Algemeen
Sywert is dakloos en moet bij zijn volgers om een tentje bedelen
Het ziet er somber uit voor Sywert van Lienden, de man die bekend werd door zijn rol in de omstreden mondkapjesdeal tijdens de coronapandemie. Aan het eind van deze maand dreigt hij zonder onderdak te komen zitten. Via social media doet hij een oproep aan zijn volgers voor advies en ondersteuning, waarbij hij zelfs om tips voor het leven als dakloze vraagt. Hij overweegt de aanschaf van een tent als tijdelijke oplossing.
Van Lienden staat op het punt dakloos te worden, iets wat hij toeschrijft aan onder andere de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie. In een bericht op social media schrijft hij: “Het is september, waarschijnlijk de maand waarin ik dakloos word. Zucht. Komende weken uitzoeken hoe ik het leven onder die omstandigheden ga inrichten. Met dank aan onder meer de Belastingdienst en het OM voor het laatste (gecoördineerde) duwtje.”
Zijn grootste zorg is de veiligheid van zijn gezin. Daarom heeft hij besloten “zelf maar een stap opzij de wijde wereld in” te zetten, zoals hij het omschrijft. Hij vraagt zijn volgers of ze nog ‘daklozentips’ voor hem hebben en of er iemand een goedkope verblijfplaats voor hem weet, bij voorkeur in de buurt van Hilversum, in verband met zijn kinderen. “Al is het voor een tent of iets dergelijks,” voegt Van Lienden eraan toe.
Recent boekte Van Lienden nog een juridische overwinning in zijn strijd tegen de Stichting Hulptroepen Alliantie (SHA). Hij won een kort geding om een bedrag van 100.000 euro, dat hij nodig heeft om zijn raadsman te kunnen betalen in de lopende juridische procedures rond de mondkapjesdeal. De rechter oordeelde dat er onterecht beslag was gelegd op dit geld, omdat het specifiek bedoeld was voor zijn juridische bijstand. Dit geldbedrag is voor hem een welkome opluchting in deze moeilijke tijden.
Van Lienden verdiende samen met zijn zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel miljoenen euro’s met de omstreden deal voor de levering van mondkapjes aan de Nederlandse overheid. Aanvankelijk had Van Lienden aangekondigd dat de mondkapjes ‘om niet’, oftewel zonder winstoogmerk, geleverd zouden worden. De realiteit bleek echter anders, en het drietal kwam onder zware kritiek te staan toen bleek dat ze forse winsten hadden gemaakt. Op hun bankrekeningen is inmiddels beslag gelegd in het kader van lopende juridische procedures.
Vorig jaar werd er per persoon een bedrag van 100.000 euro vrijgegeven voor juridische bijstand. Omdat Van Lienden op dat moment geen advocaat had, bleef het geld op zijn rekening staan, waarna de SHA er beslag op liet leggen. In recente interviews heeft Van Lienden verklaard dat hij zich momenteel geen advocaat kan veroorloven, omdat hij naar eigen zeggen geen financiële middelen meer heeft.
Deze situatie toont aan hoe snel iemand die ooit in een bevoorrechte positie verkeerde, kan afglijden naar een uiterst penibele situatie. Voor Van Lienden is het nu zaak om te overleven en oplossingen te vinden voor zijn toekomstige situatie zonder dak boven zijn hoofd.
En het is september. Wss maand waarin ik dakloos word. Zucht. Komende weken uitzoeken hoe ik ’t leven onder die omstandigheden ga inrichten. Mocht iemand daklozentips hebben of een (goedkoop) plekje in omgeving Hilversum (ivm kinderen), al is het voor een tent o.i.d: let me know pic.twitter.com/TOA23OYboH
— Sywert van Lienden (@Sywert) September 1, 2024
Na dagen van sneeuw, vorst en chaos staat Nederland vanavond en vannacht opnieuw een spannend weermoment te wachten. Een nieuw neerslaggebied trekt over het land en brengt een combinatie van regen, sneeuw en vooral ijzel met zich mee. Juist die ijzel maakt de situatie verraderlijk en potentieel gevaarlijk. Daarom heeft het KNMI code oranje afgekondigd voor vrijwel het hele land. Alleen Zeeland blijft vooralsnog buiten deze zwaarste waarschuwing.
Ook Rijkswaterstaat trekt aan de bel. De boodschap is ongebruikelijk scherp: ga morgenochtend niet de weg op, tenzij het écht niet anders kan. Wie thuis kan werken, wordt dringend verzocht dat ook te doen. De komende uren en het begin van de ochtendspits beloven namelijk bijzonder riskant te worden.
Laatste winterstuiptrekking
Na vanavond lijkt er eindelijk een einde te komen aan het winterweer dat Nederland de afgelopen week in zijn greep hield. Sneeuwduinen, vastgelopen treinen, gladde wegen en gestrande automobilisten bepaalden dagenlang het nieuws. Maar voordat de dooi definitief inzet, moet het land nog één keer door een lastige overgangsfase heen. Juist die overgang – van vorst naar regen – is berucht om zijn gevaarlijkheid.
Het is precies die situatie die zich nu voordoet. De bovenlucht warmt op, terwijl het wegdek op veel plekken nog onder het vriespunt ligt. Regen die daarop valt, bevriest direct en verandert straten, snelwegen en fietspaden in spiegelgladde oppervlakken.
Code oranje voor 11 provincies
Het KNMI heeft daarom code oranje uitgegeven voor maar liefst elf provincies. Dat betekent dat er sprake is van gevaarlijk weer met mogelijk grote impact op het dagelijks leven. Zeeland vormt de uitzondering, omdat daar de temperatuur al eerder boven nul uitkomt en de kans op bevriezing van regen aanzienlijk kleiner is.
Code oranje wordt niet lichtvaardig afgegeven. Het is een signaal dat de omstandigheden serieus zijn en dat extra voorzichtigheid geboden is. In dit geval draait alles om ijzel, een van de meest onderschatte maar gevaarlijkste winterse verschijnselen.
Vanavond: regen op een bevroren ondergrond
Vanavond zien we een duidelijke tweedeling in het land. In het oosten vriest het nog enkele graden, terwijl het kwik in het westen en zuiden langzaam richting het vriespunt stijgt. In Zeeland wordt het zelfs alweer 1 à 2 graden boven nul. Daar valt op dit moment al regen, zonder dat die direct bevriest.
In het westen van het land beginnen eveneens de eerste regendruppels te vallen. Het probleem: de wegen zijn daar nog ijskoud na meerdere nachten van vorst. Dat zorgt voor verraderlijke gladheid, die niet altijd zichtbaar is. Het lijkt nat, maar is in werkelijkheid spekglad.
Wind maakt het extra onstuimig
Alsof dat nog niet genoeg is, laat ook de wind zich vanavond nadrukkelijk voelen. Vooral in de kustgebieden worden stevige windstoten verwacht. Volgens weerdeskundigen kunnen die snelheden halen van 60 tot 70 kilometer per uur. Dat maakt het niet alleen onaangenaam, maar ook lastiger om controle te houden over voertuigen – zeker op gladde wegen.
De combinatie van regen, ijzel en wind zorgt voor een situatie waarin zelfs ervaren weggebruikers verrast kunnen worden. Eén verkeerde stuurbeweging of remactie kan al voldoende zijn om grip te verliezen.
Naarmate de avond vordert: toenemende gladheid
In de tweede helft van de avond neemt de gladheid verder toe. Dat heeft alles te maken met de temperatuur van het wegdek, die op veel plekken nog steeds onder nul ligt. Zelfs als de luchttemperatuur langzaam stijgt, duurt het vaak uren voordat asfalt en beton daadwerkelijk opwarmen.
Daarom wordt het juist later op de avond en in de nacht steeds gevaarlijker. Regen die blijft vallen, blijft aanvriezen. In Zeeland gebeurt dat niet of nauwelijks, wat verklaart waarom daar geen code oranje geldt. Elders breidt de ijzel zich juist verder oostwaarts uit.
Nog wat sneeuw, dan regen
In het noorden, midden en oosten van het land kan eerst nog wat sneeuw vallen. Alsof de afgelopen dagen nog niet genoeg waren. Die sneeuw is meestal van korte duur en gaat later over in regen. Maar ook dat overgangsmoment is riskant: smeltende sneeuw en regen die bevriest, maken het extra glad.
Zeker op plekken waar niet of minder wordt gestrooid – zoals woonwijken, stoepen, fietspaden en parkeerterreinen – kan het spekglad worden. Maar ook op doorgaande wegen is het oppassen geblazen. Zout werkt namelijk minder goed bij aanhoudende ijzel.
Oproep: blijf thuis als het kan
Rijkswaterstaat is daarom helder in zijn advies. Wie niet per se de weg op hoeft, kan dat beter laten. Voor mensen met essentiële beroepen is dat niet altijd een optie, maar voor kantoormedewerkers geldt: thuiswerken is nu de veiligste keuze.
Voor wie toch moet rijden, gelden extra adviezen:
-
Neem ruim de tijd
-
Houd grote afstand
-
Vermijd abrupte stuur- en rembewegingen
-
Wees extra alert op bruggen, viaducten en op- en afritten
Ook fietsers en voetgangers lopen risico. Een ogenschijnlijk nat trottoir kan verraderlijk glad zijn.
Hoe lang houdt de gladheid aan?
In de westelijke Randstad verdwijnt de gladheid waarschijnlijk aan het begin van de nacht, zodra de temperatuur daar voldoende boven nul komt. Later in de nacht geldt dat ook voor het oosten van de Randstad.
Toch is het gevaar daarmee niet meteen geweken. Tot het begin van de ochtend kan in het oosten van Noord-Holland, Utrecht, Brabant en Limburg nog steeds gladheid voorkomen. Vooral in landelijke gebieden en op minder bereden wegen blijft het opletten.
Daarna: opluchting
Het goede nieuws is dat dit waarschijnlijk de laatste grote winterse hindernis is van deze periode. Na de nacht zet de dooi door en verdwijnen sneeuw en ijs geleidelijk. Maar de overgangsfase – juist deze avond en nacht – is cruciaal.
De boodschap is duidelijk: onderschat deze situatie niet. Ijzel zorgt ieder jaar weer voor ongelukken, juist omdat het zo plots en onzichtbaar is. Wie voorzichtig is, thuisblijft waar mogelijk en het weer serieus neemt, helpt niet alleen zichzelf, maar ook anderen veilig door deze laatste winterse beproeving heen.