Algemeen
Precies 23 jaar na aanslag op Pim Fortuyn wordt koelbloedige dader joggend in park gespot!
De aanslag op Pim Fortuyn: een politieke schokgolf die Nederland blijvend veranderde
Op 6 mei 2002 werd Nederland opgeschrikt door een gebeurtenis die diepe sporen naliet in de politieke en maatschappelijke geschiedenis van het land. Pim Fortuyn, de omstreden maar charismatische politicus die met zijn eigen lijst storm liep in de peilingen, werd op het Media Park in Hilversum verm00rd. Negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen werd hij op brute wijze neergesch0ten op een parkeerterrein bij het Audiocentrum, direct na een radio-interview.
De dader: Volkert van der Graaf, een milieuactivist met een achtergrond in het links-extremistische activisme. Hij werd vrijwel onmiddellijk na de m00rd gearr*steerd. Zijn daad was bedoeld, zo verklaarde hij later, om te voorkomen dat Fortuyn naar zijn inzicht kwetsbare groepen in de samenleving zou “demoniseren”. De m00rd werd daarmee niet alleen een persoonlijke tragedie, maar ook een aantasting van het democratische proces. Het land r0uwde — en discussieerde.
Een golf van nationale en internationale verontwaardiging
De m00rd op Fortuyn veroorzaakte direct een golf van verbijstering, verdriet en woede. Nooit eerder in de recente Nederlandse geschiedenis was een politicus op deze manier het zwijgen opgelegd. De gebeurtenis haalde wereldwijd het nieuws en werd vergeleken met politieke m00rden zoals die op John F. Kennedy. Binnen Nederland barstte een felle discussie los over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting, de rol van activisme, en de veiligheid van politici.
Er ontstonden ook snel complottheorieën. Was Van der Graaf wel alleen? Had de staat gefaald in haar taak om Fortuyn te beschermen? Er verschenen tal van boeken en documentaires die deze vragen onderzochten. Hoewel de officiële lezing nooit is weerlegd, is het wantrouwen bij een deel van de bevolking tot op de dag van vandaag voelbaar.
Fortuyns politieke erfenis en verkiezingssucces
Ondanks zijn overlijden bleef Fortuyn op de kieslijst staan voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 mei 2002. Het resultaat was historisch: zijn partij, de Lijst Pim Fortuyn (LPF), behaalde met 1.358.942 stemmen maar liefst 26 zetels. Nog nooit had een nieuwe partij bij haar debuut zo’n groot aandeel in de Kamer veroverd.
Toch bleek het succes kortstondig. De LPF had moeite zich te organiseren zonder haar leider, en interne conflicten domineerden het nieuws. Bij de verkiezingen van 2006 keerde de partij niet meer terug in de Tweede Kamer. Toch wordt Fortuyns naam nog vaak genoemd in het politieke debat. Veel thema’s die hij aansneed — zoals immigratie, integratie en bestuurlijke openheid — zijn vandaag de dag nog steeds actueel.
De rechtszaak tegen Volkert van der Graaf
Op 15 april 2003 werd Volkert van der Graaf veroordeeld tot 18 jaar gev*ngenisstraf. De rechtbank oordeelde dat de m00rd weliswaar schokkend was en op br*te wijze werd gepleegd, maar vond de inbreuk op het democratisch proces “niet ernstig genoeg” om een levenslange c*lstraf te rechtvaardigen. De kans op herhaling werd volgens een psychiatrisch rapport als klein ingeschat.
Toch woog de rechtbank wel degelijk zwaar mee dat de rechtsorde ernstig was geschokt. Naast moord werd Van der Graaf ook veroordeeld voor verboden w*penbezit en het bedreigen van Hans Smolders, Fortuyns chauffeur en lijfwacht, die de dader direct na de aansl*g achterna zat.
De strafmaat leidde tot publieke discussie. Was 18 jaar genoeg voor zo’n daad? Had levenslang niet meer recht gedaan aan de ernst van het feit en de maatschappelijke gevolgen?
Vroegtijdige vrijlating en een ongemakkelijk beeld
Na het uitzitten van twee derde van zijn straf — 12 jaar — kwam Van der Graaf in 2014 voorwaardelijk vrij. Hij kreeg te maken met diverse beperkingen, waaronder een meldplicht, contactverbod met media en een locatieverbod voor het Media Park en politieke bijeenkomsten. In 2020 kwamen deze beperkingen te vervallen. Sindsdien leeft Van der Graaf als vrij man, zonder toezicht van justitie.
Op 6 mei 2025, exact 23 jaar na de m00rd, werd Van der Graaf gesignaleerd tijdens een wandeling door een park in Apeldoorn. Op sociale media leidde dit tot veel beroering. Sommigen uitten hun afkeer over het feit dat de m00rdenaar van Fortuyn ogenschijnlijk ongestoord van zijn vrijheid geniet op de herdenkingsdag van zijn daad. Anderen riepen juist op tot kalmte en verwezen naar de rechtsstaat, die hem volgens de wet een tweede kans heeft gegeven.
De impact op nabestaanden en de samenleving
Voor de familie van Pim Fortuyn, zijn vrienden en zijn trouwe aanhang is de pijn nog altijd voelbaar. Elk jaar wordt er rond 6 mei een moment van herdenking gehouden bij het standbeeld van Fortuyn in Rotterdam. De herinnering aan zijn bijdrage aan het politieke debat blijft levend, net als de schok die zijn d00d teweegbracht.
Voor velen blijft het confronterend dat Van der Graaf inmiddels in volledige vrijheid leeft. De vraag hoe een samenleving omgaat met veroordeelden van zware misdr!jven — zeker met een duidelijke politieke lading — is geen makkelijke. Het raakt aan diepere vragen over straf, vergiffenis, veiligheid en rechtvaardigheid.
De herdenking en zijn laatste rustplaats
Fortuyn werd op 10 mei 2002 begraven op begraafplaats Westerveld in zijn geboortedorp Driehuis, na een indrukwekkende requiemmis in de Kathedraal van Rotterdam. Op 20 juli 2002 werden zijn st0ffelijke resten overgebracht naar een praalgraf in het Italiaanse Provesano, waar Fortuyn een vakantiewoning bezat. De herbegrafenis gebeurde op verzoek van zijn familie, in alle rust, ver weg van de hectiek van de Nederlandse politiek.
Conclusie: een open wond in de Nederlandse geschiedenis
De m00rd op Pim Fortuyn markeert een kantelpunt in de moderne Nederlandse geschiedenis. Het was niet alleen een persoonlijke tragedie, maar ook een aanv*l op het vrije politieke debat. De discussie over de balans tussen vrijheid van meningsuiting, veiligheid en activisme leeft tot op de dag van vandaag voort.
Dat Volkert van der Graaf inmiddels zonder beperkingen door het leven gaat, roept bij velen emotie en onbegrip op — zeker rond de herdenkingsdatum van de m00rd. Maar het herinnert ons er ook aan hoe complex de werking van een rechtsstaat is. Want zelfs voor wie onherstelbaar leed veroorzaakte, geldt uiteindelijk het principe van straf, herstel en — hoe moeilijk ook — wederopname in de samenleving.
In de Molukse wijk van Tiel is de afgelopen dagen een sfeer ontstaan die bewoners zich waarschijnlijk hun hele leven zullen blijven herinneren. Waar het leven doorgaans in een rustig, herkenbaar ritme voortkabbelt, is nu sprake van uitbundige vreugde, ongeloof en emotionele ontlading. De Postcode Loterij is hier gevallen, en dat betekent dat tientallen huishoudens in één klap miljonair zijn geworden. Bedragen variërend van ruim 1,8 miljoen tot zelfs 5,6 miljoen euro zorgen voor een ongekende impact op de wijk.
Ongeloof en emotie op straat
Op straat is het beeld bijna filmisch. Buren die elkaar in de armen vallen, mensen die met tranen in de ogen vertellen wat dit moment voor hen betekent en bewoners die zichtbaar moeite hebben om te bevatten wat hen is overkomen. “Het voelt alsof ik droom,” zegt een bewoner, terwijl hij zijn hoofd schudt en voorzichtig glimlacht. “Je speelt altijd mee, maar je denkt nooit dat dit jou écht overkomt.”
Die verwarring en euforie wisselen elkaar voortdurend af. Sommigen durven het bedrag nog niet eens hardop uit te spreken, bang dat het geluk anders weer verdwijnt. Anderen bellen meteen familieleden om het nieuws te delen, waarbij emoties hoog oplopen. De straat, normaal een plek van dagelijkse routine, is veranderd in een ontmoetingspunt van ongeloof en vreugde.
Meer dan alleen geld
Wat deze winst bijzonder maakt, is dat het niet alleen gaat om financiële rijkdom. Voor veel bewoners voelt het als een vorm van erkenning. De Molukse gemeenschap kent een geschiedenis van hard werken, doorzetten en zorgen voor elkaar. Juist daarom raakt het mensen diep dat het geluk hier is neergestreken. “Dit geeft rust,” vertelt een bewoonster. “Niet alleen voor mij, maar ook voor mijn kinderen en kleinkinderen. Het idee dat ik me geen zorgen meer hoef te maken, dat is onbetaalbaar.”
Het geld betekent voor velen de mogelijkheid om eindelijk adem te halen. Schulden aflossen, een hypotheek verkleinen of helemaal afbetalen, investeren in de toekomst van de kinderen of simpelweg een buffer creëren voor onzekere tijden. Het zijn geen extravagante dromen die overheersen, maar juist praktische, nuchtere wensen die voortkomen uit jarenlang verantwoordelijk leven.
Dromen die nu bereikbaar worden
Naast die nuchtere plannen komen ook lang gekoesterde dromen ineens binnen handbereik. Een bewoner vertelt hoe hij al jaren droomt van een eigen onderneming, maar nooit het risico durfde te nemen. “Nu kan ik het doen zonder angst,” zegt hij. Anderen denken aan reizen die altijd te duur leken, het renoveren van een huis of het ondersteunen van familieleden die het minder breed hebben.
Opvallend is dat veel winnaars niet alleen aan zichzelf denken. Er wordt gesproken over het helpen van broers, zussen, ouders of kinderen. Ook initiatieven voor de buurt worden voorzichtig genoemd. “We zijn hier altijd een hechte gemeenschap geweest,” klinkt het. “Dit verandert dat niet, het versterkt het alleen maar.”
Saamhorigheid in de wijk
Die saamhorigheid is misschien wel het meest opvallende aspect van deze gebeurtenis. Waar geld soms jaloezie of afstand kan creëren, lijkt hier het tegenovergestelde te gebeuren. Bewoners gunnen elkaar het geluk oprecht. Er is sprake van collectieve trots: trots op de wijk, op de gemeenschap en op het feit dat juist hier zoveel positiviteit samenkomt.
Mensen blijven hangen op straat, praten met elkaar en delen verhalen. Er wordt gelachen, gehuild en teruggeblikt op moeilijke tijden. “Het voelt alsof we dit samen winnen,” zegt iemand. “Niet alleen individueel, maar als buurt.”
Dit bericht op Instagram bekijken
Een nieuw perspectief op de toekomst
De impact van deze winst reikt verder dan het hier en nu. Voor veel gezinnen verandert het perspectief op de toekomst ingrijpend. Waar eerder onzekerheid over werk, gezondheid of financiën een constante factor was, ontstaat nu ruimte voor rust en planning. Die mentale verandering is minstens zo groot als de financiële.
“Je merkt het meteen,” vertelt een bewoner. “De spanning valt van mensen af. Je ziet het in hun houding, in hun ogen. Er is hoop.” Die hoop vertaalt zich in plannen, maar ook in een hernieuwd vertrouwen in het leven.
Verantwoord omgaan met het geluk
Tegelijkertijd is er ook voorzichtigheid. Veel winnaars geven aan dat ze tijd willen nemen voordat ze grote beslissingen nemen. Advies inwinnen, rustig nadenken en stap voor stap kijken wat verstandig is. Het besef dat dit geluk ook verantwoordelijkheid met zich meebrengt, is duidelijk aanwezig.
“Het is prachtig,” zegt een vrouw, “maar je wilt het niet verspillen. Dit is iets wat je zorgvuldig moet behandelen.” Die houding past bij de nuchterheid die veel bewoners typeert en die ook nu, midden in de euforie, zichtbaar blijft.
Collectieve trots en erkenning
Voor de Molukse wijk voelt deze dag als meer dan een loterijmoment. Het wordt ervaren als een symbolisch keerpunt, een lichtpunt na jaren waarin niet alles vanzelf ging. De verhalen die rondgaan, gaan niet alleen over geld, maar over waardigheid, erkenning en het gevoel gezien te worden.
Dat gevoel wordt gedeeld door jong en oud. Oudere bewoners spreken over rust na een leven van hard werken, jongere bewoners over kansen die ze hun kinderen nu kunnen bieden. Het is die gedeelde betekenis die de winst zo bijzonder maakt.
Een dag die geschiedenis schrijft
Terwijl de rust langzaam terugkeert en de eerste emoties zijn gezakt, blijft één ding overeind: deze dag zal nog lang onderwerp van gesprek zijn in de wijk. Niet alleen vanwege de miljoenen, maar vanwege wat het losmaakt tussen mensen. Het gevoel van samen winnen, samen hopen en samen vooruitkijken.
Voor de Molukse wijk in Tiel voelt het als een nieuw hoofdstuk. Geen garantie op een zorgeloos leven, maar wel een stevige basis en een gevoel van optimisme dat lang gemist werd. En misschien is dat wel de grootste winst van allemaal.