Verwarming weer gebruiken? Let dan hier op! (veel mensen maken deze fout!)

Nu de temperaturen dalen, gaat in steeds meer Nederlandse huishoudens de verwarming weer aan. Misschien merk je daarbij dat een radiator niet overal even warm wordt of hoor je ineens borrelende en tikkende geluiden. In dat geval kan er lucht in het verwarmingssysteem zitten. Gelukkig kun je radiatoren meestal eenvoudig zelf ontluchten.

Een goed ontlucht verwarmingssysteem kan het warme water beter door de radiatoren laten circuleren. Daardoor worden radiatoren gelijkmatiger warm en verdwijnen vaak ook vervelende geluiden.

Het klusje kost meestal maar weinig tijd en je hebt er nauwelijks gereedschap voor nodig.

Hoe merk je dat er lucht in een radiator zit?

Een van de duidelijkste signalen is een radiator die aan de onderkant warm wordt, maar bovenaan koud of lauw blijft.

Dat kan betekenen dat zich boven in de radiator lucht heeft verzameld.

Ook borrelende, klotsende of tikkende geluiden kunnen wijzen op lucht in het verwarmingssysteem.

Na een lange periode waarin de verwarming nauwelijks is gebruikt, vallen dergelijke problemen soms pas op wanneer de installatie in het najaar weer regelmatig wordt ingeschakeld.

Waarom moet die lucht eruit?

Een cv-installatie gebruikt water om warmte vanuit de ketel door het huis te verspreiden.

Wanneer zich lucht in radiatoren of leidingen bevindt, kan dat de circulatie verstoren.

Een radiator wordt daardoor mogelijk niet volledig warm, terwijl de cv-ketel wel probeert het huis op de ingestelde temperatuur te krijgen.

Ontluchten kan ervoor zorgen dat het systeem weer beter functioneert.

Dat betekent overigens niet dat ieder verwarmingsprobleem door lucht wordt veroorzaakt. Blijft een radiator na het ontluchten koud, dan kan er iets anders aan de hand zijn.

Dit heb je nodig

Voor het ontluchten van een traditionele radiator heb je meestal maar twee dingen nodig: een ontluchtingssleuteltje en een doekje of klein opvangbakje.

Een radiatorsleutel is voor een paar euro verkrijgbaar bij veel bouwmarkten.

Controleer vooraf wel of het sleuteltje op het ontluchtingsventiel van jouw radiator past.

Het doekje of bakje gebruik je om het kleine beetje water op te vangen dat uit het ventiel kan komen.

Stap 1: controleer eerst de waterdruk

Kijk voordat je begint naar de waterdruk van je cv-installatie.

Bij veel huishoudelijke cv-systemen ligt een normale druk wanneer de installatie koud is grofweg tussen 1 en 2 bar. Wat voor jouw installatie precies wordt aanbevolen, staat in de handleiding van de cv-ketel.

Een druk rond 1,5 bar is bij veel systemen gebruikelijk.

Is de druk duidelijk te laag, dan kan het nodig zijn om de cv-installatie bij te vullen.

Ga daarbij niet zomaar uit van één universele waarde: de aanbevolen druk kan per installatie verschillen.

Stap 2: laat de radiatoren eerst warm worden

Om lucht te verzamelen kun je eerst alle radiatorkranen volledig openen en de verwarming enige tijd laten draaien.

Hierdoor circuleert het water door het volledige systeem.

Na ongeveer tien minuten kun je de verwarming weer uitschakelen of de thermostaat laag zetten.

Daarna is het verstandig even te wachten voordat je daadwerkelijk gaat ontluchten.

Dat heeft twee voordelen.

Het water circuleert dan niet meer actief en bovendien verklein je het risico dat zeer heet water uit het ontluchtingsventiel komt.

Stap 3: begin met ontluchten

Pak vervolgens het ontluchtingssleuteltje en houd een doekje of opvangbakje onder het ventiel.

Het ontluchtingsventiel bevindt zich doorgaans bovenaan aan de zijkant van de radiator.

Draai het ventiel voorzichtig een klein stukje open.

Je hoeft het dus niet volledig los te draaien.

Hoor je een sissend geluid? Dan ontsnapt er lucht uit de radiator.

Wacht rustig totdat het sissen stopt.

Stap 4: draai het ventiel dicht zodra er water komt

Op een gegeven moment kan er in plaats van lucht water uit het ventiel komen.

Dat is het moment om het ventiel weer voorzichtig dicht te draaien.

Gebruik daarvoor niet onnodig veel kracht.

Het ventiel moet dicht zijn, maar hoeft niet extreem strak aangedraaid te worden.

Veeg eventueel gemorst water direct weg.

Herhaal deze handeling vervolgens bij de andere radiatoren die ontlucht moeten worden.

Werk systematisch door het huis

Heb je meerdere radiatoren, dan is het handig om ze allemaal te controleren.

Werk daarbij systematisch zodat je er geen overslaat.

Bij woningen met meerdere verdiepingen wordt vaak geadviseerd om volgens een vaste volgorde door het systeem te werken. Welke volgorde het meest geschikt is, kan afhangen van de opbouw van de installatie.

Het belangrijkste is dat je uiteindelijk alle radiatoren controleert waarvan je vermoedt dat er lucht in zit.

Vergeet na afloop de cv-druk niet

Dit is een stap die gemakkelijk wordt vergeten.

Tijdens het ontluchten ontsnapt niet alleen lucht. Er kan ook een kleine hoeveelheid water uit het systeem verdwijnen.

Daardoor kan de waterdruk dalen.

Controleer daarom na het ontluchten opnieuw de druk op de cv-ketel.

Is die onder de aanbevolen waarde gekomen, dan moet de installatie mogelijk worden bijgevuld.

Volg daarvoor de instructies van de fabrikant van jouw cv-ketel.

Daarna kan de verwarming weer aan

Wanneer alle radiatoren zijn ontlucht en de waterdruk in orde is, kun je de radiatorkranen weer in de gewenste stand zetten en de verwarming inschakelen.

Geef het systeem vervolgens enige tijd om op temperatuur te komen.

Voel daarna voorzichtig aan de radiatoren.

Worden ze weer gelijkmatig warm en zijn de borrelende geluiden verdwenen? Dan heeft het ontluchten waarschijnlijk geholpen.

Radiator blijft bovenaan koud

Blijft de bovenkant van een radiator koud, dan kun je controleren of er nog lucht aanwezig is.

Soms moet een systeem na enige tijd nog een keer worden ontlucht.

Blijft hetzelfde probleem steeds terugkomen, dan kan dat erop wijzen dat er meer aan de hand is.

Hetzelfde geldt wanneer de cv-druk telkens snel wegzakt.

Een verwarmingssysteem hoort niet voortdurend grote hoeveelheden druk te verliezen.

Niet ieder probleem los je met ontluchten op

Een radiator die helemaal koud blijft terwijl andere radiatoren wel warm worden, hoeft bijvoorbeeld niet per se lucht te bevatten.

Er kan ook een probleem zijn met de radiatorkraan, de doorstroming of de afstelling van het systeem.

Wordt juist de bovenkant warm maar blijft de onderkant opvallend koud, dan kan er weer een andere oorzaak spelen.

Ontluchten is dus een logische eerste controle bij luchtgeluiden en een koude bovenzijde, maar geen oplossing voor ieder cv-probleem.

Wanneer kun je beter een monteur bellen?

Schakel deskundige hulp in wanneer de installatie na het ontluchten problemen blijft geven.

Dat geldt bijvoorbeeld wanneer de druk steeds sterk daalt, er ergens water lekt, de cv-ketel een storing aangeeft of meerdere radiatoren ondanks ontluchten niet goed warm worden.

Ook wanneer je niet weet hoe je jouw specifieke installatie veilig moet bijvullen of ontluchten, is het verstandig de handleiding te raadplegen of een cv-monteur in te schakelen.

Klein klusje voordat het echt koud wordt

Radiatoren ontluchten is bij veel verwarmingssystemen een eenvoudige onderhoudshandeling die je zelf kunt uitvoeren.

Vooral wanneer je borrelende geluiden hoort of merkt dat een radiator bovenaan niet warm wordt, is het de moeite waard om te controleren of er lucht in zit.

Onthoud daarbij vooral de juiste volgorde: controleer de druk, laat het systeem eerst circuleren, schakel de verwarming uit voordat je daadwerkelijk ontlucht, laat de lucht voorzichtig ontsnappen en controleer daarna opnieuw de cv-druk.

Met een paar minuten werk kan je verwarmingssysteem zo weer een stuk rustiger en gelijkmatiger functioneren wanneer de koude dagen beginnen.