Algemeen
Mensen pakken zwaar geld na overlijden Dieuwertje Blok: ´Een regelrechte schande´
Het overlijden van Dieuwertje Blok heeft veel mensen diep geraakt. Als icoon van de Nederlandse televisie was ze een vertrouwd gezicht voor vele generaties. Toch komt er een schokkende waarheid naar boven: sommige omroepen lijken haar overlijden vooral als een kans te zien om de kas te spekken. In plaats van haar nalatenschap te eren met gratis toegankelijke beelden, worden er gewoon facturen uitgeschreven voor oude fragmenten. En dat tegen het volledige tarief.
Tv-analist Tina Nijkamp bracht deze pijnlijke waarheid aan het licht op haar kanaal. Ze werd geïnformeerd door een omroepspion die aangaf dat zowel NTR als KRO-NCRV geen uitzondering maken bij het rekenen voor aanvragen van beelden met betrekking tot Dieuwertje Blok. “Vandaag bizar genoeg weer zo NTR en KRO-NCRV rekenen volledige tarief voor alle aanvragen met betrekking tot Dieuwertje Blok,” aldus de bron. Dit is opvallend, vooral voor een icoon van haar formaat. Er lijkt weinig ruimte voor coulance, zelfs niet voor een geliefd en gerespecteerd gezicht zoals Dieuwertje Blok.
De reactie van Tina Nijkamp
Tina Nijkamp kan haar verbazing dan ook niet onderdrukken: “Oh wat
raar blijft dat toch inderdaad. Blijft raar dat producenten
omroepen/zenders kunnen verdienen aan de verkoop van fragmenten van
overleden iconen.” Het is een situatie die helaas niet nieuw is,
want eerder gebeurde hetzelfde al bij de overleden presentator Ron
Brandsteder.
Ron Brandsteder: zelfde verhaal, andere
naam
Bij Ron Brandsteder ontstond er een soortgelijke discussie. RTL 4
kreeg kritiek omdat ze oude programma’s van hem niet herhaalden,
maar volgens Tina was de situatie bij RTL 4 veel ingewikkelder dan
gedacht. “Probleem bij RTL 4 is dat ze geen rechten hebben van de
Ron-shows. NUL. Ze konden dus niks ZOMAAR uitzenden.”
Het verdienmodel van de
omroepen
Hoe zit het dan precies? Het blijkt een weldoordacht verdienmodel
te zijn, waarbij de rechten op de oude programma’s vaak verkocht
zijn aan externe partijen. Tina legt uit: “Joop van den Ende en
John de Mol waren destijds zo gehaaid om ALLE programmarechten voor
vaak slechts vijf jaar te verkopen (en dan mocht een zender het
bijvoorbeeld maximaal drie keer uitzenden in die periode). Mede
daardoor zijn zij miljardair geworden.”
Geld verdienen aan
televisiefragmenten
Het verkopen van oude televisiefragmenten blijkt dus een flinke
goudmijn te zijn. Omroepen en productiemaatschappijen vragen
bizarre bedragen voor het gebruik van dergelijke beelden. Tina
vertelt: “De rechten van bijna alle Endemol-shows liggen dus bij
inmiddels EndemolShine en Banijay. Ook van Wie Ben Ik en bijvoorbeeld All You Need, Peter R. de Vries en Hart in Aktie. EndemolShine vraagt nu zo’n 750
tot 2.000 euro per minuut voor elk fragment en verkopen niet zomaar
hele afleveringen.”
Een eerbetoon of een
verdienmodel?
Recent maakte Omroep MAX een eerbetoon aan Ron Brandsteder, maar de
vraag blijft of ze daar grof geld voor moesten betalen. Tina heeft
navraag gedaan bij EndemolShine, maar kreeg geen antwoord. “Dus
waarschijnlijk wel,” voegt ze toe.
Conclusie
Het verlies van een iconisch gezicht zoals Dieuwertje Blok is
tragisch voor het publiek, maar voor sommige mediabedrijven lijkt
het vooral een kans om geld te verdienen. Hoewel het respect voor
deze iconen in de woorden van de omroepen misschien aanwezig is,
lijkt het voor sommige bedrijven vooral te draaien om de zakelijke
kant van zaken. Of dit nu een eerbetoon of gewoon een verdienmodel
is, blijft een vraag die nog niet beantwoord is.
De finale van De Hanslers: van de Piste naar de Playa heeft gisteravond niet alleen het laatste hoofdstuk van een veelbesproken realityreeks afgesloten, maar ook een onverwachte mediastorm ontketend. De reacties waren zo fel en verdeeld, dat er achter de schermen direct is ingegrepen. Producent John de Mol en zijn mediabedrijf Talpa hebben na afloop een opvallend besluit genomen: er wordt geen beeldmateriaal van het programma meer vrijgegeven aan andere talkshows. Daarmee probeert de zender de gemoederen te bedaren en verdere escalatie te voorkomen.
Een finale die meer losmaakte dan verwacht
De slotaflevering van de SBS6-serie was bedoeld als afronding van een turbulent seizoen, maar werd juist het startpunt van een bredere discussie over verantwoordelijkheid, grensoverschrijdend gedrag en de rol van realitytelevisie. Vooral het optreden van moeder Monique richting haar ex-schoondochter Denise bleef bij veel kijkers hangen. Wat voor de één “scherpe televisie” was, voelde voor de ander als ongemakkelijk en pijnlijk om te zien.
Die publieke onrust had directe gevolgen. Kort na de uitzending werd duidelijk dat SBS6 geen fragmenten meer beschikbaar stelt voor andere programma’s die de finale wilden bespreken. Dat besluit leidde meteen tot frustratie bij collega-zenders.
Talkshows grijpen mis
Presentator Beau van Erven Dorens liet in zijn programma RTL Tonight weten dat hij het besluit betreurde. “We wilden graag laten zien waar iedereen het over heeft,” zei hij openlijk. “De kijkcijfers waren hoog, de discussie leeft enorm. Maar Talpa houdt alles tegen.”
Volgens Beau is het een bewuste poging om de situatie te laten afkoelen. “Er is de afgelopen dagen veel gezegd over Monique, en niet allemaal even vriendelijk. Ik snap dat ze de druk willen verminderen, maar het voelt ook als wegkijken van een debat dat nu eenmaal is ontstaan.”
Kritiek vanuit de media
De scherpste kritiek kwam van tv-columnist Angela de Jong, die in haar columns voor Algemeen Dagblad en in televisieoptredens geen blad voor de mond nam. Zij plaatste vraagtekens bij de keuze om deze familie een volledig seizoen te volgen, juist omdat de onderlinge verhoudingen zo explosief waren.
Volgens De Jong liet de serie zien hoe Denise langzaam veranderde onder de voortdurende spanningen. “Je ziet iemand zichtbaar kleiner worden,” stelde ze. “Dan moet je je als maker afvragen: wanneer stopt entertainment en begint verantwoordelijkheid?” Haar kritiek richtte zich niet alleen op de hoofdpersonen, maar ook op de redactionele keuzes achter de schermen.
Een ongemakkelijke balans
Beau van Erven Dorens kon die analyse grotendeels volgen. In zijn talkshow erkende hij dat het programma steeds meer draaide om confrontatie. “Het levert spanning op, en dat werkt voor de kijkcijfers,” zei hij. “Maar je ziet ook dat het ten koste gaat van een persoon die geen weerwoord meer heeft. Dan wordt het ingewikkeld.”
Dat is precies de kern van de discussie die nu woedt: hoe ver mag reality-tv gaan in het vastleggen van persoonlijke conflicten? En wie trekt de grens als de emoties te rauw worden?
Reactie van Monique
Monique zelf liet het er niet bij zitten. In een reactie tegenover Shownieuws gaf ze aan dat ze zich niet herkent in het beeld dat van haar wordt geschetst. Ze wilde niet direct ingaan op recente interviews van Denise, maar benadrukte dat het verhaal volgens haar complexer ligt. “Het is anders gelopen dan nu wordt verteld,” klonk het. Ze verwees daarbij naar de uitzendingen zelf en riep kijkers op hun eigen oordeel te vormen.
Die reactie zorgde opnieuw voor verdeeldheid. Waar sommigen haar standpunt begrijpen, vinden anderen dat het programma juist had moeten ingrijpen op momenten dat de spanningen te hoog opliepen.
Medelijden met Denise
Te midden van alle mediacommotie gaat het meeste medeleven uit naar Denise van der Laan, de ex-partner van Mike Hansler. Veel kijkers geven aan dat zij vooral een jonge vrouw zagen die steeds verder klem kwam te zitten in een dynamiek waar ze geen grip meer op had.
Angela de Jong verwoordde het sentiment dat bij veel mensen leeft: “Het wordt niet meer vermakelijk als iemand zichtbaar lijdt. Dan moet je als kijker én als maker een stap terugdoen.” Die woorden raakten een snaar en werden massaal gedeeld op sociale media.
Waarom Talpa ingrijpt
Het besluit van Talpa om geen beelden meer te verspreiden, lijkt ingegeven door schadebeperking. Door fragmenten te blokkeren, wordt voorkomen dat specifieke scènes eindeloos worden herhaald en uitvergroot in talkshows en online discussies. Tegelijkertijd roept het vragen op over transparantie. Kritische stemmen vinden dat juist openheid nodig is om een eerlijk gesprek te voeren over wat er is misgegaan.
Binnen de televisiewereld wordt het besluit dan ook met gemengde gevoelens ontvangen. Enerzijds is er begrip voor het beschermen van betrokkenen, anderzijds leeft de vrees dat hiermee een precedent wordt geschapen: zodra kritiek te luid wordt, verdwijnen de beelden.
Reality-tv onder een vergrootglas
Wat vaststaat, is dat De Hanslers: van de Piste naar de Playa meer heeft losgemaakt dan een doorsnee realityprogramma. De serie heeft een debat aangewakkerd over macht, familieverhoudingen en de ethiek van reality-tv. De vraag die nu blijft hangen: leren zenders en makers hier iets van, of verdwijnt de storm zodra de volgende realityhit zich aandient?
Voorlopig is het duidelijk dat Talpa de regie strak in handen houdt. Door de beelden achter te houden, proberen ze rust te creëren. Of dat ook lukt, zal de komende dagen blijken. Eén ding is zeker: dit verhaal is groter geworden dan één finale-aflevering, en het gesprek over grenzen op televisie is voorlopig nog niet voorbij.