Algemeen
Grote kritiek op prinses Amalia tijdens herdenking op de Dam
Prinses Amalia kiest voor ingetogen aanwezigheid tijdens Herdenking: een stil gebaar vol betekenis
Op zaterdagavond 4 mei 2025 stond Nederland stil bij de Nationale Herdenking. Op de Dam in Amsterdam vond, zoals ieder jaar, de plechtigheid plaats waarbij slacht0ffers van oorl0g en gew*ld worden herdacht. Centraal stond opnieuw het besef dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, en dat herdenken waardevol blijft — generatie op generatie.
Zoals gebruikelijk waren koning Willem-Alexander en koningin Máxima zichtbaar aanwezig bij de ceremonie. Zij legden samen een krans bij het Nationaal Monument en stonden tijdens het taptoesignaal en de twee minuten stilte tussen duizenden aanwezigen op het plein. Maar één lid van de koninklijke familie viel op door haar afwezigheid op de voorgrond: prinses Amalia.
De 21-jarige kroonprinses was dit jaar niet op het plein zichtbaar, maar volgde de plechtigheid vanuit het Paleis op de Dam, dat uitkijkt op het monument en het plein. Op enkele discreet genomen beelden is te zien hoe zij voorafgaand aan de herdenking het paleis binnenging, klaar om op haar eigen manier deel te nemen aan dit nationale moment van bezinning.
Een stille vorm van betrokkenheid
Hoewel Amalia tijdens de uitzending niet in beeld werd gebracht, is haar aanwezigheid achter de schermen veelzeggend. Zonder woorden maakte ze duidelijk dat zij onderdeel was van dit belangrijke ritueel, zij het op een rustige, ingetogen manier. Waarom zij ervoor koos de herdenking niet op het plein zelf bij te wonen, is niet officieel toegelicht. Toch kan deze keuze symbool staan voor haar nog altijd terughoudende rol binnen het publieke leven, waarin zij langzaam maar zeker haar plek inneemt als toekomstige koningin.
Veiligheidsredenen, persoonlijke voorkeur of de wens om ruimte te laten aan haar ouders tijdens dit officiële moment — het blijft gissen. Maar de essentie is helder: ook zonder zichtbaar aanwezig te zijn, nam Amalia haar verantwoordelijkheid. In stilte, met respect en in verbinding met het moment.
Herdenken in een veranderende tijd
De jaarlijkse herdenking op 4 mei kent een vast stramien, maar wordt steeds opnieuw ingevuld met actuele thema’s en persoonlijke verhalen. In de Nieuwe Kerk, direct naast de Dam, vond voorafgaand aan de ceremonie de jaarlijkse 4 mei-voordracht plaats. Dit keer was die in handen van journalist en presentator Philip Freriks, die een indrukwekkend en persoonlijk verhaal bracht.
Freriks sprak over zijn broer Jan, die in april 1945 omkwam op slechts negenjarige leeftijd, tijdens een militaire operatie in Groningen. De jonge Jan werd geraakt door zogeheten ‘friendly fire’ van Canadese bevrijders. Freriks vertelde hoe die gebeurtenis het leven van zijn familie voorgoed tekende. Zijn moeder gebruikte het woord ‘gesneuveld’ om betekenis te geven aan het verlies van haar zoon. Daarmee gaf ze hem een plaats binnen het grotere verhaal van vrijheid en bevrijding.
Het verhaal van Freriks raakte zichtbaar veel aanwezigen in de kerk en de mensen die thuis keken. Het liet zien hoe groot het persoonlijke verlies kan zijn binnen het collectieve herdenken. En hoe herinneringen — ook na tachtig jaar — nog springlevend kunnen zijn.
Een bescheiden rol, een duidelijke boodschap
Voor prinses Amalia is haar rol binnen de monarchie de afgelopen jaren langzaam maar zeker gegroeid. Toch kiest ze er regelmatig voor om de achtergrond op te zoeken tijdens plechtige momenten. De Nationale herdenking is een van de meest beladen gebeurtenissen op de koninklijke kalender. Dat zij ervoor koos om deze in stilte vanuit het Paleis op de Dam te volgen, toont haar bewustzijn van het moment én van haar eigen rol daarin.
Voor veel jongeren is herdenken iets wat ze meekrijgen van ouders, leraren of via televisie. Amalia vertegenwoordigt die jongere generatie — en laat tegelijk zien dat herdenken tijdloos is. Haar aanwezigheid, al is het niet fysiek tussen de mensen op de Dam, bevestigt haar verbondenheid met het verleden én met de plicht om dat verleden niet te vergeten.
Een land staat stil
Op de Dam stonden duizenden mensen in stilte bijeen. Het plein, gevuld met families, veteranen, scholieren en belangstellenden van alle leeftijden, werd even het hart van het herdenken. Twee minuten lang geen verkeer, geen stemmen, geen beweging — alleen stilte. Daarna volgden de nationale hymnes en muziekstukken, afgewisseld met sobere woorden en kransleggingen.
De kracht van 4 mei zit in de eenvoud. Geen groots spektakel, maar respect, reflectie en stilte. Een stilte die verbindt, troost en aanzet tot denken. Dat ook prinses Amalia dit moment op haar manier meebeleefde, benadrukt dat herdenken niet draait om zichtbaarheid, maar om aanwezigheid in de breedste zin van het woord.
Wat het betekent om stil te staan
Herdenking is geen moment van politieke stellingname of historische analyse. Het is een ritueel van her-innering. Een kans om stil te staan bij de offers die werden gebracht, bij mensen die hun vrijheid gaven voor die van ons. Maar ook een moment van bewustwording: dat vrijheid kwetsbaar blijft en dat waakzaamheid nodig is.
Dat besef is vandaag de dag relevanter dan ooit. Met oorl0gen die nog steeds woeden in verschillende delen van de wereld, is de boodschap van 4 mei er een die blijft weerklinken. ‘Opdat wij niet vergeten’ is geen slogan, maar een opdracht.
Toekomstig leiderschap in stilte zichtbaar
Amalia’s afwezigheid op het plein zal ongetwijfeld door sommigen als opvallend zijn ervaren. Maar wie goed kijkt, ziet juist in haar bescheidenheid een vorm van leiderschap. Niet alles hoeft met flair of grote woorden te gebeuren. Soms is aanwezig zijn, luisteren, en ruimte maken voor anderen krachtiger dan welke publieke toespraak ook.
Haar keuze toont aan dat zij zich bewust is van de gevoeligheid van het moment. En dat zij begrijpt dat verantwoordelijkheid ook betekent weten wanneer je op de voorgrond treedt — en wanneer je kiest voor de achtergrond. Voor een toekomstig staatshoofd is dat besef minstens zo belangrijk als het uitspreken van een officiële toespraak.
Het collectieve geheugen levend houden
Herdenking blijft een moment waarop Nederland terugblikt én vooruitkijkt. Het biedt ruimte voor persoonlijke verhalen, voor nieuwe generaties die vragen stellen en antwoorden zoeken. De aanwezigheid van mensen als Freriks en Amalia — ieder op hun eigen manier — verbindt verleden, heden en toekomst.
De ceremonie op de Dam eindigde zoals altijd met muziek, stilte en bloemen. Maar de impact reikte veel verder. In huiskamers, op dorpspleinen, in scholen en in gedachten werd meegedaan met dat ene moment van samenzijn en stilstand.
Prinses Amalia, de jonge vrouw die ooit koningin zal worden, was daar onderdeel van. Niet in het licht van de camera, maar wel in het hart van het ritueel. En misschien is dat wel precies wat dit moment zo krachtig maakt: dat we met z’n allen — zichtbaar of niet — blijven herdenken.
De NS heeft woensdagochtend om exact 09.59 uur een sombere en onheilspellende update gedeeld. De boodschap is duidelijk: Nederlands grootste spoorwegmaatschappij heeft de situatie rond het winterweer nog altijd niet onder controle. Waar reizigers hoopten op herstel na dagen van chaos, blijkt de realiteit een stuk weerbarstiger. De gevolgen van sneeuw, vorst en technische problemen blijken groter en hardnekkiger dan vooraf werd ingeschat.
Winterweer houdt Nederland in de greep
Sinds afgelopen vrijdag wordt Nederland getroffen door aanhoudende en soms zeer intense sneeuwbuien. Op sommige plekken viel in korte tijd een dik pak sneeuw, wat leidde tot gladde wegen, vastlopend verkeer en een openbaar vervoersnet dat steeds verder onder druk kwam te staan. Treinen vielen uit, wissels raakten bevroren en stations veranderden in overvolle wachtruimtes.
De situatie werd dinsdagochtend nog nijpender toen daar ook een grote IT-storing bij kwam. Tot ongeveer 10.00 uur reden er vrijwel geen treinen in het hele land. Voor veel reizigers was dat de druppel: mensen kwamen te laat op hun werk, afspraken werden afgezegd en alternatieven waren nauwelijks voorhanden. Het vertrouwen dat de boel snel weer op de rails zou staan, kreeg daarmee een flinke deuk.
Advies om thuis te werken
De impact van het winterweer bleef niet beperkt tot het spoor. Rijkswaterstaat riep dinsdagavond nadrukkelijk op om, waar mogelijk, woensdag thuis te werken. De combinatie van gladheid, sneeuwresten en drukte maakte het verkeer op de weg onvoorspelbaar en gevaarlijk. Toch bleek die oproep niet voldoende om de drukte te temperen. Woensdagavond stond het verkeer op de Nederlandse snelwegen muurvast tijdens de spits, met lange files en vertragingen tot gevolg.
Dat onderstreepte hoe groot de ontwrichting is: als zowel het wegverkeer als het openbaar vervoer vastloopt, hebben reizigers nauwelijks uitwijkmogelijkheden. Juist in zo’n situatie is een betrouwbare treindienst cruciaal — en precies daar wringt het.
De update van 09.59 uur
Woensdagochtend kwam de NS met een update die weinig ruimte liet voor optimisme. Op de website van de spoorwegmaatschappij stond te lezen: “De gevolgen van het winterse weer zijn ernstiger dan verwacht.” Volgens de NS zijn er veel bijkomende storingen ontstaan, waardoor er aanzienlijk minder treinen kunnen rijden dan eerder aangekondigd.
Die storingen zijn divers van aard. Denk aan bevroren wissels, problemen met bovenleidingen door ijsafzetting en materieel dat niet op de juiste plek staat omdat treinen eerder zijn uitgevallen of omgeleid. Het gevolg is een dienstregeling die voortdurend moet worden aangepast, soms op het laatste moment.
Minder treinen, meer onzekerheid
Voor reizigers betekent dit vooral één ding: onzekerheid. Treinen die in de reisplanner stonden, kunnen alsnog uitvallen. Aansluitingen zijn niet gegarandeerd en overstappen kosten meer tijd. De NS waarschuwt daarom expliciet dat reizen langer kan duren dan normaal en dat treinen voller zijn dan gebruikelijk.
Ook internationale treinreizigers krijgen ermee te maken. De NS meldt dat internationale verbindingen niet volledig volgens plan rijden. Treinen naar en uit het buitenland kunnen vertraging oplopen, omgeleid worden of zelfs helemaal niet rijden. Voor mensen met belangrijke afspraken over de grens zorgt dat voor extra stress en lastige keuzes.
Oproep: stel je reis uit
De boodschap van de NS is helder, maar voor velen moeilijk te volgen: stel je reis uit als dat mogelijk is. Wie toch moet reizen, krijgt het dringende advies om de reis kort voor vertrek opnieuw te plannen. Alleen zo is de kans het grootst dat je beschikt over actuele informatie.
Daarnaast vraagt de NS om rekening te houden met extra overstappen en drukte in de trein. Dat laatste is vooral vervelend voor reizigers die al dagenlang geconfronteerd worden met volle coupés, vertragingen en beperkte zitplaatsen. De combinatie van kou, lange wachttijden en onduidelijkheid maakt de reiservaring allesbehalve prettig.
Frustratie onder reizigers
Op sociale media laten veel reizigers hun frustratie blijken. Ze klagen over gebrekkige informatie, treinen die op het laatste moment worden geschrapt en het gevoel dat de problemen zich opstapelen zonder dat er zicht is op verbetering. Sommigen vragen zich hardop af waarom het spoor in Nederland zo kwetsbaar lijkt bij winterse omstandigheden, terwijl landen met strengere winters hun treindiensten vaak beter op orde houden.
De NS wijst in dat verband op de specifieke infrastructuur in Nederland, met veel wissels, intensief gebruikte trajecten en een zeer strak geplande dienstregeling. Dat maakt het systeem efficiënt in normale omstandigheden, maar ook gevoelig voor verstoringen.
Hoe lang gaat dit nog duren?
Een van de meest prangende vragen is hoe lang deze situatie nog aanhoudt. Het eerlijke antwoord is: dat is lastig te voorspellen. Zolang het winterweer aanhoudt en de temperaturen rond of onder het vriespunt blijven, blijft de kans op nieuwe storingen groot. Zelfs als het tijdelijk droger wordt, kan achtergebleven sneeuw en ijs opnieuw problemen veroorzaken.
De NS benadrukt dat er dag en nacht wordt gewerkt om wissels ijsvrij te houden, materieel te verplaatsen en storingen te verhelpen. Toch erkent de spoorwegmaatschappij impliciet dat volledige normalisatie voorlopig niet haalbaar is.
Begrip gevraagd, maar geduld raakt op
Hoewel veel reizigers begrip hebben voor het feit dat extreem weer impact heeft, raakt het geduld bij een groeiende groep op. De opeenstapeling van problemen — winterweer, IT-storingen, uitvallende treinen — zorgt ervoor dat het vertrouwen in een snelle oplossing afneemt.
Voor forenzen, studenten en mensen met cruciale beroepen is het extra lastig. Niet iedereen kan thuiswerken of afspraken uitstellen. Voor hen is het openbaar vervoer geen luxe, maar een noodzaak.
Conclusie: alert blijven en plannen
De update van de NS maakt één ding duidelijk: de winterse ontregeling is nog niet voorbij. Reizigers doen er verstandig aan om alert te blijven, reisplanners vlak voor vertrek te checken en waar mogelijk flexibel te zijn. De komende dagen zullen waarschijnlijk in het teken blijven staan van improviseren, aanpassen en hopen op betere omstandigheden.
Tot die tijd blijft het advies van kracht: alleen reizen als het echt nodig is, rekening houden met vertragingen en vooral: geduld hebben. Want zolang sneeuw en vorst Nederland in hun greep houden, blijft het spoor een kwetsbare schakel in het dagelijks leven.