Experts waarschuwen: dit is waarom je boodschappen straks nog meer gaan kosten

Waar de aandacht vooral uitgaat naar de aangekondigde suikertaks op frisdrank en andere suikerhoudende producten, blijkt dat de nieuwe belastingmaatregel mogelijk ook gevolgen heeft voor bier. Volgens de huidige plannen van het kabinet kan een krat bier de komende jaren tientallen centen tot ruim een euro duurder worden, ondanks het feit dat bier nauwelijks suiker bevat.

De mogelijke prijsstijging zorgt voor veel discussie. Veel consumenten vragen zich af waarom een belasting die bedoeld is om suikerconsumptie terug te dringen, ook gevolgen zou hebben voor alcoholische dranken.

Kabinet wil gezondere keuzes stimuleren

Met de invoering van de suikertaks wil het kabinet Nederlanders stimuleren om minder suiker te consumeren. Daarnaast moet de maatregel honderden miljoenen euro’s per jaar opleveren voor de schatkist.

De achtergrond van het plan is de toenemende gezondheidsproblematiek. Volgens recente cijfers heeft inmiddels meer dan de helft van de Nederlandse bevolking overgewicht. Dat leidt tot hogere zorgkosten en een grotere druk op de gezondheidszorg.

Door producten met veel toegevoegde suikers duurder te maken, hoopt de overheid dat consumenten vaker kiezen voor gezondere alternatieven.

Vooral frisdrank wordt duurder

De grootste gevolgen worden verwacht bij suikerhoudende dranken.

Op dit moment betalen producenten al belasting over frisdrank, maar die heffing zal volgens de huidige plannen vanaf 2030 fors worden verhoogd. De belasting kan oplopen tot ruim vijftig cent per liter, ongeveer een verdubbeling ten opzichte van het huidige tarief.

Hoewel fabrikanten de belasting officieel betalen, verwachten deskundigen dat de hogere kosten uiteindelijk worden doorberekend aan consumenten. Daardoor zullen frisdranken in supermarkten, cafés en restaurants waarschijnlijk duurder worden.

Waarom bier ook geraakt kan worden

Opvallend is dat ook bier mogelijk duurder wordt, terwijl bier nauwelijks suiker bevat.

Dat komt door de manier waarop de Nederlandse belastingwetgeving is ingericht. De accijnzen op bier zijn namelijk gekoppeld aan de belasting op alcoholvrije dranken. Wanneer die belasting fors stijgt, kan ook het minimale accijnstarief voor bier omhoog moeten.

Daardoor ontstaat een indirect effect: hoewel bier zelf niet onder de suikertaks valt, kunnen brouwerijen wel met hogere belastingen worden geconfronteerd.

Volgens verschillende berekeningen kan een standaard krat bier hierdoor tussen de 70 cent en ruim één euro duurder worden.

Bier werd de afgelopen jaren al duurder

Voor veel bierdrinkers komt een nieuwe prijsverhoging boven op eerdere stijgingen.

De afgelopen jaren stegen de bierprijzen al flink door hogere energieprijzen, duurdere grondstoffen, stijgende loonkosten en eerdere accijnsverhogingen. Ook transportkosten en inflatie hebben bijgedragen aan hogere prijzen in de supermarkt.

Een extra belastingverhoging zou die ontwikkeling verder kunnen versterken.

Niet iedereen is overtuigd

De plannen leiden inmiddels tot verdeeldheid.

Voorstanders wijzen erop dat prijsmaatregelen in verschillende landen hebben geleid tot een lagere consumptie van suikerhoudende dranken. Volgens hen kan een hogere prijs consumenten stimuleren om vaker voor water of suikervrije alternatieven te kiezen.

Critici zijn minder overtuigd. Zij betwijfelen of een belastingverhoging daadwerkelijk leidt tot gezonder gedrag en vrezen dat consumenten uiteindelijk vooral dieper in de buidel moeten tasten.

Vooral de mogelijke prijsstijging van bier roept vragen op. Veel mensen vinden het moeilijk uit te leggen dat een product met nauwelijks suiker indirect toch duurder wordt door een belasting die juist bedoeld is om suikerconsumptie terug te dringen.

Suikervrije producten profiteren mogelijk

Niet alle dranken worden duurder.

De plannen zijn juist bedoeld om een duidelijk prijsverschil te creëren tussen suikerhoudende en suikervrije varianten. Fabrikanten krijgen daarmee een financiële prikkel om minder suiker aan hun producten toe te voegen of nieuwe recepturen te ontwikkelen.

Daardoor kunnen suikervrije frisdranken relatief aantrekkelijker worden voor consumenten.

Ook voeding ligt onder de loep

Het kabinet kijkt niet alleen naar dranken. Er wordt ook onderzocht of voedingsmiddelen met veel suiker in de toekomst extra belast kunnen worden.

Dat blijkt echter ingewikkelder dan bij frisdrank. Veel producten bevatten van nature suikers, terwijl ze toch onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. Denk bijvoorbeeld aan fruit, wortels of rode bieten.

Daarom wordt onderzocht waar een eventuele grens zou moeten liggen. Er wordt onder meer gekeken naar een belasting op producten die meer dan een bepaald percentage suiker bevatten.

Definitieve plannen nog niet vastgesteld

Hoewel de discussie inmiddels volop wordt gevoerd, zijn de plannen nog niet definitief. De precieze uitwerking van de suikertaks wordt de komende jaren verder uitgewerkt voordat de maatregel naar verwachting rond 2030 wordt ingevoerd.

Wel lijkt duidelijk dat consumenten rekening moeten houden met hogere prijzen voor suikerhoudende producten. Daarnaast bestaat de kans dat ook bier indirect duurder wordt door de manier waarop de huidige belastingregels zijn opgebouwd.

Voor veel huishoudens kan dat op jaarbasis tientallen euro’s extra kosten. Tegelijkertijd benadrukt het kabinet dat het uiteindelijke doel niet alleen extra belastinginkomsten zijn, maar vooral het stimuleren van gezondere keuzes. Of de suikertaks dat effect daadwerkelijk zal hebben, zal pas blijken wanneer de maatregel daadwerkelijk van kracht wordt.