Algemeen
Prins William en Kate Middleton nemen drastische beslissing voor terugkeer Harry naar VK
Prins William en Kate Middleton hebben een belangrijke beslissing genomen met betrekking tot de aanstaande terugkeer van Prins Harry naar de thuisbodem volgende maand.
Volgens berichten zal de Hertog van Sussex volgende maand naar het Verenigd Koninkrijk reizen voor de 10e verjaardag van de Invictus Games. Veel is gespeculeerd over zijn mogelijke hereniging met zijn familie, met name gezien de omstandigheden waarin ze zich momenteel bevinden.
Het is de afgelopen tijd een moeilijke periode geweest voor de Britse koninklijke familie, en de weg vooruit is bezaaid met relatieve onzekerheid. Koning Charles schokte de wereld toen hij in januari aankondigde dat hij k@nker had, alleen voor Kate Middleton om hem een paar weken later te overtreffen met haar eigen k@nkeronthulling.
Het spreekt voor zich dat de senior royals de druk voelen, en als zodanig zijn de meeste andere zorgen en ongemakken in de vergetelheid geraakt. Dat geldt grotendeels ook voor de lopende kwesties met betrekking tot Harry en Meghan.
Hoewel het niet waarschijnlijk is dat de Sussexes zich op ieders kerstkaartenlijst zullen bevinden, zijn de geruchten en speculaties met betrekking tot hun instabiele relatie met de monarchie zeker afgenomen. Dat is te verwachten gezien dat de huidige koning en toekomstige koningin beide k@nker hebben, maar toch is het interessant met betrekking tot de deuren die het mogelijk heeft geopend die anders gesloten zouden zijn gebleven.
Het is geen geheim dat Harry en Meghan teleurgesteld waren in hun leven in het Verenigd Koninkrijk. Meer nog, ze waren actief ontevreden en hebben publiekelijk kritiek geuit op een aantal leden van de koninklijke familie sinds ze naar de VS zijn verhuisd.
Als gevolg daarvan zijn de zaken natuurlijk gespannen, en de algemene consensus is dat Harry en Meghan niet worden vertrouwd in het Verenigd Koninkrijk. Erger nog, de relaties tussen Harry en zijn vader en broer zijn op een dieptepunt, waarbij geen van de betrokken partijen lijkt te willen bijdragen aan een oplossing.
Met Harry die in mei terugkeert naar het Verenigd Koninkrijk, wordt gezegd dat het bezoek kan worden gebruikt om enigszins de scherpste kantjes van de aanhoudende strijd glad te strijken. Voor William en Kate is dat echter voorlopig niet aan de orde.
Een goed geplaatste koninklijke bron zou tegen OK! Magazine hebben gezegd: “William en Kate richten zich heel bewust op positiviteit en herstel. Harry komt begin volgende maand naar Londen, maar er zijn nog geen plannen om hem te ontmoeten terwijl hij hier is. Hij heeft contact opgenomen en beste wensen gestuurd, maar een ontmoeting zou misschien wat voorbarig zijn.”
Dat gezegd hebbende, beweren andere bronnen dat koning Charles erop gebrand is ervoor te zorgen dat zijn zoons hun kloof overbruggen. Vorige week meldden we hoe de door kanker getroffen monarch nu meer tijd wil doorbrengen met kleinkinderen prins Archie en prinses Lilibet, met een koninklijke bron die aan Sky News Australia vertelde dat Charles misschien als “bemiddelaar” zal optreden om William en Harry te helpen.
“Het is zeer waarschijnlijk dat Harry en William elkaar volgende maand zullen zien en alles is mogelijk,” aldus de bron.
Wat jarenlang in Den Haag werd gezien als een vanzelfsprekende, bijna vanzelfsprekende alliantie, lijkt definitief tot het verleden te behoren. De politieke samenwerking tussen Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks/PvdA) vertoont diepe scheuren en volgens ingewijden is van echte chemie nauwelijks nog sprake. Waar zij ooit als een soort progressief “power couple” werden beschouwd — eensgezind, zichtbaar en ideologisch verbonden — is nu vooral afstand, irritatie en wederzijds onbegrip voelbaar.
De breuk is niet plotseling ontstaan. Ze is het resultaat van weken, zo niet maanden, van oplopende spanningen, botsende strategieën en fundamenteel verschillende visies op hoe politiek bedrijven er in deze fase uit moet zien. Recente debatten maakten pijnlijk duidelijk dat wat ooit als complementair werd gezien, nu vooral schuurt.
Van bondgenoten naar tegenpolen
Jetten en Klaver stonden jarenlang symbool voor de progressieve samenwerking in Nederland. In talkshows, Kamerdebatten en klimaattoppen waren ze vaak samen te zien. De één scherp en ideologisch, de ander verbindend en strategisch. Samen vormden ze een herkenbaar front tegen rechts-populistische stromingen, tegen stilstand in klimaatbeleid en tegen groeiende ongelijkheid.
Die samenwerking werkte, zolang de omstandigheden relatief overzichtelijk waren en de vijand duidelijk. Maar nu de politieke realiteit complexer is geworden — met fragiele meerderheden, moeizame coalities en electorale druk — blijken hun verschillen steeds minder te overbruggen.
De hypotheekrenteaftrek als breekpunt
Het dossier dat de onderlinge spanningen definitief zichtbaar maakte, is de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Een thema dat al jaren gevoelig ligt, niet alleen in de Kamer, maar ook bij kiezers.
Voor Jesse Klaver is de positie helder en al lange tijd onveranderd: het systeem is ongelijk, bevoordeelt hogere inkomens en moet fundamenteel worden hervormd. Het is voor hem een ideologisch kernpunt, passend bij zijn bredere visie op herverdeling en rechtvaardigheid.
Rob Jetten staat daar anders in. Hoewel hij inhoudelijk niet per se tegen hervorming is, bevindt hij zich in een politieke werkelijkheid waarin compromissen onvermijdelijk zijn. Regeren betekent voor hem: stappen zetten die haalbaar zijn, ook als ze niet ideaal zijn.
Tijdens een recent debat probeerde Jetten de scherpe randjes af te vijlen:
“We hebben gekeken naar wat nodig is om de woningmarkt gezonder te maken. De experts zijn duidelijk: op lange termijn moet je ervan af.”
Het was een typische Jetten-zin: inhoudelijk richtinggevend, maar voorzichtig geformuleerd. Voor Klaver was dat precies het probleem. Waar hij helderheid en durf wil, ziet hij bij Jetten terughoudendheid en afzwakking.
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd…”
Het moment waarop de spanning echt voelbaar werd, kwam toen Jetten zichtbaar vermoeid in de plenaire zaal zei:
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd de afgelopen weken…”
Die opmerking ging over meer dan alleen de hypotheekrenteaftrek. Voor veel waarnemers klonk het als een verzuchting van iemand die het gevoel heeft voortdurend over zijn eigen grenzen te moeten gaan. Alsof hij probeerde een samenwerking in stand te houden die intern al was vastgelopen.
Volgens insiders is dit precies waar het misging. Jetten voelt zich steeds vaker klemgezet tussen zijn eigen partij, coalitiepartners en de verwachtingen van progressieve bondgenoten. Klaver, zo wordt gefluisterd, zou vinden dat Jetten te snel toegeeft en te weinig strijdt.
Idealisme versus pragmatisme
De kern van het conflict lijkt te liggen in hun politieke karakter.
Jesse Klaver blijft de idealist. De politicus van grote woorden, duidelijke lijnen en principiële standpunten. Voor hem is politiek in de eerste plaats een moreel kompas: je staat ergens voor, en daar wijk je niet zomaar van af.
Rob Jetten is de pragmaticus. Iemand die gelooft in vooruitgang via haalbare stappen, via onderhandelingen en via het zoeken naar meerderheden. Voor hem is politiek niet alleen zeggen wat juist is, maar vooral zorgen dat er íets gebeurt.
Ooit vulden die rollen elkaar aan. Nu botsen ze frontaal.
De druk van regeren
De huidige politieke constellatie maakt de situatie extra explosief. Op het dossier van de hypotheekrenteaftrek staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar:
-
D66 wil afbouw
-
CDA staat daar inmiddels ook voor open
-
VVD wil er absoluut niet aan tornen
Jetten zit daarmee gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant de progressieve visie die hij deelt met Klaver, aan de andere kant de compromissen die nodig zijn om überhaupt beleid van de grond te krijgen.
Klaver heeft die druk niet in dezelfde mate. Als oppositieleider kan hij scherper zijn, duidelijker, minder gebonden aan bestuurlijke realiteit. Dat verschil in positie vergroot het onderlinge onbegrip.
Een insider vatte het treffend samen:
“Jesse vindt dat Rob te veel toegeeft. Dat hij te snel buigt. Dat knaagt.”
Een symbolisch moment
Het debat dat onlangs viraal ging op sociale media wordt inmiddels gezien als het symbolische eindpunt van hun politieke band. Klaver keek zichtbaar weg terwijl Jetten sprak. Jetten klonk vermoeid, minder energiek dan normaal.
Het was geen explosieve ruzie, geen harde woordenwisseling. Maar juist die stilte, die afstand, zei alles. Het deed denken aan twee mensen die op een feest naast elkaar staan, maar elkaar niet meer aankijken.
Wat betekent dit voor progressief Nederland?
De verwijdering tussen Jetten en Klaver is meer dan een persoonlijk conflict. Ze staat symbool voor een bredere spanning binnen progressief Nederland:
-
idealisten versus pragmatisten
-
principes versus compromissen
-
harten versus hoofden
De vraag die nu boven de markt hangt, is hoe duurzaam progressieve samenwerking nog is als de onderlinge vertrouwensband zo zichtbaar beschadigd is.
Vooruitblik: wat nu?
Met nieuwe formatierondes in het vooruitzicht wordt de situatie extra precair. Wie trekt straks met wie op? En belangrijker: wie durft nog te bouwen op een bondgenootschap dat zo openlijk is gescheurd?
Voorlopig lijkt de politieke “liefde” tussen Rob Jetten en Jesse Klaver verdwenen. Wat overblijft, is een kille professionaliteit — en de wetenschap dat zelfs de sterkste allianties kunnen bezwijken onder druk.
In Den Haag wordt inmiddels gefluisterd dat dit niet zomaar een tijdelijke crisis is, maar een structurele breuk. Of die ooit nog te lijmen valt, is hoogst onzeker. Eén ding is duidelijk: het tijdperk waarin Jetten en Klaver vanzelfsprekend samen optrokken, lijkt voorbij.