Algemeen
Precies 23 jaar na aanslag op Pim Fortuyn wordt koelbloedige dader joggend in park gespot!
De aanslag op Pim Fortuyn: een politieke schokgolf die Nederland blijvend veranderde
Op 6 mei 2002 werd Nederland opgeschrikt door een gebeurtenis die diepe sporen naliet in de politieke en maatschappelijke geschiedenis van het land. Pim Fortuyn, de omstreden maar charismatische politicus die met zijn eigen lijst storm liep in de peilingen, werd op het Media Park in Hilversum verm00rd. Negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen werd hij op brute wijze neergesch0ten op een parkeerterrein bij het Audiocentrum, direct na een radio-interview.
De dader: Volkert van der Graaf, een milieuactivist met een achtergrond in het links-extremistische activisme. Hij werd vrijwel onmiddellijk na de m00rd gearr*steerd. Zijn daad was bedoeld, zo verklaarde hij later, om te voorkomen dat Fortuyn naar zijn inzicht kwetsbare groepen in de samenleving zou “demoniseren”. De m00rd werd daarmee niet alleen een persoonlijke tragedie, maar ook een aantasting van het democratische proces. Het land r0uwde — en discussieerde.
Een golf van nationale en internationale verontwaardiging
De m00rd op Fortuyn veroorzaakte direct een golf van verbijstering, verdriet en woede. Nooit eerder in de recente Nederlandse geschiedenis was een politicus op deze manier het zwijgen opgelegd. De gebeurtenis haalde wereldwijd het nieuws en werd vergeleken met politieke m00rden zoals die op John F. Kennedy. Binnen Nederland barstte een felle discussie los over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting, de rol van activisme, en de veiligheid van politici.
Er ontstonden ook snel complottheorieën. Was Van der Graaf wel alleen? Had de staat gefaald in haar taak om Fortuyn te beschermen? Er verschenen tal van boeken en documentaires die deze vragen onderzochten. Hoewel de officiële lezing nooit is weerlegd, is het wantrouwen bij een deel van de bevolking tot op de dag van vandaag voelbaar.
Fortuyns politieke erfenis en verkiezingssucces
Ondanks zijn overlijden bleef Fortuyn op de kieslijst staan voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 mei 2002. Het resultaat was historisch: zijn partij, de Lijst Pim Fortuyn (LPF), behaalde met 1.358.942 stemmen maar liefst 26 zetels. Nog nooit had een nieuwe partij bij haar debuut zo’n groot aandeel in de Kamer veroverd.
Toch bleek het succes kortstondig. De LPF had moeite zich te organiseren zonder haar leider, en interne conflicten domineerden het nieuws. Bij de verkiezingen van 2006 keerde de partij niet meer terug in de Tweede Kamer. Toch wordt Fortuyns naam nog vaak genoemd in het politieke debat. Veel thema’s die hij aansneed — zoals immigratie, integratie en bestuurlijke openheid — zijn vandaag de dag nog steeds actueel.
De rechtszaak tegen Volkert van der Graaf
Op 15 april 2003 werd Volkert van der Graaf veroordeeld tot 18 jaar gev*ngenisstraf. De rechtbank oordeelde dat de m00rd weliswaar schokkend was en op br*te wijze werd gepleegd, maar vond de inbreuk op het democratisch proces “niet ernstig genoeg” om een levenslange c*lstraf te rechtvaardigen. De kans op herhaling werd volgens een psychiatrisch rapport als klein ingeschat.
Toch woog de rechtbank wel degelijk zwaar mee dat de rechtsorde ernstig was geschokt. Naast moord werd Van der Graaf ook veroordeeld voor verboden w*penbezit en het bedreigen van Hans Smolders, Fortuyns chauffeur en lijfwacht, die de dader direct na de aansl*g achterna zat.
De strafmaat leidde tot publieke discussie. Was 18 jaar genoeg voor zo’n daad? Had levenslang niet meer recht gedaan aan de ernst van het feit en de maatschappelijke gevolgen?
Vroegtijdige vrijlating en een ongemakkelijk beeld
Na het uitzitten van twee derde van zijn straf — 12 jaar — kwam Van der Graaf in 2014 voorwaardelijk vrij. Hij kreeg te maken met diverse beperkingen, waaronder een meldplicht, contactverbod met media en een locatieverbod voor het Media Park en politieke bijeenkomsten. In 2020 kwamen deze beperkingen te vervallen. Sindsdien leeft Van der Graaf als vrij man, zonder toezicht van justitie.
Op 6 mei 2025, exact 23 jaar na de m00rd, werd Van der Graaf gesignaleerd tijdens een wandeling door een park in Apeldoorn. Op sociale media leidde dit tot veel beroering. Sommigen uitten hun afkeer over het feit dat de m00rdenaar van Fortuyn ogenschijnlijk ongestoord van zijn vrijheid geniet op de herdenkingsdag van zijn daad. Anderen riepen juist op tot kalmte en verwezen naar de rechtsstaat, die hem volgens de wet een tweede kans heeft gegeven.
De impact op nabestaanden en de samenleving
Voor de familie van Pim Fortuyn, zijn vrienden en zijn trouwe aanhang is de pijn nog altijd voelbaar. Elk jaar wordt er rond 6 mei een moment van herdenking gehouden bij het standbeeld van Fortuyn in Rotterdam. De herinnering aan zijn bijdrage aan het politieke debat blijft levend, net als de schok die zijn d00d teweegbracht.
Voor velen blijft het confronterend dat Van der Graaf inmiddels in volledige vrijheid leeft. De vraag hoe een samenleving omgaat met veroordeelden van zware misdr!jven — zeker met een duidelijke politieke lading — is geen makkelijke. Het raakt aan diepere vragen over straf, vergiffenis, veiligheid en rechtvaardigheid.
De herdenking en zijn laatste rustplaats
Fortuyn werd op 10 mei 2002 begraven op begraafplaats Westerveld in zijn geboortedorp Driehuis, na een indrukwekkende requiemmis in de Kathedraal van Rotterdam. Op 20 juli 2002 werden zijn st0ffelijke resten overgebracht naar een praalgraf in het Italiaanse Provesano, waar Fortuyn een vakantiewoning bezat. De herbegrafenis gebeurde op verzoek van zijn familie, in alle rust, ver weg van de hectiek van de Nederlandse politiek.
Conclusie: een open wond in de Nederlandse geschiedenis
De m00rd op Pim Fortuyn markeert een kantelpunt in de moderne Nederlandse geschiedenis. Het was niet alleen een persoonlijke tragedie, maar ook een aanv*l op het vrije politieke debat. De discussie over de balans tussen vrijheid van meningsuiting, veiligheid en activisme leeft tot op de dag van vandaag voort.
Dat Volkert van der Graaf inmiddels zonder beperkingen door het leven gaat, roept bij velen emotie en onbegrip op — zeker rond de herdenkingsdatum van de m00rd. Maar het herinnert ons er ook aan hoe complex de werking van een rechtsstaat is. Want zelfs voor wie onherstelbaar leed veroorzaakte, geldt uiteindelijk het principe van straf, herstel en — hoe moeilijk ook — wederopname in de samenleving.
In Almere heeft zich gisteravond een ernstig vu*rwerkincident voorgedaan dat diepe indruk maakt. In het stadsdeel Almere Hout raakte een 27-jarige man zwaar gewond nadat het misging met vu*rwerk. Het voorval gebeurde rond 22.00 uur en zorgde voor grote onrust in de buurt. Volgens berichtgeving van het AD zou het gaan om zwaar vu*rwerk, al wordt nog onderzocht wat er precies is gebeurd.
Heftige avond in Almere Hout
Wat begon als een ogenschijnlijk gewone avond in aanloop naar de jaarwisseling, eindigde voor de betrokkenen in een nachtmerrie. Omwonenden hoorden een harde knal en al snel werd duidelijk dat er iets ernstig mis was gegaan. Meerdere hulpd!ensten kwamen in korte tijd ter plaatse en troffen een man aan met zeer zware verw0ndingen. De ernst van de situatie maakte direct duidelijk dat er snel moest worden gehandeld.
Vanwege de toestand van het slachtoffer werden twee amb*lances en een traumahelikopter opgeroepen. De aanwezige hulpd!ensten hebben alles in het werk gesteld om de man ter plekke te stabiliseren. Vervolgens is hij met spoed overgebracht naar het z!ekenhuis in Amsterdam, waar hij verdere zorg ontvangt. Over zijn huidige toestand is op dit moment weinig bekend, maar duidelijk is dat het om een zeer ernstig letsel gaat.
Ook vrouw betrokken bij incident
Naast de 27-jarige man was ook een vrouw aanwezig bij het incident. Zij raakte gelukkig niet lichamelijk gewond, maar verkeerde wel in een hevige shocktoestand. Voor haar werd eveneens medische ondersteuning ingeschakeld. Het meemaken van een dergelijk voorval kan immers grote mentale impact hebben, ook wanneer iemand zelf geen verwondingen oploopt. De betrokken vrouw is ter plaatse opgevangen en begeleid door medisch personeel.
Wat de precieze rol van de vrouw was bij het incident, is niet duidelijk gemaakt. De autoriteiten richten zich momenteel vooral op het achterhalen van de toedracht en de omstandigheden waaronder het ongeluk heeft kunnen gebeuren.
Onderzoek naar oorzaak
De aanleiding van het vu*rwerkongeval wordt nog onderzocht. Vooralsnog is niet bekend welk type vu*rwerk precies is gebruikt en hoe het heeft kunnen leiden tot zulke zware verwondingen. Wel is duidelijk dat er sprake was van vu*rwerk met een grote impact. Volgens de berichtgeving wordt het incident niet verder strafrechtelijk onderzocht, maar dat neemt niet weg dat men wil begrijpen hoe dit heeft kunnen gebeuren.
In de aanloop naar de jaarwisseling vinden er elk jaar meerdere incidenten plaats met vu*rwerk. Vaak gaat het om ongevallen door verkeerd gebruik, ondeugdelijke producten of illegaal vu*rwerk dat veel krachtiger is dan toegestaan. Dit voorval in Almere past helaas in dat bredere beeld.
Laatste jaar met consumentenvu*rwerk
Dit jaar is bovendien bijzonder, omdat het het laatste jaar is waarin consumenten zelf vu*rwerk mogen afsteken. Vanaf volgend jaar geldt er een landelijk vu*rwerkverbod. Die aankondiging heeft er volgens experts toe geleid dat er dit jaar extra veel vuurwerk is aangeschaft. In de media verschenen al berichten dat de verkoop van vuurwerk hoger ligt dan ooit.
Die verhoogde verkoop brengt ook extra risico’s met zich mee. Niet alleen wordt er meer legaal vu*rwerk afgestoken, ook illegaal vu*rwerk is in grote hoeveelheden in omloop. In totaal is er dit jaar al meer dan 112.000 kilo vu*rwerk in beslag genomen. En dat terwijl de jaarwisseling nog moet plaatsvinden. Dat geeft aan hoe groot de schaal van het probleem is.
Reeks van ernstige incidenten
Het vu*rwerkongeval in Almere staat helaas niet op zichzelf. In de weken voorafgaand aan de jaarwisseling zijn er al meerdere ernstige ongelukken gebeurd. Eind november raakte een minderjarig kind in Schiedam zwaargewond en verloor daarbij een hand. Het incident leidde tot veel maatschappelijke verontwaardiging en hernieuwde discussies over vu*rwerkveiligheid.
Begin december ging het opnieuw mis, dit keer in Stompwijk. Drie minderjarige kinderen raakten daar zwaar gewond nadat zij vu*rwerk op een onveilige manier hadden gebruikt. De verwondingen betroffen onder meer gezicht en handen. Ook zij moesten met spoed naar het z1ekenhuis, waar zij langdurige zorg nodig hadden.
Vorige week kwam er opnieuw een schokkend bericht naar buiten. In het Brabantse Best raakte een kind van 9 jaar ernstig gewond tijdens het afsteken van zogenoemd F1-vu*rwerk, dat normaal gesproken als relatief onschuldig wordt beschouwd. Het incident kreeg veel aandacht nadat een foto werd gedeeld van het shirt van de jongen, dat vol br*ndgaten zat. Het onderstreepte dat zelfs vu*rwerk uit de lichtste categorie gevaarlijk kan zijn wanneer het verkeerd wordt gebruikt.
Discussie over veiligheid laait op
Door deze opeenvolging van incidenten laait de discussie over vu*rwerkveiligheid elk jaar weer op. Voorstanders van een totaalverbod wijzen op de zware verwondingen, de angst en het leed bij slacht0ffers en hun families, en de belasting voor hulpd!ensten. Tegenstanders benadrukken juist de traditie en het plezier dat veel mensen beleven aan vu*rwerk.
Het aankomende landelijke vu*rwerkverbod moet een einde maken aan veel van deze problemen, al zijn er ook zorgen over handhaving en illegale handel. Incidenten zoals dat in Almere maken in ieder geval duidelijk waarom de roep om strengere regels de afgelopen jaren steeds luider is geworden.
Oproep tot voorzichtigheid
Met Oud en Nieuw voor de deur roepen autoriteiten en experts opnieuw op tot uiterste voorzichtigheid. Wie toch nog vu*rwerk afsteekt, wordt dringend geadviseerd zich strikt aan de regels te houden, beschermende maatregelen te nemen en afstand te bewaren. Elk ongeluk is er immers één te veel.
Voor de betrokkenen in Almere is deze jaarwisseling nu al onlosmakelijk verbonden met een dramatische gebeurtenis. De hoop is dat de zwaargewonde man zal herstellen en dat dit incident anderen aan het denken zet over de risico’s van vu*rwerk. Want achter elke harde knal kan een verhaal van pijn, schrik en blijvende gevolgen schuilgaan.