaten, mijn lieve vrouw, onze geweldige dochter.” Het zijn zinnen die laten zien hoeveel Marit betekende voor de mensen om haar heen — als partner, als dochter en als mens.
Net getrouwd met haar grote liefde
Wat het nieuws extra aangrijpend maakt, is dat Marit nog maar kort geleden in het huwelijksbootje stapte met haar grote liefde Mackenzie. Vorige maand gaven zij elkaar het jawoord in het Lycklamahûs in Beetsterzwaag, een moment dat door vrienden en familie werd omschreven als intens, warm en vol betekenis.
Het huwelijk was geen uitgestelde droom, maar een bewuste keuze: het leven vieren zolang dat kan, en liefde vastpakken zonder uitstel. Foto’s en berichten van die dag lieten een stralende Marit zien, omringd door mensen die haar dierbaar waren.
Een diagnose die alles veranderde
Nog geen twee jaar geleden kreeg Marit te horen dat er een tumor bij haar was gevonden. Nader onderzoek wees uit dat het om botk*nker ging. Het bericht sloeg in als een mokerslag, maar Marit besloot al snel dat ze zich niet volledig door angst wilde laten leiden.
Er volgde een intens traject van chemotherapie dat ruim een jaar duurde. Lange tijd leek het de goede kant op te gaan. De behandelingen sloegen aan en Marit kwam in remissie. Dat bracht voorzichtig optimisme, hoop op tijd en ruimte om plannen te maken.
Die hoop werd echter opnieuw op de proef gesteld toen later toch uitzaaiingen werden ontdekt. De z!ekte bleek hardnekkiger dan gehoopt.
Nieuwe tegenslagen, moeilijke keuzes
Marit onderging een operatie aan één van haar longen, maar bij de andere long bleek ingrijpen niet meer mogelijk. De tumor was daar inmiddels zo ver ontwikkeld dat een operatie geen optie meer was. Verdere chemotherapie zou geen effect meer hebben.
Ze kreeg te horen dat de medische mogelijkheden waren uitgeput. Een boodschap die rauw en onontkoombaar is, zeker voor iemand van haar leeftijd. Toch probeerde Marit ook op dat moment vast te houden aan een vorm van regie over haar leven.
“Ik kan er niks aan doen, dus ik moet ook niet proberen er iets aan te doen,” zei ze daarover. “Ik moet er gewoon het beste van maken.” Die woorden zouden later symbool staan voor hoe ze haar resterende tijd invulde.
Leven met aandacht en intentie
In Over Mijn Lijk liet Marit zien hoe zij ervoor koos om niet alleen patiënt te zijn, maar vooral mens te blijven. Samen met Mackenzie richtte ze zich op wat wél mogelijk was: liefde, kleine geluksmomenten en bewust leven.
Ze sprak openlijk over haar wens om kijkers iets mee te geven. Niet vanuit zwaarte, maar vanuit helderheid. Volgens Marit is tijd kostbaar, ongeacht hoeveel je ervan denkt te hebben.
“Het maakt niet uit wat mensen over je denken en wat je doet,” vertelde ze in het programma. “Je moet echt voor jezelf leven.”
Dit bericht op Instagram bekijken
Een boodschap die blijft hangen
In haar voorstelvideo, die voorafgaand aan het seizoen werd gedeeld, sprak Marit woorden die inmiddels extra lading hebben gekregen. Ze zei daarin dat het leven niet per definitie donker hoeft te zijn als je z!ek bent.
“Ik probeer er gewoon het beste van te maken,” vertelde ze. “Ik zou het zonde vinden om later terug te kijken en mezelf alleen maar verdrietig te zien. Ik ben begonnen met doen wat ik echt wil doen — en het ook écht doen.”
Die houding maakte diepe indruk op kijkers en programmamakers. Niet omdat ze haar situatie ontkende, maar omdat ze weigerde haar identiteit er volledig door te laten bepalen.
Over Mijn Lijk als spiegel van veerkracht
Over Mijn Lijk staat al jaren bekend als een programma dat rauwe realiteit toont, maar ook levenslust en menselijkheid. Marit paste naadloos in dat beeld. Haar verhaal liet zien hoe kwetsbaarheid en kracht naast elkaar kunnen bestaan.
Ze was eerlijk over angst en verdriet, maar even eerlijk over liefde, humor en de waarde van het moment. Juist die balans maakte haar bijdrage aan het programma zo bijzonder.
Een reeks met meerdere verliezen
Het nieuws over Marit volgt op eerdere berichten over andere deelnemers uit hetzelfde seizoen. Eerder werd al bekend dat ook Tycho en Nicole, die eveneens in de nieuwe reeks te zien zouden zijn, er inmiddels niet meer zijn.
Dat maakt seizoen 11 van Over Mijn Lijk extra beladen. Voor kijkers, maar zeker ook voor de betrokken families en het productieteam. Elk verhaal staat op zichzelf, maar samen laten ze zien hoe onvoorspelbaar en ongelijk verdeeld het leven kan zijn.
Reacties vol medeleven
Op sociale media stromen de reacties binnen. Kijkers, onbekenden en mensen die Marit persoonlijk kenden, delen herinneringen, steunbetuigingen en dankwoorden. Velen geven aan geraakt te zijn door haar openheid en levenshouding.
Ook de makers van het programma staan stil bij haar betekenis. Niet alleen als deelnemer, maar als iemand die anderen heeft aangeraakt met haar woorden en keuzes.
Een nalatenschap van woorden
Hoewel Marit er fysiek niet meer is, blijft haar boodschap bestaan. In fragmenten, in uitspraken, en vooral in de manier waarop ze liet zien dat leven meer is dan tijd alleen.
Ze herinnerde mensen eraan dat wachten op “later” geen garantie is. Dat liefde geen planning nodig heeft. En dat jezelf zijn, juist in moeilijke omstandigheden, een vorm van moed is.
Stilte, maar geen leegte
Marit Kramer is op 12 december vorig jaar niet verder gegaan. Haar afscheid laat een leegte achter bij haar familie, haar partner en iedereen die haar verhaal volgde. Tegelijkertijd blijft er iets tastbaars: woorden die blijven resoneren, keuzes die inspireren en liefde die voelbaar blijft.
Zoals op haar rouwadvertentie staat: liefde houdt niet op waar leven eindigt. Dat is misschien wel de essentie van wat Marit heeft nagelaten.