Algemeen
Grote ophef om uitspraak Jerry Afriyie na overlijden van Dieuwertje Blok
De NOS en activist Jerry Afriyie liggen onder vuur na een artikel over het 0verlijden van Dieuwertje Blok. De keuze van de NOS om in een 0verlijdensbericht ruimte te geven aan de voorman van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) zorgt voor een storm aan kritiek. Onder anderen Jack van Gelder en diverse politici spreken hun verontwaardiging uit over de berichtgeving.
Dieuwertje Blok: een geliefde presentatrice
Gisteren werd bekend dat Dieuwertje Blok op 66-jarige leeftijd is 0verleden. De presentatrice was jarenlang het gezicht van het Sinterklaasjournaal en werd daarmee een icoon voor zowel jong als oud. Haar warme uitstraling en professionaliteit maakten haar tot een van de meest geliefde tv-persoonlijkheden van Nederland.
Veel media besteedden aandacht aan haar 0verlijden, met eerbetonen en herinneringen aan haar indrukwekkende carrière. Maar het artikel van de NOS sloeg bij veel mensen de plank volledig mis.
Jerry Afriyie en het NOS-artikel
Waar de meeste nieuwsmedia zich beperkten tot een eerbetoon aan Blok, besloot de NOS om ook activist Jerry Afriyie aan het woord te laten. De voorman van KOZP gebruikte de gelegenheid om te benadrukken hoe Blok in 2015 haar standpunt over Zwarte Piet veranderde en in de jaren daarna steeds meer als medestander werd gezien.
Afriyie stelde: “In de strijd tegen de racistische karikatuur Zwarte Piet liet ze in 2015 al haar voortschrijdend inzicht klinken en werd ze de jaren daarna steeds meer een medestander.”
Hoewel Afriyie ook sprak over Blok als een warm en betrokken mens, werd zijn statement door velen als ongepast ervaren. Vooral het feit dat een 0verlijdensbericht werd aangegrepen voor een politiek statement schoot bij veel mensen in het verkeerde keelgat.
Jack van Gelder: “Onzinnig en schandalig”
Een van de felste critici van het NOS-artikel is sportjournalist Jack van Gelder. Hij reageerde verbolgen op de berichtgeving en noemde het “ronduit schandalig en onzinnig.” Van Gelder sloot zich aan bij de groeiende verontwaardiging op sociale media en retweette een bericht van VVD-politicus Etienne Zwinkels, die zich eveneens kritisch uitliet over de NOS.
Zwinkels, fractielid van de Haagse VVD, was niet te spreken over de manier waarop de NOS het 0verlijdensbericht gebruikte om een politiek punt te maken. “Ik vind het echt ronduit schandalig dat de NOS in een 0verlijdensartikel van Dieuwertje Blok de ruimte geeft aan een politiek statement van Kick Out Zwarte Piet. Overbodig, onnodig en onzinnig,” aldus Zwinkels.
Ook Guido den Aantrekker, hoofdredacteur van Story, mengde zich in de discussie. Hij bekritiseerde de NOS en stelde dat dit een vorm van “activisme van belastinggeld” is.
Brede kritiek op de NOS
De kritiek op de NOS blijft zich opstapelen. Op sociale media delen veel mensen hun verontwaardiging over de berichtgeving. De algemene teneur: een 0verlijdensbericht moet een eerbetoon zijn en geen podium bieden voor politieke statements.
Veel Nederlanders herinneren Dieuwertje Blok als een iconische presentatrice die generaties heeft vermaakt met haar rol in het Sinterklaasjournaal. Ze stond bekend om haar professionele en warme houding, los van politieke discussies. Dat haar 0verlijden nu wordt gebruikt in een polariserend debat, stuit veel mensen tegen de borst.
Een gemiste kans voor de NOS?
Waar de NOS normaliter bekendstaat om neutrale en gebalanceerde berichtgeving, lijkt deze keuze veel kijkers en lezers af te schrikken. Critici benadrukken dat er genoeg manieren waren om Dieuwertje Blok te herdenken zonder een politieke lading toe te voegen.
Door de focus te verleggen naar haar bijdrage aan het debat rondom Zwarte Piet, wordt haar nalatenschap volgens velen onnodig gepolitiseerd. Dit roept vragen op over de journalistieke keuzes van de NOS en hoe de omroep omgaat met gevoelige onderwerpen.
Hoe gaat de NOS hiermee om?
Tot nu toe heeft de NOS nog niet gereageerd op de ophef. Het is onduidelijk of de redactie zich bewust was van de gevoeligheid rondom het onderwerp of dat men deze kritiek had voorzien.
Of de publieke omroep een statement zal geven of het artikel zal aanpassen, blijft afwachten. In het verleden heeft de NOS vaker kritiek gekregen op de manier waarop zij maatschappelijke discussies in het nieuws verwerken, maar ingrijpen in een publicatie gebeurt zelden.
Een polariserende discussie
Het debat over Zwarte Piet is al jarenlang een gevoelig onderwerp in Nederland. Voor- en tegenstanders staan vaak lijnrecht tegenover elkaar. Dat dit thema nu opduikt in een 0verlijdensbericht van een geliefde presentatrice, maakt de discussie alleen maar complexer.
Jerry Afriyie en KOZP worden vaak bekritiseerd vanwege hun activistische aanpak, terwijl anderen hun strijd juist steunen. Het feit dat Afriyie’s woorden nu zoveel losmaken, laat zien hoe diepgeworteld dit maatschappelijke debat nog altijd is.
Ik vind het echt ronduit schandalig dat de NOS in een overlijdensartikel van Dieuwertje Blok ruimte geeft aan een politiek statement van Kick Out Zwarte Piet. Overbodig, onnodig en onzinnig. https://t.co/Xa1l3tigOJ
— Etiènne Zwinkels (@EtienneZwinkels) March 3, 2025
Conclusie
Het 0verlijden van Dieuwertje Blok had een moment moeten zijn van herinnering en eerbetoon. In plaats daarvan is het uitgegroeid tot een verhitte discussie over journalistieke keuzes, activisme en politiek in 0verlijdensberichten.
Voor veel mensen voelt de keuze van de NOS als een gemiste kans om op een respectvolle manier stil te staan bij het leven en de nalatenschap van een geliefde tv-persoonlijkheid. De vraag blijft of de NOS nog zal reageren op de kritiek en of deze controverse gevolgen zal hebben voor de manier waarop 0verlijdensberichten in de toekomst worden gebracht.
Het zorgde voor gefluister, opgetrokken wenkbrauwen en drukte op sociale media: Prinses Beatrix werd samen met Prins Constantijn en Prinses Laurentien gespot bij de opening van de twintigste editie van het Holland Dance Festival. Sommige aanwezigen en online toeschouwers spraken al snel over ‘opvallend’ of zelfs ‘vreemd’ gedrag van de voormalige koningin. Maar wie verder kijkt dan een paar losse beelden en korte observaties, ziet geen ongemak of misplaatste situatie. Wat zichtbaar werd, was iets anders: een diepgewortelde, levenslange liefde voor dans en podiumkunst.
Bevestiging van koninklijke aanwezigheid
De Rijksvoorlichtingsdienst bevestigde maandag dat het koninklijke drietal op 4 februari aanwezig was bij de feestelijke opening van het jubileumfestival. Die vond plaats in Amare in Den Haag, waar het Nederlands Dans Theater de openingsvoorstelling verzorgde. Het ging om een avond vol internationale choreografieën, muzikaliteit en expressieve beweging – precies het soort voorstelling dat al decennialang op warme belangstelling van prinses Beatrix kan rekenen.
Volgens betrokkenen was de voormalige koningin zichtbaar geraakt door wat zich op het podium afspeelde. Ze reageerde enthousiast, expressief en aandachtig. Voor sommigen viel dat buiten het beeld dat zij hebben van een lid van het koningshuis: beheerst, ingetogen en vooral onbewogen. Maar juist die interpretatie doet geen recht aan wie prinses Beatrix is, en al helemaal niet aan haar relatie met de danswereld.
Reacties uit de danswereld
In de danswereld zelf was er geen spoor van verbazing of kritiek. Integendeel. Samuel Wuersten, artistiek directeur van het Holland Dance Festival, sprak vol waardering over de aanwezigheid van de koninklijke gasten en in het bijzonder over prinses Beatrix.
“Wij zijn ontzettend blij dat prinses Beatrix, prins Constantijn en prinses Laurentien bij deze twintigste jubileumeditie aanwezig zijn,” liet hij weten. “En prinses Beatrix heeft zelf ook een jubileum met ons te vieren: maar liefst tien edities mochten wij haar verwelkomen bij onze internationale dansbiënnale.”
Die woorden onderstrepen hoe structureel haar betrokkenheid is. Het gaat hier niet om een eenmalig bezoek of een verplicht koninklijk optreden, maar om jarenlange, consequente steun aan de danssector.
Geen etiquette, maar authenticiteit
Volgens Wuersten is de betrokkenheid van prinses Beatrix allesbehalve oppervlakkig. “Met haar scherpe belangstelling en oprechte interesse kunnen we ons geen betere ambassadeur voor de dans wensen,” aldus de artistiek directeur. Dat zij soms zichtbaar meebeweegt op muziek, intens reageert op een choreografie of zich laat raken door emotie, is volgens kenners juist een kracht.
Waar sommigen ‘vreemd gedrag’ meenden te zien, herkennen mensen uit de kunstwereld iets heel anders: authenticiteit. Prinses Beatrix bezoekt voorstellingen niet vanuit protocol, maar vanuit persoonlijke fascinatie. Ze kijkt niet alleen, ze beleeft.
Dans als rode draad in haar leven
Dans vormt al jarenlang een rode draad in het leven van prinses Beatrix. Tijdens haar koningschap, maar ook na haar aftreden, bleef zij een trouwe bezoeker van dansvoorstellingen, opera’s en concerten. Ze staat bekend als iemand die zich grondig voorbereidt, choreografen kent bij naam en inhoudelijke vragen stelt na afloop van een voorstelling.
Juist daarom is haar aanwezigheid bij het Holland Dance Festival zo betekenisvol. Het festival geldt als een van de belangrijkste internationale dansbiënnales van Nederland en brengt vernieuwende choreografieën samen met gevestigde namen. Voor Beatrix is het geen onbekend terrein, maar een vertrouwde omgeving waar kunst en diepgang samenkomen.
Een jubileum met betekenis
De twintigste editie van het Holland Dance Festival is niet zomaar een editie. Het jubileum markeert twintig jaar internationale dans in Nederland, met producties die de grenzen van beweging, muziek en expressie opzoeken. Het festival vindt plaats van 4 tot en met 21 februari en strijkt neer in vijf steden: Den Haag, Delft, Rotterdam, Utrecht en Tilburg.
Gedurende deze weken staat Nederland volledig in het teken van dans, met gezelschappen van wereldniveau en jonge makers die experimenteren met nieuwe vormen. De aanwezigheid van prinses Beatrix bij de opening geeft het festival extra glans, maar ook erkenning.
Meer dan symboliek
Wat haar aanwezigheid extra bijzonder maakt, is dat zij al tien edities eerder haar opwachting maakte bij het festival. Dat betekent dat zij de ontwikkeling van het Holland Dance Festival van dichtbij heeft meegemaakt: van groeiende internationale reputatie tot een vaste plek in het culturele landschap.
Volgens insiders binnen het festival is haar steun ook inhoudelijk van waarde. “Ze kijkt niet alleen, ze ziet,” klinkt het. “En dat verschil voel je.” Dat maakt haar tot meer dan een symbolische ambassadeur. Ze is een betrokken toeschouwer met kennis van zaken.
De Jiří Kylián Ring
Op 4 februari werd tijdens het festival bovendien voor de elfde keer de prestigieuze Jiří Kylián Ring uitgereikt. Deze onderscheiding is bedoeld voor personen die een uitzonderlijke en inspirerende bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de dans in Nederland.
De uitreiking van deze ring is een vast hoogtepunt binnen het festival en ligt prinses Beatrix nauw aan het hart. Ze heeft in het verleden meermaals haar waardering uitgesproken voor dansvernieuwers en makers die internationale erkenning wisten te combineren met artistieke diepgang.
Sociale media versus context
De ophef die ontstond na de opening laat vooral zien hoe snel beelden zonder context hun eigen leven gaan leiden op sociale media. Een expressieve reactie wordt losgeknipt van haar achtergrond, een emotionele betrokkenheid vertaald naar ‘opvallend gedrag’. Maar wie de geschiedenis kent, ziet juist consistentie.
Prinses Beatrix heeft zich nooit laten beperken door een strak keurslijf als het om kunstbeleving gaat. Ze heeft altijd ruimte gelaten voor emotie, verwondering en enthousiasme. Dat zij dat ook nu nog doet, getuigt niet van vreemdheid, maar van trouw blijven aan zichzelf.
Een kracht in plaats van een tekortkoming
Wat door sommigen misschien werd bestempeld als ‘gênant’ of ‘onwennig’, blijkt bij nadere beschouwing juist een kracht. Een voormalige koningin die zich durft te laten raken door kunst, die haar emoties niet wegdrukt om aan verwachtingen te voldoen, maar ze toelaat.
In de ogen van velen in de danswereld maakt dat haar onmisbaar. Niet als ceremoniële figuur, maar als mens die kunst serieus neemt. En precies dat is wat dans nodig heeft: aandacht, betrokkenheid en ruimte om te raken.
Het beeld van prinses Beatrix bij de opening van het Holland Dance Festival is daarmee geen curiositeit, maar een bevestiging. Van haar liefde voor dans. Van haar rol als stille, maar krachtige pleitbezorger voor de kunsten. En van het feit dat echte betrokkenheid soms zichtbaar mag zijn.