Algemeen
Grote kritiek op prinses Amalia tijdens herdenking op de Dam
Prinses Amalia kiest voor ingetogen aanwezigheid tijdens Herdenking: een stil gebaar vol betekenis
Op zaterdagavond 4 mei 2025 stond Nederland stil bij de Nationale Herdenking. Op de Dam in Amsterdam vond, zoals ieder jaar, de plechtigheid plaats waarbij slacht0ffers van oorl0g en gew*ld worden herdacht. Centraal stond opnieuw het besef dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, en dat herdenken waardevol blijft — generatie op generatie.
Zoals gebruikelijk waren koning Willem-Alexander en koningin Máxima zichtbaar aanwezig bij de ceremonie. Zij legden samen een krans bij het Nationaal Monument en stonden tijdens het taptoesignaal en de twee minuten stilte tussen duizenden aanwezigen op het plein. Maar één lid van de koninklijke familie viel op door haar afwezigheid op de voorgrond: prinses Amalia.
De 21-jarige kroonprinses was dit jaar niet op het plein zichtbaar, maar volgde de plechtigheid vanuit het Paleis op de Dam, dat uitkijkt op het monument en het plein. Op enkele discreet genomen beelden is te zien hoe zij voorafgaand aan de herdenking het paleis binnenging, klaar om op haar eigen manier deel te nemen aan dit nationale moment van bezinning.
Een stille vorm van betrokkenheid
Hoewel Amalia tijdens de uitzending niet in beeld werd gebracht, is haar aanwezigheid achter de schermen veelzeggend. Zonder woorden maakte ze duidelijk dat zij onderdeel was van dit belangrijke ritueel, zij het op een rustige, ingetogen manier. Waarom zij ervoor koos de herdenking niet op het plein zelf bij te wonen, is niet officieel toegelicht. Toch kan deze keuze symbool staan voor haar nog altijd terughoudende rol binnen het publieke leven, waarin zij langzaam maar zeker haar plek inneemt als toekomstige koningin.
Veiligheidsredenen, persoonlijke voorkeur of de wens om ruimte te laten aan haar ouders tijdens dit officiële moment — het blijft gissen. Maar de essentie is helder: ook zonder zichtbaar aanwezig te zijn, nam Amalia haar verantwoordelijkheid. In stilte, met respect en in verbinding met het moment.
Herdenken in een veranderende tijd
De jaarlijkse herdenking op 4 mei kent een vast stramien, maar wordt steeds opnieuw ingevuld met actuele thema’s en persoonlijke verhalen. In de Nieuwe Kerk, direct naast de Dam, vond voorafgaand aan de ceremonie de jaarlijkse 4 mei-voordracht plaats. Dit keer was die in handen van journalist en presentator Philip Freriks, die een indrukwekkend en persoonlijk verhaal bracht.
Freriks sprak over zijn broer Jan, die in april 1945 omkwam op slechts negenjarige leeftijd, tijdens een militaire operatie in Groningen. De jonge Jan werd geraakt door zogeheten ‘friendly fire’ van Canadese bevrijders. Freriks vertelde hoe die gebeurtenis het leven van zijn familie voorgoed tekende. Zijn moeder gebruikte het woord ‘gesneuveld’ om betekenis te geven aan het verlies van haar zoon. Daarmee gaf ze hem een plaats binnen het grotere verhaal van vrijheid en bevrijding.
Het verhaal van Freriks raakte zichtbaar veel aanwezigen in de kerk en de mensen die thuis keken. Het liet zien hoe groot het persoonlijke verlies kan zijn binnen het collectieve herdenken. En hoe herinneringen — ook na tachtig jaar — nog springlevend kunnen zijn.
Een bescheiden rol, een duidelijke boodschap
Voor prinses Amalia is haar rol binnen de monarchie de afgelopen jaren langzaam maar zeker gegroeid. Toch kiest ze er regelmatig voor om de achtergrond op te zoeken tijdens plechtige momenten. De Nationale herdenking is een van de meest beladen gebeurtenissen op de koninklijke kalender. Dat zij ervoor koos om deze in stilte vanuit het Paleis op de Dam te volgen, toont haar bewustzijn van het moment én van haar eigen rol daarin.
Voor veel jongeren is herdenken iets wat ze meekrijgen van ouders, leraren of via televisie. Amalia vertegenwoordigt die jongere generatie — en laat tegelijk zien dat herdenken tijdloos is. Haar aanwezigheid, al is het niet fysiek tussen de mensen op de Dam, bevestigt haar verbondenheid met het verleden én met de plicht om dat verleden niet te vergeten.
Een land staat stil
Op de Dam stonden duizenden mensen in stilte bijeen. Het plein, gevuld met families, veteranen, scholieren en belangstellenden van alle leeftijden, werd even het hart van het herdenken. Twee minuten lang geen verkeer, geen stemmen, geen beweging — alleen stilte. Daarna volgden de nationale hymnes en muziekstukken, afgewisseld met sobere woorden en kransleggingen.
De kracht van 4 mei zit in de eenvoud. Geen groots spektakel, maar respect, reflectie en stilte. Een stilte die verbindt, troost en aanzet tot denken. Dat ook prinses Amalia dit moment op haar manier meebeleefde, benadrukt dat herdenken niet draait om zichtbaarheid, maar om aanwezigheid in de breedste zin van het woord.
Wat het betekent om stil te staan
Herdenking is geen moment van politieke stellingname of historische analyse. Het is een ritueel van her-innering. Een kans om stil te staan bij de offers die werden gebracht, bij mensen die hun vrijheid gaven voor die van ons. Maar ook een moment van bewustwording: dat vrijheid kwetsbaar blijft en dat waakzaamheid nodig is.
Dat besef is vandaag de dag relevanter dan ooit. Met oorl0gen die nog steeds woeden in verschillende delen van de wereld, is de boodschap van 4 mei er een die blijft weerklinken. ‘Opdat wij niet vergeten’ is geen slogan, maar een opdracht.
Toekomstig leiderschap in stilte zichtbaar
Amalia’s afwezigheid op het plein zal ongetwijfeld door sommigen als opvallend zijn ervaren. Maar wie goed kijkt, ziet juist in haar bescheidenheid een vorm van leiderschap. Niet alles hoeft met flair of grote woorden te gebeuren. Soms is aanwezig zijn, luisteren, en ruimte maken voor anderen krachtiger dan welke publieke toespraak ook.
Haar keuze toont aan dat zij zich bewust is van de gevoeligheid van het moment. En dat zij begrijpt dat verantwoordelijkheid ook betekent weten wanneer je op de voorgrond treedt — en wanneer je kiest voor de achtergrond. Voor een toekomstig staatshoofd is dat besef minstens zo belangrijk als het uitspreken van een officiële toespraak.
Het collectieve geheugen levend houden
Herdenking blijft een moment waarop Nederland terugblikt én vooruitkijkt. Het biedt ruimte voor persoonlijke verhalen, voor nieuwe generaties die vragen stellen en antwoorden zoeken. De aanwezigheid van mensen als Freriks en Amalia — ieder op hun eigen manier — verbindt verleden, heden en toekomst.
De ceremonie op de Dam eindigde zoals altijd met muziek, stilte en bloemen. Maar de impact reikte veel verder. In huiskamers, op dorpspleinen, in scholen en in gedachten werd meegedaan met dat ene moment van samenzijn en stilstand.
Prinses Amalia, de jonge vrouw die ooit koningin zal worden, was daar onderdeel van. Niet in het licht van de camera, maar wel in het hart van het ritueel. En misschien is dat wel precies wat dit moment zo krachtig maakt: dat we met z’n allen — zichtbaar of niet — blijven herdenken.
Na het gure en onstuimige weer van storm Goretti maakt Nederland zich op voor een uitgesproken winterweekend met een heel ander karakter. Waar de afgelopen dagen vooral werden gekenmerkt door wind, sneeuwjacht en onrust, volgt nu een scherpe weersomslag. De lucht klaart op, de wind neemt af en de kou krijgt vrij spel. Het resultaat: een weekend met zon, vrieskou en lokaal zelfs strenge tot zeer strenge vorst. Het KNMI heeft de code oranje in het noorden van het land verlengd tot zaterdagavond 21.00 uur, vooral vanwege aanhoudende gladheid en winterse omstandigheden.
Van storm naar stilte
De overgang van stormachtig winterweer naar heldere vrieskou voelt bijna surrealistisch. Na dagen waarin sneeuw werd opgejaagd door harde wind, ontstaat nu een veel rustiger, maar niet minder uitdagend weertype. Juist de combinatie van helder weer en een sneeuwdek kan zorgen voor sterke afkoeling, vooral ’s nachts. Daardoor krijgt Nederland dit weekend te maken met temperaturen die we de afgelopen jaren nauwelijks hebben gezien.
Zaterdag: ijsdag met zon en lokale sneeuw
Volgens Weeronline begint de zaterdag in het zuiden en zuidoosten van het land met lichte sneeuwval. Deze neerslag is het gevolg van restanten winterse lucht die daar nog aanwezig zijn. In de rest van Nederland blijft het droog en laat de zon zich geregeld zien. Dat zorgt voor fraaie winterse beelden, maar ook voor verraderlijke omstandigheden op de weg.
De temperaturen blijven de hele dag onder het vriespunt, wat betekent dat we officieel spreken van een ijsdag. In het uiterste westen van Zeeland kan het maximum nog rond de 1 graad uitkomen, maar in grote delen van het land blijft het kouder. In het oosten en noorden wordt het niet warmer dan -2 graden.
Middag en avond: kou neemt toe
In de loop van de middag blijft het in het westen en zuidwesten rond het vriespunt hangen. Landinwaarts daalt het kwik verder naar -1 tot -3 graden. De zon heeft overdag weinig kracht om het oppervlak op te warmen, zeker waar sneeuw ligt. Dat betekent dat wegen en fietspaden die overdag nat lijken, in de avond snel weer kunnen bevriezen.
Zodra de zon ondergaat, volgt een snelle temperatuurdaling. In de avond en nacht naar zondag wordt het aanzienlijk kouder. Regionaal kan de temperatuur zakken tot -10 graden, en plaatselijk zelfs tot onder de -13 graden. Daarmee is sprake van zeer strenge vorst, iets wat in Nederland nog maar zelden voorkomt.
Nachtelijke kou en winterse neerslag
Tijdens de nacht is verspreid over het land nog wat winterse neerslag mogelijk. Het gaat dan om lichte sneeuw of sneeuwkorrels, die in combinatie met de kou snel blijven liggen. Vooral in gebieden waar al sneeuw ligt, kan de afkoeling extra sterk zijn. Heldere nachten versterken dat effect, omdat warmte ongehinderd kan uitstralen.
Deze omstandigheden zijn gunstig voor natuurijs, maar tegelijkertijd risicovol voor verkeer en infrastructuur. Gladheid kan zich snel en onverwacht vormen, vooral op bruggen, viaducten en schaduwrijke wegen.
Zondag: ijzig, droog en winters mooi
Ook zondag blijft het winterweer dominant. Het wordt opnieuw een ijskoude dag, maar wel overwegend droog. Vanuit het westen trekken sluierwolken over het land, die later op de dag worden gevolgd door wat meer bewolking. Toch blijft er voldoende ruimte voor zon, wat zorgt voor een klassiek winters decor.
De zuidoostenwind voert koude lucht aan. In Zeeland komt de temperatuur uit rond -1 graad, terwijl het in het oosten en noorden van het land -3 tot -4 graden wordt. Door de wind voelt het kouder aan dan de thermometer aangeeft. In de avond loopt de temperatuur langzaam weer iets op, al blijft het vriezen in veel regio’s.
Wegen blijven verraderlijk
Ondanks de rustiger weersomstandigheden blijft de situatie op de wegen voorlopig verraderlijk. De combinatie van sneeuwresten, ijs en strenge vorst zorgt ervoor dat gladheid hardnekkig kan zijn. Om die reden blijft waakzaamheid geboden, ook na het passeren van storm Goretti.
Rijkswaterstaat heeft extra maatregelen genomen om de overlast te beperken. Zo is onder meer het speciale voertuig ‘Lavastorm’ ingezet, een machine die is ontworpen voor zware winterse omstandigheden. Dit voertuig kan grote hoeveelheden strooimiddel verspreiden en is effectief bij langdurige vorst en gladheid.
Wat is Lavastorm?
De inzet van Lavastorm laat zien hoe serieus de situatie wordt genomen. Het voertuig wordt normaal gesproken alleen ingezet bij extreme winterse omstandigheden. Het is bedoeld om snel en efficiënt hoofdwegen begaanbaar te houden, zelfs wanneer reguliere strooivoertuigen tekortschieten.
Toch benadrukt Rijkswaterstaat dat techniek niet alles kan oplossen. Weggebruikers wordt geadviseerd hun rijgedrag aan te passen, voldoende afstand te houden en alleen de weg op te gaan als dat echt nodig is.
Ook maandag opletten
Hoewel het weekend het koudst verloopt, is ook maandag extra waakzaamheid geboden. De winterse neerslag en lage temperaturen kunnen ervoor zorgen dat gladheid hardnekkig blijft, vooral in de ochtenduren. Schaduwrijke plekken warmen nauwelijks op en kunnen verraderlijk blijven, zelfs als de temperatuur iets oploopt.
Daarnaast kunnen heldere perioden opnieuw zorgen voor nachtelijke afkoeling, waardoor natte wegdelen snel veranderen in ijs.
Winterweer met twee gezichten
Dit weekend laat zien dat winterweer twee gezichten heeft. Aan de ene kant zijn er de fraaie beelden: zon boven een wit landschap, heldere lucht en knisperende kou. Aan de andere kant schuilen er risico’s in de vorm van gladheid, ijzige wegen en extreme temperaturen.
Voor liefhebbers van winter en natuurijs zijn dit bijzondere dagen. Voor verkeer, logistiek en dagelijkse routines vraagt het weer juist om aanpassing en voorzichtigheid.
Vooruitblik
Na het weekend blijft het weerbeeld onzeker. De kou houdt voorlopig aan, maar kleine verschuivingen in windrichting en bewolking kunnen grote invloed hebben op de temperatuur. Of de vorst nog langer standhoudt of langzaam plaatsmaakt voor zachter weer, wordt in de loop van de komende dagen duidelijk.
Voor nu is de boodschap helder: geniet van het winterse decor, maar onderschat de omstandigheden niet. Met zon, vrieskou en zeer lage nachttemperaturen belooft het een weekend te worden dat veel mensen zich nog lang zullen herinneren.