Let op: Wetenschappers ontdekken verrassende (en gevaarlijke) bijwerking paracetamol

Paracetamol behoort wereldwijd tot de meest gebruikte pijnstillers. Het middel wordt ingezet bij onder meer hoofdpijn, spierpijn, koorts en andere veelvoorkomende klachten. Bij gebruik volgens de aanbevolen dosering geldt paracetamol al jarenlang als een veilig geneesmiddel voor de meeste mensen. Toch blijft wetenschappelijk onderzoek nieuwe inzichten opleveren over de mogelijke effecten van medicijnen.

Een onderzoek dat enkele jaren geleden verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Social Cognitive and Affective Neuroscience trok veel aandacht omdat het suggereerde dat paracetamol mogelijk invloed kan hebben op de manier waarop mensen risico’s inschatten. De onderzoekers benadrukken daarbij dat meer onderzoek nodig is om vast te stellen hoe groot dat effect daadwerkelijk is en wat de betekenis ervan is in het dagelijks leven.

Veelgebruikt geneesmiddel

Paracetamol is voor veel mensen de eerste keuze bij pijn of koorts. Het middel wordt vaak voorgeschreven of geadviseerd omdat het, wanneer het volgens de gebruiksaanwijzing wordt ingenomen, relatief weinig bijwerkingen kent in vergelijking met sommige andere pijnstillers.

Ook tijdens de zwangerschap kan paracetamol, indien nodig en volgens medisch advies, worden gebruikt. Daarnaast wordt het middel in aangepaste doseringen voorgeschreven aan kinderen.

Dat brede gebruik maakt het extra belangrijk dat onderzoekers mogelijke effecten van het geneesmiddel blijven bestuderen.

Onderzoek naar besluitvorming

In het onderzoek onderzochten wetenschappers of paracetamol mogelijk invloed heeft op de manier waarop mensen beslissingen nemen.

Daarvoor werden honderden deelnemers betrokken bij experimenten waarin zij verschillende keuzes moesten maken. Een deel van de deelnemers kreeg paracetamol toegediend, terwijl een andere groep een placebo ontving. Vervolgens werden de resultaten met elkaar vergeleken.

Volgens de onderzoekers bleek dat deelnemers die paracetamol hadden gekregen in bepaalde tests gemiddeld vaker bereid waren om risico’s te nemen dan deelnemers uit de placebogroep.

Mogelijke verklaring

De wetenschappers denken dat paracetamol mogelijk niet alleen lichamelijke pijn vermindert, maar ook bepaalde emotionele reacties kan afzwakken.

Wanneer gevoelens zoals angst, spanning of onzekerheid tijdelijk minder sterk worden ervaren, zou dat volgens de onderzoekers invloed kunnen hebben op de manier waarop mensen risico’s beoordelen.

Het onderzoek laat echter niet zien dat mensen door het gebruik van paracetamol automatisch gevaarlijk gedrag gaan vertonen. De gevonden verschillen waren beperkt en werden gemeten onder gecontroleerde onderzoeksomstandigheden.

Emoties mogelijk minder intens

Eerdere wetenschappelijke onderzoeken hebben eveneens gesuggereerd dat paracetamol mogelijk invloed heeft op de verwerking van emoties.

Zo zijn er studies waarin deelnemers aangaven zowel negatieve als positieve emoties iets minder intens te ervaren na het innemen van het geneesmiddel. Ook hierover bestaat binnen de wetenschap nog geen definitieve conclusie.

Onderzoekers benadrukken dat deze effecten verder onderzocht moeten worden voordat hierover harde uitspraken kunnen worden gedaan.

Geen reden om paracetamol te vermijden

Deskundigen wijzen erop dat de onderzoeksresultaten niet betekenen dat mensen moeten stoppen met het gebruik van paracetamol.

Wanneer het geneesmiddel wordt gebruikt volgens de aanbevolen dosering en de aanwijzingen in de bijsluiter of het advies van een arts of apotheker, blijft paracetamol voor de meeste mensen een veilig middel tegen pijn en koorts.

Wel geldt, zoals bij alle geneesmiddelen, dat langdurig of overmatig gebruik zonder medische noodzaak wordt afgeraden.

Meer onderzoek nodig

De onderzoekers benadrukken zelf dat hun bevindingen vooral aanleiding geven voor vervolgonderzoek.

Het is nog niet duidelijk in hoeverre de gevonden effecten zich ook voordoen in het dagelijks leven of bij mensen die paracetamol incidenteel gebruiken tegen pijn of koorts.

Daarnaast kunnen factoren zoals leeftijd, gezondheid, dosering en de duur van het gebruik mogelijk invloed hebben op de resultaten.

Blijvende aandacht voor medicijnonderzoek

Medicijnen die al tientallen jaren worden gebruikt, blijven onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Dat is gebruikelijk binnen de geneeskunde en helpt om nieuwe inzichten te verkrijgen over zowel de werking als mogelijke bijwerkingen.

Nieuwe onderzoeksresultaten betekenen niet automatisch dat bestaande medische adviezen veranderen. Daarvoor is doorgaans aanvullend onderzoek nodig waarin bevindingen meerdere keren worden bevestigd.

Voor gebruikers van paracetamol blijft daarom het bestaande advies gelden: gebruik het middel volgens de aanbevolen dosering en neem bij vragen of langdurige klachten contact op met een arts of apotheker. Zo kan het geneesmiddel veilig en verantwoord worden gebruikt, terwijl wetenschappers de mogelijke effecten ervan verder blijven onderzoeken.