Nieuws
Sneeuwliefhebbers opgelet: dit is hoe groot de kans op een witte kerst werkelijk is
Na een bijzonder warme zomer verlangen sommige Nederlanders misschien extra naar een ouderwetse winter. Sneeuw op de daken, witte straten en op eerste kerstdag wakker worden in een volledig besneeuwd landschap: het klinkt voor veel mensen als de perfecte kerst. Maar hoe groot is de kans dat het in 2026 daadwerkelijk zover komt?
Wie nu al rekent op een witte kerst, kan zijn verwachtingen beter nog even temperen. Nederland wacht inmiddels sinds 2010 op een officiële witte kerst. Volgens cijfers van Weeronline ligt de historische kans op zo’n kerst rond de 7 procent.
Dat betekent echter niet dat kerst 2026 nu al verloren is voor sneeuwliefhebbers. Een statistische kans is iets heel anders dan een concrete weersverwachting.
Kans op witte kerst ongeveer 7 procent
Een kans van ongeveer 7 procent klinkt niet bepaald hoopgevend.
Toch moet dat cijfer op de juiste manier worden geïnterpreteerd. Het is gebaseerd op historische waarnemingen en zegt niet dat meteorologen nu al kunnen voorspellen dat er tijdens kerst 2026 geen sneeuw ligt.
Het weer op 25 en 26 december kan pas veel dichter bij die data betrouwbaar worden ingeschat.
Zelfs enkele weken voor kerst kunnen verschillende weerscenario’s nog mogelijk zijn.
Vooral bij sneeuw kunnen een paar graden temperatuurverschil enorme gevolgen hebben. Waar de ene berekening sneeuw laat zien, kan een iets zachtere luchtstroom ervoor zorgen dat dezelfde neerslag uiteindelijk als regen valt.
Wanneer hebben we officieel een witte kerst?
Daar komt nog iets bij: een paar sneeuwvlokken op eerste kerstdag zijn niet voldoende om van een officiële witte kerst te spreken.
Daarvoor gelden veel strengere voorwaarden.
In De Bilt moet op zowel eerste als tweede kerstdag een gesloten sneeuwdek aanwezig zijn.
Pas wanneer aan die voorwaarde wordt voldaan, komt de kerst officieel als ‘wit’ in de Nederlandse statistieken terecht.
Het kan dus gebeuren dat delen van Groningen, Limburg, Gelderland of Overijssel onder een mooie laag sneeuw liggen, terwijl Nederland officieel géén witte kerst heeft.
Sneeuw moet ook blijven liggen
Zelfs een stevige sneeuwbui op 25 december biedt geen garantie.
Wanneer de sneeuw later op de dag smelt en op tweede kerstdag verdwenen is, voldoet die kerst niet aan de officiële definitie.
Voor een witte kerst moeten daardoor meerdere omstandigheden precies goed uitpakken.
Het moet koud genoeg zijn voor sneeuw, er moet daadwerkelijk neerslag vallen én het moet vervolgens koud genoeg blijven om het sneeuwdek in De Bilt te behouden.
Dat verklaart waarom officiële witte kersten zo zeldzaam zijn.
Laatste witte kerst was in 2010
Nederland wacht al sinds 2010 op een officiële witte kerst.
Dat jaar was het bovendien niet zomaar een beetje winters.
In grote delen van Nederland lag tijdens de kerstperiode volgens historische gegevens ongeveer 5 tot 20 centimeter sneeuw.
Vooral Zuid-Limburg kreeg met veel sneeuw te maken. Plaatselijk zou daar ongeveer 30 tot 45 centimeter hebben gelegen.
In De Bilt was het sneeuwdek een stuk dunner, met ongeveer 5 centimeter. Dat was echter ruimschoots genoeg om aan de officiële voorwaarden te voldoen.
Voor veel Nederlanders die zich kerst 2010 nog kunnen herinneren, is dat daardoor hét beeld van een echte winterse kerst.
Ook 2009 was officieel wit
Opvallend genoeg kwam de witte kerst van 2010 direct na een andere witte kerst.
Ook in 2009 lag in De Bilt op beide kerstdagen voldoende sneeuw.
Een groot gedeelte daarvan was al vóór kerst gevallen.
Tijdens de kerstdagen begon het sneeuwdek langzaam te verdwijnen, maar er bleef genoeg liggen om officieel van een witte kerst te mogen spreken.
Twee witte kersten achter elkaar zijn uitzonderlijk.
Vóór 2009 moest Nederland namelijk helemaal terug naar 1981 voor de vorige officiële witte kerst.
Sneeuw tijdens kerst komt vaker voor
De strenge officiële definitie betekent gelukkig niet dat het buiten De Bilt nauwelijks sneeuwt tijdens kerst.
Sinds 1951 is volgens de aangehaalde cijfers op tientallen kerstdagen ergens in Nederland sneeuw gevallen.
Het zou in totaal om 34 kerstdagen gaan.
Dat varieert van enkele sneeuwvlokken tot plaatsen waar tijdelijk daadwerkelijk een wit landschap ontstond.
Zo viel in 2021 in delen van Zuid-Nederland sneeuw tijdens eerste kerstdag.
Voor inwoners van die regio’s voelde dat misschien als een witte kerst, maar voor de officiële landelijke statistieken telde het niet mee.
Woonplaats maakt behoorlijk verschil
De kans dat je tijdens kerst sneeuw ziet, verschilt bovendien per regio.
Voor Midden-Nederland komt een witte kerst volgens de historische cijfers gemiddeld ongeveer eens per zestien jaar voor.
In het westen ligt de frequentie lager: daar zou gemiddeld ongeveer eens per 25 jaar sprake zijn van een witte kerst.
De relatief warme Noordzee speelt daarbij een belangrijke rol.
Tijdens de winter zorgt de invloed van zee er vaak voor dat de temperatuur in de kustgebieden net iets hoger ligt.
En juist bij sneeuw kan één of twee graden het verschil betekenen tussen witte vlokken en gewone regen.
Oost-Nederland historisch kansrijker
In Oost-Nederland zijn de historische kansen gunstiger.
Daar zou gemiddeld ongeveer eens per elf jaar sprake zijn van een witte kerst.
Dat betekent uiteraard niet dat inwoners van het oosten in december 2026 automatisch sneeuw mogen verwachten.
Het zijn langjarige gemiddelden en geen voorspelling voor één specifieke kerst.
Bovendien blijft voor de officiële landelijke registratie de situatie in De Bilt bepalend.
Een dik sneeuwdek in Twente of de Achterhoek kan dus prachtige kerstplaatjes opleveren zonder dat Nederland officieel een witte kerst noteert.
Betekent een hete zomer een koude winter?
Na een zeer warme zomer duikt regelmatig dezelfde gedachte op: misschien compenseert de natuur dat straks met een bijzonder koude winter.
Zo werkt het weer helaas niet.
Een hete zomer betekent niet automatisch dat enkele maanden later een strenge winter volgt.
Het winterweer wordt bepaald door de atmosferische omstandigheden die op dat moment aanwezig zijn.
De ligging van hoge- en lagedrukgebieden, de windrichting en de herkomst van de aangevoerde lucht zijn daarbij veel belangrijker.
Voor sneeuw moet alles precies goed vallen
Nederland bevindt zich bovendien op een interessante plek voor winterweer.
Vanaf de Atlantische Oceaan kan relatief zachte en vochtige lucht ons land bereiken.
Tegelijkertijd kan bij een andere drukverdeling koude lucht vanuit het noorden of oosten worden aangevoerd.
Welke luchtsoort tijdens kerst de overhand krijgt, kan een wereld van verschil maken.
Bij een zachte westelijke stroming is regen veel waarschijnlijker.
Komt er koude lucht vanuit het oosten of noorden én trekt tegelijkertijd een neerslaggebied over Nederland, dan kunnen de kansen op sneeuw snel toenemen.
Zelfs kort voor kerst blijft sneeuw lastig te voorspellen
Juist doordat Nederland vaak dicht bij de grens tussen zachte en koude lucht ligt, kunnen sneeuwverwachtingen tot relatief kort voor het daadwerkelijke moment veranderen.
Een sneeuwzone kan uiteindelijk noordelijker of zuidelijker trekken dan eerst werd berekend.
Ook kan de temperatuur iets hoger uitvallen.
Wat aanvankelijk als vijf centimeter sneeuw wordt berekend, kan daardoor uiteindelijk eindigen als een middag met koude regen.
Het omgekeerde is eveneens mogelijk: een kleine hoeveelheid extra koude lucht kan ervoor zorgen dat regen plotseling wel als sneeuw valt.
Zachtere winters maken sneeuwdek lastiger
Ook de opwarming van het Nederlandse klimaat speelt op de achtergrond een rol.
De winters zijn gemiddeld zachter geworden.
Daardoor zijn langdurige omstandigheden waarbij sneeuw gemakkelijk blijft liggen minder vanzelfsprekend.
Dat betekent niet dat Nederland geen zware sneeuwbuien of koude winterperiodes meer kan krijgen.
Ook tijdens een gemiddeld zachter klimaat blijven flinke uitschieters mogelijk.
Voor een officiële witte kerst moeten alleen precies op 25 én 26 december de juiste omstandigheden aanwezig zijn.
Slechts acht officiële witte kersten sinds 1901
Hoe uitzonderlijk dat is, blijkt uit de historische cijfers.
Sinds het begin van de metingen in 1901 zijn volgens de aangehaalde gegevens slechts acht officiële witte kersten geregistreerd.
Dat is bijzonder weinig wanneer je bedenkt hoeveel kerstdagen er in ruim een eeuw zijn geweest.
Tegelijkertijd bewijst het verleden dat een witte kerst wel degelijk mogelijk is.
Een historische kans van ongeveer 7 procent betekent immers niet nul procent.
Wat kunnen we zeggen over kerst 2026?
Voorlopig vooral dat we het nog niet weten.
De historische cijfers zijn niet bijzonder gunstig voor liefhebbers van een dik pak sneeuw, maar daarmee valt niets definitiefs te zeggen over 25 en 26 december 2026.
Een betrouwbare verwachting voor zulke specifieke weersomstandigheden kan pas veel dichter bij kerst worden gemaakt.
En zelfs dan kunnen kleine veranderingen in temperatuur en windrichting nog grote gevolgen hebben.
Sneeuwliefhebbers hoeven de hoop nog niet op te geven
Wie vooral hoopt op een paar sneeuwvlokken tijdens kerst heeft bovendien betere papieren dan iemand die uitsluitend genoegen neemt met een officiële witte kerst.
Regionale sneeuw komt immers vaker voor dan een gesloten sneeuwdek in De Bilt op beide kerstdagen.
Vooral in het oosten van Nederland zijn de historische kansen op winterse omstandigheden groter dan in de kustgebieden.
Of dat in 2026 ook daadwerkelijk iets oplevert, weten we pas wanneer december dichterbij komt.
Tot die tijd blijft een witte kerst vooral iets om op te hopen. De statistieken zijn niet bepaald royaal, maar na zestien jaar zonder officiële witte kerst zou 2026 zomaar het jaar kunnen zijn waarin alle meteorologische puzzelstukjes eindelijk weer eens precies op hun plek vallen.
