Algemeen
Boodschappen worden dit jaar nóg duurder: vooral deze producten
Nederlandse consumenten moeten zich schrap zetten voor een nieuwe golf van prijsstijgingen in de supermarkt. ING-econoom Marten van Garderen waarschuwt dat de kosten voor dagelijkse boodschappen dit jaar sneller zullen stijgen dan in 2023. Dit betekent dat huishoudens opnieuw dieper in de buidel moeten tasten om hun winkelkarretje te vullen.
Volgens Van Garderen is deze ontwikkeling grotendeels af te leiden uit de FAO Food Price Index, een internationale graadmeter die prijsontwikkelingen in de voedselmarkt volgt. “Een hogere index betekent niet per se dat de prijzen in de supermarkt direct omhooggaan, maar het geeft wel een duidelijke indicatie van de richting waarin we ons bewegen,” aldus de econoom.
Welke producten worden duurder?
Hoewel prijsstijgingen al enige tijd aan de gang zijn, lijkt het erop dat bepaalde productgroepen extra hard getroffen worden. Met name zuivelproducten zullen fors in prijs toenemen. Dit is slecht nieuws voor consumenten die melk, kaas, boter of yoghurt regelmatig op hun boodschappenlijst hebben staan.
Daarnaast verwacht Van Garderen dat ook cacao en koffie aanzienlijk duurder zullen worden. De liefhebbers van een kopje koffie in de ochtend of een stukje chocolade bij de thee zullen dit direct in hun portemonnee voelen. “Wie in de komende maanden chocolade of koffie wil inslaan, kan maar beter voorbereid zijn op een flinke meerprijs,” waarschuwt de econoom.
Waarom blijven de prijzen stijgen?
De voortdurende prijsstijgingen in de supermarkten zijn niet zomaar toeval. Er zijn meerdere factoren die samen een opwaartse druk op de prijzen veroorzaken. Duurdere grondstoffen spelen een belangrijke rol, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Ook de stijgende energiekosten en de hoge lonen in de voedselindustrie worden steeds vaker doorberekend aan de consument.
Daarnaast spelen mondiale factoren een rol. Klimaatverandering, geopolitieke spanningen en verstoringen in de logistieke keten dragen allemaal bij aan de prijsdruk. De cacao-industrie, bijvoorbeeld, heeft te maken met mislukte oogsten in West-Afrika, terwijl de koffieprijzen onder druk staan door tegenvallende productie in landen als Brazilië en Colombia.
Een andere belangrijke factor is de aanhoudende inflatie. Hoewel deze op macro-economisch niveau lijkt af te nemen, blijven de prijzen in de supermarkt opvallend hoog. “Inflatie heeft de neiging om zich te nestelen in de keten, vooral bij basisproducten,” legt Van Garderen uit. “Zelfs als de algemene inflatie daalt, zien we dat supermarkten de prijzen vaak niet laten zakken.”
Wat betekent dit voor consumenten?
Boodschappen doen is voor veel huishoudens al een uitdaging, en de nieuwe prijsverhogingen zullen de situatie alleen maar verslechteren. De verwachting is dat de inflatie hardnekkig zal blijven en dat prijsdalingen voorlopig niet in zicht zijn.
In januari 2024 lag de gemiddelde prijsstijging van supermarktproducten al op 3,3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Over heel 2023 was er een vergelijkbare stijging, terwijl in 2022 – het eerste jaar na de coronapandemie – de voedselprijzen maar liefst 10 procent omhooggingen. Hoewel de stijging nu minder fors lijkt dan in voorgaande jaren, blijft de impact op het huishoudbudget aanzienlijk.
Huishoudens met een krap budget zullen extra goed moeten nadenken over hun uitgaven. Specialisten adviseren om slimmer boodschappen te doen, bijvoorbeeld door:
- Seizoensgebonden producten te kopen, die vaak goedkoper zijn dan geïmporteerde alternatieven.
- Meer aanbiedingen in de gaten te houden en groot in te slaan bij kortingen.
- Alternatieve merken of huismerken te proberen, die doorgaans voordeliger zijn dan A-merken.
- Producten langer houdbaar te maken door bijvoorbeeld brood en vlees in te vriezen.
Wat kunnen supermarkten doen?
Supermarkten staan voor een moeilijke keuze. Aan de ene kant willen ze hun klanten niet afschrikken met torenhoge prijzen, maar aan de andere kant moeten ze hun eigen kosten ook dekken. Grote supermarktketens onderhandelen met leveranciers om de prijsstijgingen zo veel mogelijk te beperken, maar dat lukt niet altijd.
Sommige ketens proberen de klap op te vangen door meer te investeren in huismerken, die vaak goedkoper zijn dan de bekende A-merken. Daarnaast worden er vaker promotieacties opgezet om klanten tegemoet te komen.
Echter, consumenten moeten realistisch blijven. De kans dat supermarktprijzen de komende maanden weer dalen, is klein. “Prijsverhogingen werken vaak blijvend door in de keten. Wat duurder wordt, wordt zelden weer goedkoper,” aldus Van Garderen.
Blijvende onzekerheid over voedselprijzen
Een van de grootste uitdagingen op de wereldwijde voedselmarkt is de onzekerheid. De productie van veel voedingsmiddelen is afhankelijk van weersomstandigheden, energieprijzen en politieke ontwikkelingen. Een mislukte graanoogst in Oekraïne of een staking in een grote haven kan grote gevolgen hebben voor de wereldwijde voedselprijzen.
Ook handelsbeperkingen en protectionistische maatregelen spelen een rol. Zo heeft India recent de export van rijst beperkt, wat wereldwijd voor prijsstijgingen heeft gezorgd. In veel landen zijn overheden en beleidsmakers dan ook bezig met strategieën om voedselprijzen onder controle te houden, maar voor de gemiddelde consument blijft het lastig om grip te krijgen op de situatie.
Wat kunnen we verwachten?
De voorspellingen van ING wijzen erop dat consumenten zich moeten voorbereiden op een blijvende stijging van de supermarktprijzen in 2024. Producten zoals zuivel, koffie en chocolade worden flink duurder, en dit zal naar verwachting ook andere productcategorieën beïnvloeden.
Toch zijn er enkele lichtpuntjes. Supermarkten en fabrikanten zoeken naar innovatieve oplossingen om kosten te verlagen, zoals efficiëntere productiemethoden en alternatieve grondstoffen. Daarnaast kan een stabielere wereldeconomie ervoor zorgen dat sommige prijsstijgingen minder heftig uitvallen dan verwacht.
Voor nu is de boodschap echter duidelijk: boodschappen worden opnieuw duurder, en dat zal de consument in de portemonnee voelen. Of het nu gaat om een pak melk, een reep chocolade of een kop koffie in de ochtend, de stijgende prijzen zijn een realiteit waar niemand omheen kan.
Wil jij besparen op je boodschappen? Houd aanbiedingen in de gaten en wees creatief met je aankopen. Deel jouw beste bespaartips in de reacties!
De winter lijkt nog lang niet uitgespeeld. Achter de schermen zijn het KNMI en verschillende weerdeskundigen druk in overleg over een nieuwe weersituatie die het weerbeeld opnieuw op scherp zet. Volgens de laatste berekeningen nadert een krachtige stormdepressie die het winterweer nóg extremer kan maken. De grote vraag die daarbij steeds vaker opduikt: blijft het bij code geel of moeten we ons voorbereiden op zwaardere waarschuwingen, mogelijk zelfs code rood?
De storm, die de naam Goretti heeft gekregen, staat gepland om vrijdag zijn invloed op Nederland te laten gelden. Door een botsing tussen zeer koude lucht en zachtere invloeden ontstaat een explosieve weersituatie, met kans op hevige neerslag, harde wind en verraderlijke gladheid. Vooral het noorden van het land lijkt zich te moeten opmaken voor forse sneeuwval.
Een winter die blijft verrassen
Dat deze winter uitzonderlijk is, staat inmiddels vast. Op veel plaatsen is al meer sneeuw gevallen dan in de afgelopen vier winters bij elkaar. Waar Nederland de laatste jaren vooral zachte winters kende, laat het weer zich dit seizoen van een ouderwets strenge kant zien. Die witte wereld roept bij velen nostalgische gevoelens op, maar brengt tegelijkertijd ook risico’s met zich mee.
Meteorologen volgen de situatie nauwgezet. De komende dagen zijn cruciaal, omdat kleine verschuivingen in de koers van de storm grote gevolgen kunnen hebben voor waar regen valt en waar sneeuw zich ophoopt.
Code geel: gladheid blijft grootste gevaar
Op dit moment geldt in het hele land code geel vanwege de aanhoudende gladheid. Niet zozeer nieuwe sneeuw, maar juist de combinatie van natte wegen en lage temperaturen zorgt voor verraderlijke omstandigheden. Volgens Rijkswaterstaat valt er vandaag weinig nieuwe sneeuw, maar kunnen natte plekken snel bevriezen zodra de temperatuur daalt.
Een woordvoerder waarschuwt dat het weerbeeld snel kan omslaan: wat er nat uitziet, kan binnen korte tijd spekglad worden. Vooral in de vroege ochtend en avonduren is extra oplettendheid geboden.
Het KNMI houdt alle ontwikkelingen scherp in de gaten. Afhankelijk van hoe storm Goretti zich ontwikkelt, wordt bekeken of opschaling naar code oranje of zelfs rood noodzakelijk is.
Winterplezier naast winterzorgen
Ondanks de waarschuwingen genieten veel mensen zichtbaar van het winterse decor. Parken veranderen in speelplaatsen vol sleetjes, kinderen bouwen sneeuwpoppen en maken glijbanen, en ook volwassenen laten zich verleiden tot een winterwandeling.
Bouwmarkten draaien ondertussen overuren. Strooizout, sneeuwschuivers, winterbanden en dikke jassen zijn populairder dan ooit. De zeldzaamheid van deze sneeuwrijke periode maakt dat mensen alles uit de kast halen om ervan te profiteren, voordat het weer eventueel omslaat.
Vrijdag: storm Goretti doet zijn intrede
De echte onrust begint donderdagavond en zet zich vrijdag voort. Dan bereikt storm Goretti Nederland. Volgens Weerplaza gaat het om een stevige depressie die grote hoeveelheden neerslag met zich meebrengt.
In het zuiden van het land begint dit waarschijnlijk als regen, doordat daar tijdelijk zachtere lucht wordt aangevoerd. In het noorden daarentegen blijft de lucht koud genoeg voor sneeuw. Vooral bovenin het land kan de sneeuw zich snel opstapelen, met lokaal tot wel 15 centimeter extra.
Later op vrijdag lijkt ook in andere delen van het land de neerslag steeds vaker in sneeuw over te gaan, naarmate de koude lucht terrein wint.
Wind maakt het extra verraderlijk
Naast sneeuw speelt ook de wind een belangrijke rol. Vanuit het oosten trekt de wind aan tot kracht 6 à 7. Die combinatie van wind en sneeuw kan leiden tot sneeuwjacht: losse sneeuw wordt door de wind opgepakt en voortgejaagd.
Het gevolg is slecht zicht, plotselinge sneeuwophopingen en zelfs sneeuwduinen die wegen en fietspaden kunnen blokkeren. Vooral in open gebieden en op snelwegen kan dat voor gevaarlijke situaties zorgen. Het zicht kan in korte tijd vrijwel verdwijnen.
Voor het verkeer is dit een klassiek recept voor problemen. Automobilisten, vrachtverkeer en treinreizigers moeten rekening houden met vertragingen en mogelijk uitval. Ook het openbaar vervoer houdt de situatie nauwlettend in de gaten.
Weekend: winter houdt stand
Wie denkt dat het na vrijdag voorbij is, komt bedrogen uit. Ook zaterdag blijft het winterweer nadrukkelijk aanwezig. Verspreid over het land trekken sneeuwbuien over, die lokaal opnieuw voor een witte laag kunnen zorgen.
Zondag lijkt iets rustiger te verlopen. Er is kans op een bleek winterzonnetje, maar dat gaat gepaard met strenge kou. Volgens Weeronline kan het in de nacht van zaterdag op zondag op uitgebreide schaal stevig gaan vriezen.
Temperaturen rond min 10 graden zijn daarbij mogelijk, vooral in gebieden met een gesloten sneeuwdek.
IJzige kougevoelens
De gevoelstemperatuur ligt door de wind nog aanzienlijk lager. Jordi Huirne waarschuwt dat het door de combinatie van vorst en wind kan aanvoelen als min 20 graden. Dat maakt langdurig buiten zijn zwaar, vooral voor mensen die buiten moeten werken.
Overdag blijft het op zondag waarschijnlijk vriezen. Voor liefhebbers van echte winterdagen is dat ideaal: knisperende sneeuw, heldere lucht en een klassiek winters beeld. Voor anderen is het vooral een kwestie van warm aankleden en het noodzakelijke buitenwerk tot een minimum beperken.
Vooruitblik naar volgende week
Vanaf maandag lijkt het weer langzaam iets milder te kunnen worden. De temperaturen lopen mogelijk op, maar experts temperen de verwachtingen. Volgens Weeronline verloopt een opwarming na een koude, sneeuwrijke periode vaak traag.
De sneeuw werkt als een natuurlijke koelplaat, waardoor zachte lucht moeite heeft om door te dringen. Dat maakt de voorspellingen onzeker. Kleine veranderingen in windrichting of luchtdruk kunnen grote verschillen maken.
Code rood: hoe groot is de kans?
De vraag of code rood daadwerkelijk in beeld komt, blijft voorlopig onbeantwoord. Het hangt sterk af van de exacte koers en intensiteit van storm Goretti. Een kleine verschuiving kan het verschil betekenen tussen zware sneeuwval of juist vooral regen.
Het KNMI benadrukt dat waarschuwingen pas worden opgeschaald wanneer de impact dat rechtvaardigt. Voorlopig is alertheid het sleutelwoord.
Winter is nog niet klaar
Eén ding is duidelijk: de winter is voorlopig nog niet van plan afscheid te nemen. Met sneeuw, storm, wind en strenge vorst laat het seizoen zich van een uitgesproken kant zien. Voor sommigen is dat genieten, voor anderen vooral doorbijten.
Voor nu geldt vooral: wees voorbereid. Pak je muts, handschoenen en stevige schoenen, volg de weerberichten en pas je plannen aan waar nodig. Deze winter vraagt om flexibiliteit en realisme — en belooft nog een paar memorabele dagen voordat het weer een andere kant op kan slaan.