Code rood blijft van kracht in vier provincies: KNMI geeft update

Nederland beleeft een van de warmste dagen van de afgelopen jaren. In grote delen van het land is sprake van uitzonderlijke hitte, waardoor het KNMI de zwaarste weerwaarschuwing heeft afgegeven. Voor Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel geldt code rood, terwijl de overige provincies grotendeels onder code oranje vallen. Alleen op de Waddeneilanden is de situatie minder ernstig.

Ook het RIVM heeft vanwege de aanhoudende hitte het Nationaal Hitteplan geactiveerd. Vooral ouderen, jonge kinderen, mensen met een kwetsbare gezondheid en mensen die buiten werken worden opgeroepen extra voorzichtig te zijn.

Temperaturen richting de 40 graden

Vrijdag behoort tot de heetste dagen van deze zomer. In het noorden en westen van het land loopt de temperatuur op tot ongeveer 33 tot 36 graden. Landinwaarts wordt het nog warmer, met maxima tussen de 36 en 39 graden. Op enkele plaatsen, vooral in het zuidoosten, is zelfs de grens van 40 graden in zicht.

Volgens meteorologen zijn dergelijke temperaturen voor eind juni uitzonderlijk. De combinatie van felle zon, weinig wind en een hoge luchtvochtigheid zorgt ervoor dat de hitte nog zwaarder aanvoelt.

Code rood blijft langer van kracht

Het KNMI heeft inmiddels besloten de code rood-waarschuwing te verlengen. In Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel blijft de hoogste waarschuwing van kracht tot zaterdagavond 21.00 uur.

De reden daarvoor is dat ook zaterdag opnieuw sprake zal zijn van extreme temperaturen, terwijl de luchtvochtigheid hoog blijft. Daardoor neemt de zogenoemde hittekracht verder toe en blijft het risico op gezondheidsproblemen groot.

Voor de rest van Nederland blijft zaterdag code oranje gelden. Alleen langs de Waddenkust is de situatie iets minder extreem.

Hoge luchtvochtigheid maakt hitte extra zwaar

Niet alleen de temperatuur vormt een probleem. Juist de combinatie van warmte en vochtige lucht zorgt ervoor dat het lichaam moeite heeft om af te koelen.

Deskundigen spreken van een hittekracht die zaterdagmiddag kan oplopen tot niveau 9 of zelfs 10. Dat wordt beschouwd als een zeer zware belasting voor het menselijk lichaam.

Daardoor neemt de kans op uitdroging, oververhitting en in ernstige gevallen zelfs een hitteberoerte toe. Vooral kwetsbare groepen lopen extra risico.

Nationaal Hitteplan actief

Om de gezondheidsrisico’s zoveel mogelijk te beperken heeft het RIVM het Nationaal Hitteplan geactiveerd. Dat blijft in ieder geval tot en met zaterdag van kracht.

Zorginstellingen besteden extra aandacht aan ouderen en kwetsbare bewoners, terwijl ook gemeenten en hulpdiensten mensen oproepen goed voor zichzelf en elkaar te zorgen.

Het advies blijft om voldoende water te drinken, zware lichamelijke inspanning te vermijden en tijdens de warmste uren van de dag zoveel mogelijk de schaduw of een koele ruimte op te zoeken.

Tropische nacht bemoeilijkt herstel

Niet alleen overdag is het uitzonderlijk warm. Ook tijdens de nacht krijgen veel mensen nauwelijks verkoeling.

In grote delen van Nederland daalt de temperatuur niet verder dan 20 tot 23 graden. In stedelijke gebieden, waar gebouwen en asfalt veel warmte vasthouden, kan het zelfs 23 tot 25 graden blijven.

Daardoor krijgt het lichaam weinig kans om af te koelen, wat de kans op gezondheidsklachten verder vergroot.

Volgens verschillende ziekenhuizen wordt rekening gehouden met een toename van patiënten die last krijgen van uitdroging, flauwtes of andere hittegerelateerde klachten.

Zaterdag opnieuw extreem warm

Ook zaterdag verandert er weinig aan het weerbeeld. Opnieuw worden maxima tussen de 33 en 36 graden verwacht, terwijl het in het zuiden lokaal nog warmer kan worden.

Langs de kust zorgt een wind vanaf zee tijdelijk voor enige verkoeling, maar volgens meteorologen is dat effect beperkt. Zodra de wind weer draait, keert de warmte snel terug.

Daarna dreigt zwaar onweer

De extreme hitte zorgt tegelijkertijd voor steeds meer onrust in de atmosfeer. Daardoor neemt de kans op stevige onweersbuien later op zaterdag flink toe.

In eerste instantie worden vooral het zuidoosten en oosten van het land getroffen, maar gedurende de avond kunnen de buien zich verder uitbreiden.

Het KNMI heeft daarom code geel afgegeven voor zware onweersbuien.

Kans op hagel, zware windstoten en wateroverlast

De onweersbuien kunnen lokaal bijzonder fel uitpakken. Meteorologen waarschuwen voor zware windstoten, grote hagelstenen en zeer veel regen in korte tijd.

Plaatselijk kan daardoor wateroverlast ontstaan, terwijl ook omvallende bomen en schade door windstoten niet worden uitgesloten.

Veel mensen hopen dat het onweer eindelijk voor verkoeling zorgt, maar de hulpdiensten benadrukken dat deze buien ook gevaarlijk kunnen zijn.

Wie zaterdagavond naar buiten gaat of onderweg is, doet er verstandig aan de actuele weersverwachtingen goed in de gaten te houden en tijdig een veilige schuilplaats op te zoeken wanneer het onweer nadert.