Algemeen
Hoge kosten voor oudere auto´s vanwege gewijzigde wegenbelasting: ´Dit ga je nu betalen´
Voor veel Nederlanders is de auto een onmisbare schakel in het dagelijks leven. Een betrouwbare metgezel die je al jaren probleemloos van A naar B brengt. Maar dat vertrouwde gevoel kan snel omslaan wanneer je een blauwe envelop opent met daarin een forse verhoging van de motorrijtuigenbelasting (mrb). De aangekondigde herziening van deze belasting raakt vooral bezitters van oudere voertuigen — en hard ook.
Van degelijk naar duur: oudere auto’s onder vuur
De overheid werkt aan een nieuw belastingsysteem waarin niet alleen het gewicht en brandstoftype van je auto meetellen, maar ook de CO₂-uitstoot, het bouwjaar en het voertuigtype. Op papier klinkt dit als een logische stap richting verduurzaming. In de praktijk vertaalt het zich echter naar flinke extra kosten voor mensen met oudere benzine- of dieselwagens. Vooral diesels zonder roetfilter worden extra zwaar belast.
Financiële klap voor kwetsbare groepen
Het zijn juist mensen met een beperkt budget die vaak afhankelijk zijn van een oudere auto. Denk aan jongeren, alleenstaanden, kleine gezinnen en ouderen. Voor hen is de auto geen luxe, maar een noodzaak. Een voertuig waarmee ze naar werk, zorgafspraken of familie kunnen. Als deze auto door stijgende belastingen onbetaalbaar wordt, komt hun mobiliteit — en daarmee hun zelfstandigheid — onder druk te staan.
Elektrisch rijden is niet voor iedereen haalbaar
Hoewel de overheid inzet op elektrische mobiliteit, is dat voor veel mensen geen realistische optie. Tweedehands elektrische auto’s blijven duur, en zonder eigen oprit is thuisladen vaak onmogelijk. In veel regio’s buiten de Randstad ontbreekt bovendien een goed functionerend laadnetwerk. Duurzame keuzes worden dan onbereikbaar — zelfs als de wil er wel is.
Van stimulerend beleid naar straffende lasten
Wat wringt, is dat veel mensen ooit bewust kozen voor een auto die destijds als verantwoord werd gepresenteerd. Denk aan de belastingvoordelen voor zuinige diesels of leasemaatregelen. Nu diezelfde auto’s ineens als ‘vervuilend’ worden aangemerkt, betalen de eigenaren de prijs. Zonder waarschuwing veranderen de spelregels, terwijl mensen juist deden wat destijds werd gestimuleerd.
Kosten kunnen fors oplopen
Volgens voorlopige inschattingen kunnen de maandelijkse kosten voor sommige auto’s met tientallen euro’s stijgen. Voor een gezinsauto uit 2010 kan de mrb van zo’n €50 naar ruim €80 per maand gaan. En dat terwijl deze auto’s technisch prima functioneren en moeiteloos door de APK komen. Je wordt dus gestraft voor het rijden in een goed onderhouden voertuig.
Gevolgen voor de tweedehandsmarkt
Niet alleen je portemonnee, maar ook de tweedehandsmarkt wordt geraakt. Als oudere auto’s financieel onaantrekkelijk worden, verliezen ze snel waarde. Dat maakt doorverkopen lastiger. Veel van deze voertuigen zullen waarschijnlijk naar het buitenland verdwijnen, waarmee het milieuprobleem zich simpelweg verplaatst — in plaats van wordt opgelost.
Wat kun je doen?
Hoewel de nieuwe regels nog niet officieel zijn ingevoerd, lijkt het verstandig om vooruit te denken. Wie overweegt een andere auto aan te schaffen, doet er goed aan te kijken naar modellen met lage CO₂-uitstoot. Ook hybride voertuigen kunnen een uitkomst zijn. Informeer bij je gemeente naar mogelijke subsidies of vrijstellingen voor duurzame alternatieven.
De prijs van verandering
Niemand is tegen een beter milieu. Maar verduurzaming moet wel eerlijk en haalbaar zijn voor iedereen. De aangekondigde belastingmaatregelen voelen voor velen als oneerlijk en plotseling. Vooral als je jarenlang hebt vertrouwd op beleid dat nu wordt teruggedraaid. Verandering is nodig, maar mag niet ten koste gaan van mensen die geen andere keuze hebben.
Wat jarenlang in Den Haag werd gezien als een vanzelfsprekende, bijna vanzelfsprekende alliantie, lijkt definitief tot het verleden te behoren. De politieke samenwerking tussen Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks/PvdA) vertoont diepe scheuren en volgens ingewijden is van echte chemie nauwelijks nog sprake. Waar zij ooit als een soort progressief “power couple” werden beschouwd — eensgezind, zichtbaar en ideologisch verbonden — is nu vooral afstand, irritatie en wederzijds onbegrip voelbaar.
De breuk is niet plotseling ontstaan. Ze is het resultaat van weken, zo niet maanden, van oplopende spanningen, botsende strategieën en fundamenteel verschillende visies op hoe politiek bedrijven er in deze fase uit moet zien. Recente debatten maakten pijnlijk duidelijk dat wat ooit als complementair werd gezien, nu vooral schuurt.
Van bondgenoten naar tegenpolen
Jetten en Klaver stonden jarenlang symbool voor de progressieve samenwerking in Nederland. In talkshows, Kamerdebatten en klimaattoppen waren ze vaak samen te zien. De één scherp en ideologisch, de ander verbindend en strategisch. Samen vormden ze een herkenbaar front tegen rechts-populistische stromingen, tegen stilstand in klimaatbeleid en tegen groeiende ongelijkheid.
Die samenwerking werkte, zolang de omstandigheden relatief overzichtelijk waren en de vijand duidelijk. Maar nu de politieke realiteit complexer is geworden — met fragiele meerderheden, moeizame coalities en electorale druk — blijken hun verschillen steeds minder te overbruggen.
De hypotheekrenteaftrek als breekpunt
Het dossier dat de onderlinge spanningen definitief zichtbaar maakte, is de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Een thema dat al jaren gevoelig ligt, niet alleen in de Kamer, maar ook bij kiezers.
Voor Jesse Klaver is de positie helder en al lange tijd onveranderd: het systeem is ongelijk, bevoordeelt hogere inkomens en moet fundamenteel worden hervormd. Het is voor hem een ideologisch kernpunt, passend bij zijn bredere visie op herverdeling en rechtvaardigheid.
Rob Jetten staat daar anders in. Hoewel hij inhoudelijk niet per se tegen hervorming is, bevindt hij zich in een politieke werkelijkheid waarin compromissen onvermijdelijk zijn. Regeren betekent voor hem: stappen zetten die haalbaar zijn, ook als ze niet ideaal zijn.
Tijdens een recent debat probeerde Jetten de scherpe randjes af te vijlen:
“We hebben gekeken naar wat nodig is om de woningmarkt gezonder te maken. De experts zijn duidelijk: op lange termijn moet je ervan af.”
Het was een typische Jetten-zin: inhoudelijk richtinggevend, maar voorzichtig geformuleerd. Voor Klaver was dat precies het probleem. Waar hij helderheid en durf wil, ziet hij bij Jetten terughoudendheid en afzwakking.
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd…”
Het moment waarop de spanning echt voelbaar werd, kwam toen Jetten zichtbaar vermoeid in de plenaire zaal zei:
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd de afgelopen weken…”
Die opmerking ging over meer dan alleen de hypotheekrenteaftrek. Voor veel waarnemers klonk het als een verzuchting van iemand die het gevoel heeft voortdurend over zijn eigen grenzen te moeten gaan. Alsof hij probeerde een samenwerking in stand te houden die intern al was vastgelopen.
Volgens insiders is dit precies waar het misging. Jetten voelt zich steeds vaker klemgezet tussen zijn eigen partij, coalitiepartners en de verwachtingen van progressieve bondgenoten. Klaver, zo wordt gefluisterd, zou vinden dat Jetten te snel toegeeft en te weinig strijdt.
Idealisme versus pragmatisme
De kern van het conflict lijkt te liggen in hun politieke karakter.
Jesse Klaver blijft de idealist. De politicus van grote woorden, duidelijke lijnen en principiële standpunten. Voor hem is politiek in de eerste plaats een moreel kompas: je staat ergens voor, en daar wijk je niet zomaar van af.
Rob Jetten is de pragmaticus. Iemand die gelooft in vooruitgang via haalbare stappen, via onderhandelingen en via het zoeken naar meerderheden. Voor hem is politiek niet alleen zeggen wat juist is, maar vooral zorgen dat er íets gebeurt.
Ooit vulden die rollen elkaar aan. Nu botsen ze frontaal.
De druk van regeren
De huidige politieke constellatie maakt de situatie extra explosief. Op het dossier van de hypotheekrenteaftrek staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar:
-
D66 wil afbouw
-
CDA staat daar inmiddels ook voor open
-
VVD wil er absoluut niet aan tornen
Jetten zit daarmee gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant de progressieve visie die hij deelt met Klaver, aan de andere kant de compromissen die nodig zijn om überhaupt beleid van de grond te krijgen.
Klaver heeft die druk niet in dezelfde mate. Als oppositieleider kan hij scherper zijn, duidelijker, minder gebonden aan bestuurlijke realiteit. Dat verschil in positie vergroot het onderlinge onbegrip.
Een insider vatte het treffend samen:
“Jesse vindt dat Rob te veel toegeeft. Dat hij te snel buigt. Dat knaagt.”
Een symbolisch moment
Het debat dat onlangs viraal ging op sociale media wordt inmiddels gezien als het symbolische eindpunt van hun politieke band. Klaver keek zichtbaar weg terwijl Jetten sprak. Jetten klonk vermoeid, minder energiek dan normaal.
Het was geen explosieve ruzie, geen harde woordenwisseling. Maar juist die stilte, die afstand, zei alles. Het deed denken aan twee mensen die op een feest naast elkaar staan, maar elkaar niet meer aankijken.
Wat betekent dit voor progressief Nederland?
De verwijdering tussen Jetten en Klaver is meer dan een persoonlijk conflict. Ze staat symbool voor een bredere spanning binnen progressief Nederland:
-
idealisten versus pragmatisten
-
principes versus compromissen
-
harten versus hoofden
De vraag die nu boven de markt hangt, is hoe duurzaam progressieve samenwerking nog is als de onderlinge vertrouwensband zo zichtbaar beschadigd is.
Vooruitblik: wat nu?
Met nieuwe formatierondes in het vooruitzicht wordt de situatie extra precair. Wie trekt straks met wie op? En belangrijker: wie durft nog te bouwen op een bondgenootschap dat zo openlijk is gescheurd?
Voorlopig lijkt de politieke “liefde” tussen Rob Jetten en Jesse Klaver verdwenen. Wat overblijft, is een kille professionaliteit — en de wetenschap dat zelfs de sterkste allianties kunnen bezwijken onder druk.
In Den Haag wordt inmiddels gefluisterd dat dit niet zomaar een tijdelijke crisis is, maar een structurele breuk. Of die ooit nog te lijmen valt, is hoogst onzeker. Eén ding is duidelijk: het tijdperk waarin Jetten en Klaver vanzelfsprekend samen optrokken, lijkt voorbij.