Algemeen
Overheid grijpt stevig in: zware klap voor fatbike-bestuurders
Illegale fatbikes zijn in korte tijd uitgegroeid tot een zichtbaar én hardnekkig probleem in Nederland. Met een paar klikken verdwijnen elektrische tweewielers met gashendel, opvoerset en soms zelfs een meeleverde handleiding in digitale winkelmandjes. De lage prijs en snelle levering maken ze aantrekkelijk, vooral voor jongeren. Tegelijkertijd groeit de zorg over veiligheid, aansprakelijkheid en toezicht. De overheid ziet de risico’s, maar krijgt de stroom lastig scherp.
Makkelijk besteld, sneller bezorgd dan verwacht
Voor een paar honderd euro staat er via buitenlandse webshops een elektrische fiets met dikke banden voor de deur. De herkomst ligt vaak buiten Europa en de bezorging verloopt opvallend vlot—soms binnen zes dagen. De verpakking oogt legaal, de papieren lijken op het eerste gezicht in orde en bij binnenkomst ziet de douane geen directe reden om in te grijpen.
Dat gemak voedt de vraag. Jongeren wisselen tips uit via sociale media en weten precies welke aanbieders leveren en welke opties “meer kunnen” dan toegestaan. Op straat vertaalt zich dat in hogere snelheden en meer risicovolle situaties. De verkeersveiligheid staat onder druk en handhaving moet vaak pas achteraf reageren.
Beperkte grip op importstromen
Volgens het kabinet vormen platforms buiten de Europese Unie het grootste hoofdpijndossier. Met Nederlandse platforms bestaan afspraken om illegale aanbiedingen te weren, maar internationale shops opereren vaak zonder duidelijk aanspreekpunt. Juridische stappen zijn traag en complex, zeker wanneer verkopers zich snel verplaatsen of onder nieuwe namen terugkeren.
De schaal is enorm: jaarlijks komen meer dan een miljard producten de Europese Unie binnen. Elektrische voertuigen maken daar een deel van uit. Alles controleren is niet haalbaar, erkennen autoriteiten. Daardoor glipt er onvermijdelijk veel door de mazen.
Juridisch grijs gebied aan de grens
Fatbikes laten zich bij invoer niet altijd eenduidig classificeren. Ze kunnen als e-bike of als bromfiets worden opgegeven, afhankelijk van specificaties en documentatie. Voor grenspassage hoeft een voertuig bovendien nog niet geschikt te zijn voor de openbare weg. Dat maakt directe tegenhouding lastig.
De douane werkt met risicoselecties en steekproeven. Als documentatie klopt en het risico laag wordt ingeschat, volgt doorvoer. Pas later kan blijken dat het voertuig niet voldoet aan Europese eisen voor gebruik op de openbare weg.
Onzichtbare aantallen bij consumenten
Hoeveel illegale fatbikes uiteindelijk Nederlandse woonkamers bereiken, blijft onduidelijk. Er wordt geen onderscheid bijgehouden naar vermogen, aanwezigheid van een gashendel of opvoerset. Ook cijfers over onderscheppingen bij directe leveringen aan particulieren ontbreken.
Daar zit een praktische reden achter: zolang een product bij binnenkomst aan invoerregels voldoet, is vasthouden juridisch niet mogelijk. De echte toets volgt pas bij verkoop of wanneer het voertuig in het verkeer wordt aangetroffen.
Toezicht na levering en online opsporing
Na levering komen toezichthouders in beeld. Zij speuren online naar aanbod dat niet aan de regels voldoet en vragen platforms om advertenties te verwijderen zodra overtredingen zijn vastgesteld. Sinds februari 2024 zijn grote platforms verplicht sneller op te treden tegen illegale producten.
Dat helpt, maar geeft geen volledig zicht op de werkelijke omvang. Wat verdwijnt uit het zichtbare aanbod, kan elders blijven bestaan—of razendsnel terugkeren.
Kat-en-muisspel op platforms
Op verzoek van toezichthouders worden advertenties verwijderd, maar vaak verschijnen ze in aangepaste vorm opnieuw. Soms onder een andere naam, soms met een subtiel gewijzigde beschrijving die de verboden functies verhult. Het effect is daardoor beperkt: wat verdwijnt op de ene plek, duikt elders weer op.
Dit kat-en-muisspel vraagt veel capaciteit en maakt toezicht vooral reactief. Elke ronde kost tijd, terwijl het aanbod zich aanpast.
Sociale media en besloten kanalen
Steeds vaker verschuift de verkoop naar sociale media en besloten groepen. Daar is controle lastiger en ontbreken vaste rapportages. Transacties verlopen via privéberichten en betalingen buiten platforms om. Veel blijft volledig buiten beeld.
Dat maakt gerichte maatregelen moeilijk. Zonder zicht op aantallen en netwerken is het lastig prioriteiten te stellen en effectief in te grijpen.
Europese druk op grote webshops
De Europese Commissie kijkt kritisch naar de rol van grote internationale webshops bij de verkoop van illegale producten. Platforms zijn aangesproken op hun verantwoordelijkheid en moeten aantonen dat zij actief optreden tegen overtredingen.
Bij nalatigheid kunnen zware boetes volgen. Die druk helpt om processen aan te scherpen, maar biedt geen garantie dat het aanbod verdwijnt—zeker niet zolang verkopers alternatieve kanalen blijven vinden.
Nederlandse platforms onder toezicht
Met Nederlandse verkoopplatforms bestaan afspraken over productregels en moderatie. Het zichtbare aanbod van illegale fatbikes nam daardoor af. Het probleem verschuift echter naar minder zichtbare plekken: kleinere sites, buitenlandse webshops en besloten online groepen.
Wie bewust regels wil omzeilen, zoekt andere routes. Toezicht beweegt mee, maar blijft per definitie een stap achter.
Helmplicht voor jongeren staat los
Parallel aan deze problematiek werkt het kabinet aan een helmplicht voor jongeren op e-bikes. Die maatregel is bedoeld vanwege het stijgende aantal ernstige hoofdletsels en staat los van de fatbikeproblematiek. Onderzoek laat zien dat onderscheid maken tussen typen fietsen in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar is; aparte regels zouden weinig effect hebben.
De focus ligt daarom op eenvoud en handhaafbaarheid, los van het specifieke type elektrische fiets.
Bewustwording, gedrag en aansprakelijkheid
De aanpak richt zich niet alleen op handhaving en toezicht, maar ook op gedragsverandering. Campagnes wijzen jongeren en ouders op risico’s, aansprakelijkheid en de gevolgen van onverzekerd rijden met opgevoerde voertuigen. Wie met een illegale fatbike rijdt, kan bij een ongeval persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.
Daarnaast wordt onderzocht waarom opvoeren aantrekkelijk blijft—sneller, stoerder, goedkoper—en welke prikkels dat gedrag kunnen afremmen. Denk aan betere voorlichting bij aankoop, zichtbare controles en consequenties die echt worden gevoeld.
Wat staat er op korte termijn te gebeuren?
Nieuwe voorstellen rond verkeersveiligheid en gedrag worden in het voorjaar van 2026 verwacht. Tot die tijd blijft het relatief eenvoudig om online een illegale fatbike te bestellen en volgt optreden vooral achteraf: bij verkoop, controle op straat of na een incident.
Voor consumenten geldt daarom een duidelijke waarschuwing: check de regels vóór aankoop en weeg de risico’s mee. Wat op het scherm legaal lijkt, kan op straat grote gevolgen hebben. Zie jij in jouw buurt meer opgevoerde fatbikes of gevaarlijke situaties? Deel ervaringen en praat mee—juist die praktijkverhalen helpen het probleem scherper te krijgen.
Na het gure en onstuimige weer van storm Goretti maakt Nederland zich op voor een uitgesproken winterweekend met een heel ander karakter. Waar de afgelopen dagen vooral werden gekenmerkt door wind, sneeuwjacht en onrust, volgt nu een scherpe weersomslag. De lucht klaart op, de wind neemt af en de kou krijgt vrij spel. Het resultaat: een weekend met zon, vrieskou en lokaal zelfs strenge tot zeer strenge vorst. Het KNMI heeft de code oranje in het noorden van het land verlengd tot zaterdagavond 21.00 uur, vooral vanwege aanhoudende gladheid en winterse omstandigheden.
Van storm naar stilte
De overgang van stormachtig winterweer naar heldere vrieskou voelt bijna surrealistisch. Na dagen waarin sneeuw werd opgejaagd door harde wind, ontstaat nu een veel rustiger, maar niet minder uitdagend weertype. Juist de combinatie van helder weer en een sneeuwdek kan zorgen voor sterke afkoeling, vooral ’s nachts. Daardoor krijgt Nederland dit weekend te maken met temperaturen die we de afgelopen jaren nauwelijks hebben gezien.
Zaterdag: ijsdag met zon en lokale sneeuw
Volgens Weeronline begint de zaterdag in het zuiden en zuidoosten van het land met lichte sneeuwval. Deze neerslag is het gevolg van restanten winterse lucht die daar nog aanwezig zijn. In de rest van Nederland blijft het droog en laat de zon zich geregeld zien. Dat zorgt voor fraaie winterse beelden, maar ook voor verraderlijke omstandigheden op de weg.
De temperaturen blijven de hele dag onder het vriespunt, wat betekent dat we officieel spreken van een ijsdag. In het uiterste westen van Zeeland kan het maximum nog rond de 1 graad uitkomen, maar in grote delen van het land blijft het kouder. In het oosten en noorden wordt het niet warmer dan -2 graden.
Middag en avond: kou neemt toe
In de loop van de middag blijft het in het westen en zuidwesten rond het vriespunt hangen. Landinwaarts daalt het kwik verder naar -1 tot -3 graden. De zon heeft overdag weinig kracht om het oppervlak op te warmen, zeker waar sneeuw ligt. Dat betekent dat wegen en fietspaden die overdag nat lijken, in de avond snel weer kunnen bevriezen.
Zodra de zon ondergaat, volgt een snelle temperatuurdaling. In de avond en nacht naar zondag wordt het aanzienlijk kouder. Regionaal kan de temperatuur zakken tot -10 graden, en plaatselijk zelfs tot onder de -13 graden. Daarmee is sprake van zeer strenge vorst, iets wat in Nederland nog maar zelden voorkomt.
Nachtelijke kou en winterse neerslag
Tijdens de nacht is verspreid over het land nog wat winterse neerslag mogelijk. Het gaat dan om lichte sneeuw of sneeuwkorrels, die in combinatie met de kou snel blijven liggen. Vooral in gebieden waar al sneeuw ligt, kan de afkoeling extra sterk zijn. Heldere nachten versterken dat effect, omdat warmte ongehinderd kan uitstralen.
Deze omstandigheden zijn gunstig voor natuurijs, maar tegelijkertijd risicovol voor verkeer en infrastructuur. Gladheid kan zich snel en onverwacht vormen, vooral op bruggen, viaducten en schaduwrijke wegen.
Zondag: ijzig, droog en winters mooi
Ook zondag blijft het winterweer dominant. Het wordt opnieuw een ijskoude dag, maar wel overwegend droog. Vanuit het westen trekken sluierwolken over het land, die later op de dag worden gevolgd door wat meer bewolking. Toch blijft er voldoende ruimte voor zon, wat zorgt voor een klassiek winters decor.
De zuidoostenwind voert koude lucht aan. In Zeeland komt de temperatuur uit rond -1 graad, terwijl het in het oosten en noorden van het land -3 tot -4 graden wordt. Door de wind voelt het kouder aan dan de thermometer aangeeft. In de avond loopt de temperatuur langzaam weer iets op, al blijft het vriezen in veel regio’s.
Wegen blijven verraderlijk
Ondanks de rustiger weersomstandigheden blijft de situatie op de wegen voorlopig verraderlijk. De combinatie van sneeuwresten, ijs en strenge vorst zorgt ervoor dat gladheid hardnekkig kan zijn. Om die reden blijft waakzaamheid geboden, ook na het passeren van storm Goretti.
Rijkswaterstaat heeft extra maatregelen genomen om de overlast te beperken. Zo is onder meer het speciale voertuig ‘Lavastorm’ ingezet, een machine die is ontworpen voor zware winterse omstandigheden. Dit voertuig kan grote hoeveelheden strooimiddel verspreiden en is effectief bij langdurige vorst en gladheid.
Wat is Lavastorm?
De inzet van Lavastorm laat zien hoe serieus de situatie wordt genomen. Het voertuig wordt normaal gesproken alleen ingezet bij extreme winterse omstandigheden. Het is bedoeld om snel en efficiënt hoofdwegen begaanbaar te houden, zelfs wanneer reguliere strooivoertuigen tekortschieten.
Toch benadrukt Rijkswaterstaat dat techniek niet alles kan oplossen. Weggebruikers wordt geadviseerd hun rijgedrag aan te passen, voldoende afstand te houden en alleen de weg op te gaan als dat echt nodig is.
Ook maandag opletten
Hoewel het weekend het koudst verloopt, is ook maandag extra waakzaamheid geboden. De winterse neerslag en lage temperaturen kunnen ervoor zorgen dat gladheid hardnekkig blijft, vooral in de ochtenduren. Schaduwrijke plekken warmen nauwelijks op en kunnen verraderlijk blijven, zelfs als de temperatuur iets oploopt.
Daarnaast kunnen heldere perioden opnieuw zorgen voor nachtelijke afkoeling, waardoor natte wegdelen snel veranderen in ijs.
Winterweer met twee gezichten
Dit weekend laat zien dat winterweer twee gezichten heeft. Aan de ene kant zijn er de fraaie beelden: zon boven een wit landschap, heldere lucht en knisperende kou. Aan de andere kant schuilen er risico’s in de vorm van gladheid, ijzige wegen en extreme temperaturen.
Voor liefhebbers van winter en natuurijs zijn dit bijzondere dagen. Voor verkeer, logistiek en dagelijkse routines vraagt het weer juist om aanpassing en voorzichtigheid.
Vooruitblik
Na het weekend blijft het weerbeeld onzeker. De kou houdt voorlopig aan, maar kleine verschuivingen in windrichting en bewolking kunnen grote invloed hebben op de temperatuur. Of de vorst nog langer standhoudt of langzaam plaatsmaakt voor zachter weer, wordt in de loop van de komende dagen duidelijk.
Voor nu is de boodschap helder: geniet van het winterse decor, maar onderschat de omstandigheden niet. Met zon, vrieskou en zeer lage nachttemperaturen belooft het een weekend te worden dat veel mensen zich nog lang zullen herinneren.