Algemeen
Gigantische zonnestorm uitgebarsten: ”Alles gaat uitvallen.”
De zonnevlek die recent verantwoordelijk was voor de sterkste magnetische storm in 20 jaar tijd, keert deze week met volle kracht terug. Spaceweather.com meldt dat we te maken kunnen krijgen met black-outs, en er is ook een kans dat het noorderlicht weer te zien zal zijn.
Zonnestorm
De cluster, genaamd AR3664, is uitgebarsten vanaf de zuidoostelijke rand van de zon. Deze uitbarsting behoort tot de klasse X2.8, wat in leken termen de krachtigste soort is die de zon kan produceren. Dit roept de vraag op wat de gevolgen voor de aarde kunnen zijn. Voorlopig lijken we veilig te zijn. Volgens zonnefysicus Ryan French heeft deze uitbarsting een enorme coronale massa-ejectie veroorzaakt aan de kant van de zon die van ons af is gericht. Dit schrijft hij op X (Twitter).
Black-outs
Op 6 juni zal AR3664 echter volledig naar de aarde gericht zijn, wat geomagnetische stormen kan veroorzaken. Dit kan leiden tot ‘black-outs’ op aarde. Er is een kans dat GPS-signalen tijdelijk niet werken en dat het internet kan uitvallen. Voor veel mensen die afhankelijk zijn van hun smartphones en andere elektronische apparaten, kan dit behoorlijk ongemakkelijk zijn. Toch heeft deze situatie ook een positieve kant.
Tijdens de vorige uitbarsting van AR3664 was het noorderlicht een aantal dagen zichtbaar. De kans is groot dat we rond 6 juni opnieuw kunnen genieten van dit prachtige natuurverschijnsel. Het wordt dus zeker de moeite waard om de weersvoorspellingen in de gaten te houden.
De Impact van Geomagnetische Stormen
Geomagnetische stormen ontstaan wanneer een stroom van geladen deeltjes van de zon de magnetosfeer van de aarde raakt. Deze stormen kunnen aanzienlijke effecten hebben op onze technologie en infrastructuur. Hoewel de meeste geomagnetische stormen relatief mild zijn, kunnen krachtige stormen zoals die veroorzaakt door AR3664 serieuze verstoringen teweegbrengen.
GPS-systemen kunnen onnauwkeurig worden, wat problemen kan veroorzaken voor navigatie en tijdsynchronisatie. Luchtvaartmaatschappijen en zeevaart kunnen hinder ondervinden door verstoringen in communicatie en navigatie.
Ook stroomnetwerken kunnen beïnvloed worden, wat kan leiden tot black-outs. Elektriciteitsbedrijven moeten zich voorbereiden op dergelijke gebeurtenissen om de impact op de stroomvoorziening te minimaliseren.
Het Noorderlicht
Het noorderlicht, of aurora borealis, is een van de meest spectaculaire effecten van geomagnetische stormen. Wanneer de geladen deeltjes van de zon in de atmosfeer van de aarde terechtkomen, botsen ze met gasatomen en creëren ze prachtige lichtshows. Tijdens de vorige uitbarsting van AR3664 was het noorderlicht te zien in gebieden waar het normaal niet zichtbaar is, wat voor veel opwinding zorgde.
Met de aankomende uitbarsting is er opnieuw een kans om dit fenomenale schouwspel te aanschouwen. Het noorderlicht kan mogelijk zichtbaar zijn in delen van Noord-Europa en Noord-Amerika. Voor liefhebbers van dit natuurverschijnsel is dit een kans om een uniek en adembenemend uitzicht te zien.
Voorbereiding op de Zonnestorm
Hoewel de exacte impact van de aankomende zonnestorm moeilijk te voorspellen is, kunnen we ons voorbereiden op mogelijke verstoringen. Het is verstandig om back-upplannen te hebben voor communicatie en navigatie, vooral voor bedrijven die afhankelijk zijn van deze systemen. Mensen kunnen ervoor zorgen dat ze belangrijke apparaten volledig opgeladen hebben en dat ze alternatieve methoden voor communicatie paraat hebben.
Conclusie
De terugkeer van de zonnevlek AR3664 en de aankomende zonnestorm op 6 juni kunnen aanzienlijke effecten hebben op de aarde. Hoewel de mogelijkheid van black-outs en verstoringen in GPS en internet zorgwekkend zijn, biedt deze situatie ook de kans om het noorderlicht te bewonderen.
Het is belangrijk om voorbereid te zijn op mogelijke verstoringen en te genieten van de zeldzame schoonheid die deze zonnestorm met zich mee kan brengen. Houd de weersvoorspellingen in de gaten en wees klaar voor een unieke ervaring.
Na dagen van sneeuw, vorst en chaos staat Nederland vanavond en vannacht opnieuw een spannend weermoment te wachten. Een nieuw neerslaggebied trekt over het land en brengt een combinatie van regen, sneeuw en vooral ijzel met zich mee. Juist die ijzel maakt de situatie verraderlijk en potentieel gevaarlijk. Daarom heeft het KNMI code oranje afgekondigd voor vrijwel het hele land. Alleen Zeeland blijft vooralsnog buiten deze zwaarste waarschuwing.
Ook Rijkswaterstaat trekt aan de bel. De boodschap is ongebruikelijk scherp: ga morgenochtend niet de weg op, tenzij het écht niet anders kan. Wie thuis kan werken, wordt dringend verzocht dat ook te doen. De komende uren en het begin van de ochtendspits beloven namelijk bijzonder riskant te worden.
Laatste winterstuiptrekking
Na vanavond lijkt er eindelijk een einde te komen aan het winterweer dat Nederland de afgelopen week in zijn greep hield. Sneeuwduinen, vastgelopen treinen, gladde wegen en gestrande automobilisten bepaalden dagenlang het nieuws. Maar voordat de dooi definitief inzet, moet het land nog één keer door een lastige overgangsfase heen. Juist die overgang – van vorst naar regen – is berucht om zijn gevaarlijkheid.
Het is precies die situatie die zich nu voordoet. De bovenlucht warmt op, terwijl het wegdek op veel plekken nog onder het vriespunt ligt. Regen die daarop valt, bevriest direct en verandert straten, snelwegen en fietspaden in spiegelgladde oppervlakken.
Code oranje voor 11 provincies
Het KNMI heeft daarom code oranje uitgegeven voor maar liefst elf provincies. Dat betekent dat er sprake is van gevaarlijk weer met mogelijk grote impact op het dagelijks leven. Zeeland vormt de uitzondering, omdat daar de temperatuur al eerder boven nul uitkomt en de kans op bevriezing van regen aanzienlijk kleiner is.
Code oranje wordt niet lichtvaardig afgegeven. Het is een signaal dat de omstandigheden serieus zijn en dat extra voorzichtigheid geboden is. In dit geval draait alles om ijzel, een van de meest onderschatte maar gevaarlijkste winterse verschijnselen.
Vanavond: regen op een bevroren ondergrond
Vanavond zien we een duidelijke tweedeling in het land. In het oosten vriest het nog enkele graden, terwijl het kwik in het westen en zuiden langzaam richting het vriespunt stijgt. In Zeeland wordt het zelfs alweer 1 à 2 graden boven nul. Daar valt op dit moment al regen, zonder dat die direct bevriest.
In het westen van het land beginnen eveneens de eerste regendruppels te vallen. Het probleem: de wegen zijn daar nog ijskoud na meerdere nachten van vorst. Dat zorgt voor verraderlijke gladheid, die niet altijd zichtbaar is. Het lijkt nat, maar is in werkelijkheid spekglad.
Wind maakt het extra onstuimig
Alsof dat nog niet genoeg is, laat ook de wind zich vanavond nadrukkelijk voelen. Vooral in de kustgebieden worden stevige windstoten verwacht. Volgens weerdeskundigen kunnen die snelheden halen van 60 tot 70 kilometer per uur. Dat maakt het niet alleen onaangenaam, maar ook lastiger om controle te houden over voertuigen – zeker op gladde wegen.
De combinatie van regen, ijzel en wind zorgt voor een situatie waarin zelfs ervaren weggebruikers verrast kunnen worden. Eén verkeerde stuurbeweging of remactie kan al voldoende zijn om grip te verliezen.
Naarmate de avond vordert: toenemende gladheid
In de tweede helft van de avond neemt de gladheid verder toe. Dat heeft alles te maken met de temperatuur van het wegdek, die op veel plekken nog steeds onder nul ligt. Zelfs als de luchttemperatuur langzaam stijgt, duurt het vaak uren voordat asfalt en beton daadwerkelijk opwarmen.
Daarom wordt het juist later op de avond en in de nacht steeds gevaarlijker. Regen die blijft vallen, blijft aanvriezen. In Zeeland gebeurt dat niet of nauwelijks, wat verklaart waarom daar geen code oranje geldt. Elders breidt de ijzel zich juist verder oostwaarts uit.
Nog wat sneeuw, dan regen
In het noorden, midden en oosten van het land kan eerst nog wat sneeuw vallen. Alsof de afgelopen dagen nog niet genoeg waren. Die sneeuw is meestal van korte duur en gaat later over in regen. Maar ook dat overgangsmoment is riskant: smeltende sneeuw en regen die bevriest, maken het extra glad.
Zeker op plekken waar niet of minder wordt gestrooid – zoals woonwijken, stoepen, fietspaden en parkeerterreinen – kan het spekglad worden. Maar ook op doorgaande wegen is het oppassen geblazen. Zout werkt namelijk minder goed bij aanhoudende ijzel.
Oproep: blijf thuis als het kan
Rijkswaterstaat is daarom helder in zijn advies. Wie niet per se de weg op hoeft, kan dat beter laten. Voor mensen met essentiële beroepen is dat niet altijd een optie, maar voor kantoormedewerkers geldt: thuiswerken is nu de veiligste keuze.
Voor wie toch moet rijden, gelden extra adviezen:
-
Neem ruim de tijd
-
Houd grote afstand
-
Vermijd abrupte stuur- en rembewegingen
-
Wees extra alert op bruggen, viaducten en op- en afritten
Ook fietsers en voetgangers lopen risico. Een ogenschijnlijk nat trottoir kan verraderlijk glad zijn.
Hoe lang houdt de gladheid aan?
In de westelijke Randstad verdwijnt de gladheid waarschijnlijk aan het begin van de nacht, zodra de temperatuur daar voldoende boven nul komt. Later in de nacht geldt dat ook voor het oosten van de Randstad.
Toch is het gevaar daarmee niet meteen geweken. Tot het begin van de ochtend kan in het oosten van Noord-Holland, Utrecht, Brabant en Limburg nog steeds gladheid voorkomen. Vooral in landelijke gebieden en op minder bereden wegen blijft het opletten.
Daarna: opluchting
Het goede nieuws is dat dit waarschijnlijk de laatste grote winterse hindernis is van deze periode. Na de nacht zet de dooi door en verdwijnen sneeuw en ijs geleidelijk. Maar de overgangsfase – juist deze avond en nacht – is cruciaal.
De boodschap is duidelijk: onderschat deze situatie niet. Ijzel zorgt ieder jaar weer voor ongelukken, juist omdat het zo plots en onzichtbaar is. Wie voorzichtig is, thuisblijft waar mogelijk en het weer serieus neemt, helpt niet alleen zichzelf, maar ook anderen veilig door deze laatste winterse beproeving heen.