Algemeen
Boodschappen worden dit jaar nóg duurder: vooral deze producten
Nederlandse consumenten moeten zich schrap zetten voor een nieuwe golf van prijsstijgingen in de supermarkt. ING-econoom Marten van Garderen waarschuwt dat de kosten voor dagelijkse boodschappen dit jaar sneller zullen stijgen dan in 2023. Dit betekent dat huishoudens opnieuw dieper in de buidel moeten tasten om hun winkelkarretje te vullen.
Volgens Van Garderen is deze ontwikkeling grotendeels af te leiden uit de FAO Food Price Index, een internationale graadmeter die prijsontwikkelingen in de voedselmarkt volgt. “Een hogere index betekent niet per se dat de prijzen in de supermarkt direct omhooggaan, maar het geeft wel een duidelijke indicatie van de richting waarin we ons bewegen,” aldus de econoom.
Welke producten worden duurder?
Hoewel prijsstijgingen al enige tijd aan de gang zijn, lijkt het erop dat bepaalde productgroepen extra hard getroffen worden. Met name zuivelproducten zullen fors in prijs toenemen. Dit is slecht nieuws voor consumenten die melk, kaas, boter of yoghurt regelmatig op hun boodschappenlijst hebben staan.
Daarnaast verwacht Van Garderen dat ook cacao en koffie aanzienlijk duurder zullen worden. De liefhebbers van een kopje koffie in de ochtend of een stukje chocolade bij de thee zullen dit direct in hun portemonnee voelen. “Wie in de komende maanden chocolade of koffie wil inslaan, kan maar beter voorbereid zijn op een flinke meerprijs,” waarschuwt de econoom.
Waarom blijven de prijzen stijgen?
De voortdurende prijsstijgingen in de supermarkten zijn niet zomaar toeval. Er zijn meerdere factoren die samen een opwaartse druk op de prijzen veroorzaken. Duurdere grondstoffen spelen een belangrijke rol, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Ook de stijgende energiekosten en de hoge lonen in de voedselindustrie worden steeds vaker doorberekend aan de consument.
Daarnaast spelen mondiale factoren een rol. Klimaatverandering, geopolitieke spanningen en verstoringen in de logistieke keten dragen allemaal bij aan de prijsdruk. De cacao-industrie, bijvoorbeeld, heeft te maken met mislukte oogsten in West-Afrika, terwijl de koffieprijzen onder druk staan door tegenvallende productie in landen als Brazilië en Colombia.
Een andere belangrijke factor is de aanhoudende inflatie. Hoewel deze op macro-economisch niveau lijkt af te nemen, blijven de prijzen in de supermarkt opvallend hoog. “Inflatie heeft de neiging om zich te nestelen in de keten, vooral bij basisproducten,” legt Van Garderen uit. “Zelfs als de algemene inflatie daalt, zien we dat supermarkten de prijzen vaak niet laten zakken.”
Wat betekent dit voor consumenten?
Boodschappen doen is voor veel huishoudens al een uitdaging, en de nieuwe prijsverhogingen zullen de situatie alleen maar verslechteren. De verwachting is dat de inflatie hardnekkig zal blijven en dat prijsdalingen voorlopig niet in zicht zijn.
In januari 2024 lag de gemiddelde prijsstijging van supermarktproducten al op 3,3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Over heel 2023 was er een vergelijkbare stijging, terwijl in 2022 – het eerste jaar na de coronapandemie – de voedselprijzen maar liefst 10 procent omhooggingen. Hoewel de stijging nu minder fors lijkt dan in voorgaande jaren, blijft de impact op het huishoudbudget aanzienlijk.
Huishoudens met een krap budget zullen extra goed moeten nadenken over hun uitgaven. Specialisten adviseren om slimmer boodschappen te doen, bijvoorbeeld door:
- Seizoensgebonden producten te kopen, die vaak goedkoper zijn dan geïmporteerde alternatieven.
- Meer aanbiedingen in de gaten te houden en groot in te slaan bij kortingen.
- Alternatieve merken of huismerken te proberen, die doorgaans voordeliger zijn dan A-merken.
- Producten langer houdbaar te maken door bijvoorbeeld brood en vlees in te vriezen.
Wat kunnen supermarkten doen?
Supermarkten staan voor een moeilijke keuze. Aan de ene kant willen ze hun klanten niet afschrikken met torenhoge prijzen, maar aan de andere kant moeten ze hun eigen kosten ook dekken. Grote supermarktketens onderhandelen met leveranciers om de prijsstijgingen zo veel mogelijk te beperken, maar dat lukt niet altijd.
Sommige ketens proberen de klap op te vangen door meer te investeren in huismerken, die vaak goedkoper zijn dan de bekende A-merken. Daarnaast worden er vaker promotieacties opgezet om klanten tegemoet te komen.
Echter, consumenten moeten realistisch blijven. De kans dat supermarktprijzen de komende maanden weer dalen, is klein. “Prijsverhogingen werken vaak blijvend door in de keten. Wat duurder wordt, wordt zelden weer goedkoper,” aldus Van Garderen.
Blijvende onzekerheid over voedselprijzen
Een van de grootste uitdagingen op de wereldwijde voedselmarkt is de onzekerheid. De productie van veel voedingsmiddelen is afhankelijk van weersomstandigheden, energieprijzen en politieke ontwikkelingen. Een mislukte graanoogst in Oekraïne of een staking in een grote haven kan grote gevolgen hebben voor de wereldwijde voedselprijzen.
Ook handelsbeperkingen en protectionistische maatregelen spelen een rol. Zo heeft India recent de export van rijst beperkt, wat wereldwijd voor prijsstijgingen heeft gezorgd. In veel landen zijn overheden en beleidsmakers dan ook bezig met strategieën om voedselprijzen onder controle te houden, maar voor de gemiddelde consument blijft het lastig om grip te krijgen op de situatie.
Wat kunnen we verwachten?
De voorspellingen van ING wijzen erop dat consumenten zich moeten voorbereiden op een blijvende stijging van de supermarktprijzen in 2024. Producten zoals zuivel, koffie en chocolade worden flink duurder, en dit zal naar verwachting ook andere productcategorieën beïnvloeden.
Toch zijn er enkele lichtpuntjes. Supermarkten en fabrikanten zoeken naar innovatieve oplossingen om kosten te verlagen, zoals efficiëntere productiemethoden en alternatieve grondstoffen. Daarnaast kan een stabielere wereldeconomie ervoor zorgen dat sommige prijsstijgingen minder heftig uitvallen dan verwacht.
Voor nu is de boodschap echter duidelijk: boodschappen worden opnieuw duurder, en dat zal de consument in de portemonnee voelen. Of het nu gaat om een pak melk, een reep chocolade of een kop koffie in de ochtend, de stijgende prijzen zijn een realiteit waar niemand omheen kan.
Wil jij besparen op je boodschappen? Houd aanbiedingen in de gaten en wees creatief met je aankopen. Deel jouw beste bespaartips in de reacties!
Het zorgde voor gefluister, opgetrokken wenkbrauwen en drukte op sociale media: Prinses Beatrix werd samen met Prins Constantijn en Prinses Laurentien gespot bij de opening van de twintigste editie van het Holland Dance Festival. Sommige aanwezigen en online toeschouwers spraken al snel over ‘opvallend’ of zelfs ‘vreemd’ gedrag van de voormalige koningin. Maar wie verder kijkt dan een paar losse beelden en korte observaties, ziet geen ongemak of misplaatste situatie. Wat zichtbaar werd, was iets anders: een diepgewortelde, levenslange liefde voor dans en podiumkunst.
Bevestiging van koninklijke aanwezigheid
De Rijksvoorlichtingsdienst bevestigde maandag dat het koninklijke drietal op 4 februari aanwezig was bij de feestelijke opening van het jubileumfestival. Die vond plaats in Amare in Den Haag, waar het Nederlands Dans Theater de openingsvoorstelling verzorgde. Het ging om een avond vol internationale choreografieën, muzikaliteit en expressieve beweging – precies het soort voorstelling dat al decennialang op warme belangstelling van prinses Beatrix kan rekenen.
Volgens betrokkenen was de voormalige koningin zichtbaar geraakt door wat zich op het podium afspeelde. Ze reageerde enthousiast, expressief en aandachtig. Voor sommigen viel dat buiten het beeld dat zij hebben van een lid van het koningshuis: beheerst, ingetogen en vooral onbewogen. Maar juist die interpretatie doet geen recht aan wie prinses Beatrix is, en al helemaal niet aan haar relatie met de danswereld.
Reacties uit de danswereld
In de danswereld zelf was er geen spoor van verbazing of kritiek. Integendeel. Samuel Wuersten, artistiek directeur van het Holland Dance Festival, sprak vol waardering over de aanwezigheid van de koninklijke gasten en in het bijzonder over prinses Beatrix.
“Wij zijn ontzettend blij dat prinses Beatrix, prins Constantijn en prinses Laurentien bij deze twintigste jubileumeditie aanwezig zijn,” liet hij weten. “En prinses Beatrix heeft zelf ook een jubileum met ons te vieren: maar liefst tien edities mochten wij haar verwelkomen bij onze internationale dansbiënnale.”
Die woorden onderstrepen hoe structureel haar betrokkenheid is. Het gaat hier niet om een eenmalig bezoek of een verplicht koninklijk optreden, maar om jarenlange, consequente steun aan de danssector.
Geen etiquette, maar authenticiteit
Volgens Wuersten is de betrokkenheid van prinses Beatrix allesbehalve oppervlakkig. “Met haar scherpe belangstelling en oprechte interesse kunnen we ons geen betere ambassadeur voor de dans wensen,” aldus de artistiek directeur. Dat zij soms zichtbaar meebeweegt op muziek, intens reageert op een choreografie of zich laat raken door emotie, is volgens kenners juist een kracht.
Waar sommigen ‘vreemd gedrag’ meenden te zien, herkennen mensen uit de kunstwereld iets heel anders: authenticiteit. Prinses Beatrix bezoekt voorstellingen niet vanuit protocol, maar vanuit persoonlijke fascinatie. Ze kijkt niet alleen, ze beleeft.
Dans als rode draad in haar leven
Dans vormt al jarenlang een rode draad in het leven van prinses Beatrix. Tijdens haar koningschap, maar ook na haar aftreden, bleef zij een trouwe bezoeker van dansvoorstellingen, opera’s en concerten. Ze staat bekend als iemand die zich grondig voorbereidt, choreografen kent bij naam en inhoudelijke vragen stelt na afloop van een voorstelling.
Juist daarom is haar aanwezigheid bij het Holland Dance Festival zo betekenisvol. Het festival geldt als een van de belangrijkste internationale dansbiënnales van Nederland en brengt vernieuwende choreografieën samen met gevestigde namen. Voor Beatrix is het geen onbekend terrein, maar een vertrouwde omgeving waar kunst en diepgang samenkomen.
Een jubileum met betekenis
De twintigste editie van het Holland Dance Festival is niet zomaar een editie. Het jubileum markeert twintig jaar internationale dans in Nederland, met producties die de grenzen van beweging, muziek en expressie opzoeken. Het festival vindt plaats van 4 tot en met 21 februari en strijkt neer in vijf steden: Den Haag, Delft, Rotterdam, Utrecht en Tilburg.
Gedurende deze weken staat Nederland volledig in het teken van dans, met gezelschappen van wereldniveau en jonge makers die experimenteren met nieuwe vormen. De aanwezigheid van prinses Beatrix bij de opening geeft het festival extra glans, maar ook erkenning.
Meer dan symboliek
Wat haar aanwezigheid extra bijzonder maakt, is dat zij al tien edities eerder haar opwachting maakte bij het festival. Dat betekent dat zij de ontwikkeling van het Holland Dance Festival van dichtbij heeft meegemaakt: van groeiende internationale reputatie tot een vaste plek in het culturele landschap.
Volgens insiders binnen het festival is haar steun ook inhoudelijk van waarde. “Ze kijkt niet alleen, ze ziet,” klinkt het. “En dat verschil voel je.” Dat maakt haar tot meer dan een symbolische ambassadeur. Ze is een betrokken toeschouwer met kennis van zaken.
De Jiří Kylián Ring
Op 4 februari werd tijdens het festival bovendien voor de elfde keer de prestigieuze Jiří Kylián Ring uitgereikt. Deze onderscheiding is bedoeld voor personen die een uitzonderlijke en inspirerende bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de dans in Nederland.
De uitreiking van deze ring is een vast hoogtepunt binnen het festival en ligt prinses Beatrix nauw aan het hart. Ze heeft in het verleden meermaals haar waardering uitgesproken voor dansvernieuwers en makers die internationale erkenning wisten te combineren met artistieke diepgang.
Sociale media versus context
De ophef die ontstond na de opening laat vooral zien hoe snel beelden zonder context hun eigen leven gaan leiden op sociale media. Een expressieve reactie wordt losgeknipt van haar achtergrond, een emotionele betrokkenheid vertaald naar ‘opvallend gedrag’. Maar wie de geschiedenis kent, ziet juist consistentie.
Prinses Beatrix heeft zich nooit laten beperken door een strak keurslijf als het om kunstbeleving gaat. Ze heeft altijd ruimte gelaten voor emotie, verwondering en enthousiasme. Dat zij dat ook nu nog doet, getuigt niet van vreemdheid, maar van trouw blijven aan zichzelf.
Een kracht in plaats van een tekortkoming
Wat door sommigen misschien werd bestempeld als ‘gênant’ of ‘onwennig’, blijkt bij nadere beschouwing juist een kracht. Een voormalige koningin die zich durft te laten raken door kunst, die haar emoties niet wegdrukt om aan verwachtingen te voldoen, maar ze toelaat.
In de ogen van velen in de danswereld maakt dat haar onmisbaar. Niet als ceremoniële figuur, maar als mens die kunst serieus neemt. En precies dat is wat dans nodig heeft: aandacht, betrokkenheid en ruimte om te raken.
Het beeld van prinses Beatrix bij de opening van het Holland Dance Festival is daarmee geen curiositeit, maar een bevestiging. Van haar liefde voor dans. Van haar rol als stille, maar krachtige pleitbezorger voor de kunsten. En van het feit dat echte betrokkenheid soms zichtbaar mag zijn.