Algemeen
J.K. Rowling zal Harry Potter acteurs nooit vergeven na kritiek op haar transgender uitspraken
J.K. Rowling is misschien wel een van de bekendste schrijfsters van deze generatie. Haar Harry Potter-reeks is nog steeds een van de meest gelezen boekenreeksen.
Maar in haar privéleven heeft ze de laatste tijd enkele uitspraken gedaan die tot enige discussie hebben geleid. De boekenreeks van J.K. Rowling was al een internationale bestseller toen deze werd verfilmd. Het filmfranchise werd echter even groot en bracht de jonge acteurs, die de beroemde personages speelden, naar internationale roem.
Daniel Radcliffe, die Harry Potter speelde, en Emma Watson, die Hermelien Griffel vertolkte, leken een geweldige relatie te hebben met Rowling, die de personages schreef die zij op het scherm tot leven brachten.
Maar er zijn de laatste tijd spanningen ontstaan tussen hen beiden. J.K. Rowling heeft onlangs haar ongenoegen geuit over de twee acteurs. Op X (voorheen bekend als Twitter) schreef ze een bericht voor de langverwachte Cass Review. Het rapport werd geschreven door Dr. Hilary Cass, een kinderarts die de diensten voor minderjarigen op het gebied van genderidentiteit in het Verenigd Koninkrijk analyseerde.
De resultaten geven aan dat er een “gebrek aan hoogwaardig onderzoek” is naar de effecten van puberteitsremmers op kinderen. Na de publicatie van het rapport uitte Rowling op X haar woede over wat ze beschreef als “ernstige medische nalatigheid”. “Zelfs als je je niet schaamt voor het steunen van iets dat er nu uitziet als ernstige medische nalatigheid, zelfs als je niet wilt accepteren dat je misschien fout zat, waar is je zelfbehoud? De trein waar je zo graag op sprong, raast af op een klif,” schreef ze begin deze week.
In haar bericht schreef ze verder: “Als ik klink als boos, is dat omdat ik verdomd boos ben. Ik heb Cass vanochtend gelezen en mijn woede groeit de hele dag al. Kinderen zijn onherstelbaar beschadigd, en duizenden zijn medeplichtig, niet alleen de artsen, maar ook de prominente stemmen, de kritiekloze media en de cynische bedrijven.”
Hoewel ze de beroemdheden niet bij naam noemde, kwamen haar scherpe opmerkingen in de richting van Emma en Dan, nadat een volger haar een tweet had gestuurd waarin stond: “Ik wacht alleen tot Dan en Emma zich publiekelijk bij je verontschuldigen … in de wetenschap dat je ze zult vergeven.”
De schrijfster reageerde op de tweet en richtte zich daarbij rechtstreeks tot de betrokken sterren. Ze zei: “Niet zeker, vrees ik.” Ze schreef verder: “Beroemdheden die zich aanbieden bij een beweging die de hard bevochten rechten van vrouwen ondermijnt, en die hun platforms gebruiken om de overgang van minderjarigen te prijzen, kunnen hun excuses besparen voor getraumatiseerde transitiemensen en kwetsbare vrouwen.”
In 2020, toen Rowling vanwege haar uitspraken over transgender in het nieuws kwam, gaven zowel Radcliffe als Watson verklaringen af. Het begon allemaal toen Rowling een opiniestuk retweette waarin ze bezwaar maakte tegen het gebruik van de term “mensen die menstrueren” in plaats van het woord “vrouwen”.
“Mensen die menstrueren. Ik weet zeker dat er vroeger een woord was voor deze mensen. Kan iemand me helpen?” schreef ze. Mensen overspoelden haar bericht met opmerkingen. Hoewel ze veel kritiek kreeg vanwege haar tweet, bleef ze standvastig.
Later zei ze in een andere tweet: “Als gender niet echt is, is er ook geen homoseksuele aantrekkingskracht. Als gender niet echt is, wordt de geleefde realiteit van vrouwen over de hele wereld uitgewist. Ik ken en hou van transgender mensen, maar het uitwissen van het concept van gender ontneemt velen de mogelijkheid om zinvol over hun leven te praten. Het is geen haat om de waarheid te vertellen.”
Na haar uitspraak publiceerde Radcliffe destijds een essay voor The Trevor Project om de transgendergemeenschap zijn steun te betuigen, en bood ook zijn excuses aan voor de woorden van de schrijfster.
Watson publiceerde ook een verklaring waarin ze de transgemeenschap steunde. Ze schreef: “Transmensen zijn wie ze zeggen dat ze zijn en verdienen het om hun leven te leven zonder voortdurend in twijfel te worden getrokken of te horen dat ze niet zijn wie ze zeggen dat ze zijn.”
“Ik wil dat mijn trans-personen weten dat ik en zoveel andere mensen over de hele wereld jullie zien, respecteren en van jullie houden om wie jullie zijn,” ging ze verder.
De uitzending van Miljoenenjacht op Nieuwjaarsdag kreeg dit jaar een extra bijzonder karakter. Niet alleen omdat het traditiegetrouw dé televisiestart van het nieuwe jaar is, maar vooral omdat de felbegeerde PostcodeKanjer van 59,7 miljoen euro daadwerkelijk viel. Het moment zorgde voor kippenvel, tranen en ongeloof – zowel bij de winnaars in Tiel als bij de kijkers thuis.
Een straat die plotseling miljonair werd
De PostcodeKanjer kwam terecht in de Diderik Vijghstraat in Tiel, op postcode 4001 SG. In één klap veranderde het leven van meerdere huishoudens. Presentatoren Caroline Tensen, Nicolette van Dam, Gaston en Winston Gerschtanowitz trokken door de straat om het goede nieuws persoonlijk te brengen. Winston vatte het moment treffend samen met de woorden: “Levens worden veranderd!” En dat bleek geen overdreven uitspraak.
De PostcodeKanjer bestaat uit twee delen. De helft van het bedrag – 29,85 miljoen euro – wordt verdeeld onder de zogenoemde thuiswinnaars: deelnemers die meespelen met de winnende postcode én een lot hebben op hun eigen huisnummer. De andere helft is bestemd voor deelnemers uit dezelfde wijk die meespelen met alleen de wijkcode.
Bedragen die nauwelijks te bevatten zijn
Voor de thuiswinnaars in de Diderik Vijghstraat betekende dit dat zij per huishouden maar liefst 1.865.625 euro ontvingen. Een bedrag waar de meeste mensen normaal gesproken alleen maar over dromen. De reacties op straat spraken boekdelen: ongeloof, verbazing, tranen en soms zelfs stilte. Sommige bewoners moesten even gaan zitten voordat het besef langzaam indaagde.
Voor de wijkcodewinnaars volgt het nieuws later. Volgende week organiseert de Postcode Loterij een bijeenkomst in de wijk, waar bekend wordt gemaakt hoeveel zij precies ontvangen. Dat kan per deelnemer verschillen, afhankelijk van het aantal meespelende loten in de wijk. De spanning blijft dus nog even hangen.
Emotionele momenten op televisie
De uitreiking van de prijzen zorgde voor een van de meest ontroerende afleveringen van Miljoenenjacht in jaren. Kijkers zagen bewoners die hun handen voor hun mond sloegen, elkaar omhelsden of stilletjes een traan wegpinkten. Voor sommigen betekende de winst financiële zekerheid na jaren van hard werken, voor anderen het eindelijk kunnen realiseren van een grote droom.
Een bijzonder moment was dat meerdere winnaars aangaven met het geld eindelijk een reis te kunnen maken naar de Molukken, iets wat voor hen al jaren op de wensenlijst stond maar financieel niet haalbaar was. Zulke verhalen maakten duidelijk dat het hier niet alleen om geld gaat, maar om mogelijkheden, rust en toekomstperspectief.
Sociale media ontploffen van positiviteit
Op sociale media, met name op X, stroomden de reacties massaal binnen. Opvallend was hoe positief en warm de toon was. Waar loterijwinsten soms ook jaloezie oproepen, overheerste dit keer vooral het gevoel dat het geld “goed terecht is gekomen”.
Een kijker schreef:
“Ik krijg gewoon tranen in
mijn ogen, wat is het goed terechtgekomen!”
Een ander reageerde: “Zo fijn
voor die mensen. Dit gun je iedereen.”
Weer iemand anders liet weten met vochtige ogen op de bank te
zitten en het programma ademloos te volgen.
Deze reacties laten zien dat Miljoenenjacht niet alleen draait om spanning en bedragen, maar ook om menselijkheid en gedeelde emotie. Het idee dat gewone mensen ineens zulke kansen krijgen, raakt blijkbaar een gevoelige snaar bij veel Nederlanders.
Miljoenenjacht als nieuwjaarstraditie
Dat Miljoenenjacht zo’n impact heeft, is niet nieuw. Het programma bestaat al sinds het jaar 2000 en is uitgegroeid tot een vaste waarde op Nieuwjaarsdag. Voor veel gezinnen hoort het koffertjesspel, de spanning in de studio en de uitreikingen in het land net zo bij 1 januari als oliebollen en goede voornemens.
De kracht van het programma zit in de combinatie van hoop, spanning en herkenbaarheid. Iedereen kan zich voorstellen hoe het zou zijn om opeens zo’n bedrag te winnen. En juist doordat de winnaars vaak heel gewoon en nuchter blijven, voelt het dichtbij.
Een nieuw begin voor Tiel
Voor de bewoners van de Diderik Vijghstraat markeert deze avond ongetwijfeld een nieuw hoofdstuk. Sommigen zullen hun hypotheek aflossen, anderen kiezen voor reizen, hulp aan familie of investeren in gezondheid en rust. Wat ze ook besluiten: de vrijheid om keuzes te maken is misschien wel het grootste cadeau.
De komende weken zal Tiel ongetwijfeld nog vaak genoemd worden als “die stad van de PostcodeKanjer”. Maar achter die titel schuilen vooral persoonlijke verhalen van mensen bij wie het leven in één avond een andere wending kreeg.
Ook wij feliciteren de winnaars
De golf aan positieve reacties laat zien dat deze winst niet alleen de betrokkenen raakt, maar ook iets losmaakt bij kijkers in het hele land. Het gevoel dat geluk soms écht onverwacht kan toeslaan, en dat het mensen gegund wordt.
Namens ons: van harte gefeliciteerd aan alle winnaars in Tiel en de wijk daaromheen. Moge deze winst niet alleen financieel, maar ook emotioneel een mooi en warm begin van het nieuwe jaar betekenen.