Algemeen
Verboden glamour kiekjes van Willem Alexander en Máxima dan toch online!
Wanneer Koning Willem-Alexander, Koningin Máxima of de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane in het wild worden gefotografeerd, mag dit niet zomaar online worden geplaatst. Dit is geregeld via de ‘mediacode’.
De mediacode zorgt ervoor dat de privacy van het koninklijk gezin wordt beschermd door te bepalen dat beelden buiten officiële evenementen niet zonder toestemming mogen worden gebruikt. Echter, deze mediacode krijgt steeds meer kritiek, en er ontstaan vaak discussies over of foto’s van het gezin, buiten officiële gebeurtenissen, door de media kunnen worden gebruikt.
Aangezien het Koningshuis wordt gefinancierd door belastinggeld, willen veel mensen meer weten over wat de leden van het Koningshuis allemaal doen. Ze zijn benieuwd hoe ze vakantie vieren en met wie ze omgaan. Critici vinden dat hoewel de leden van het Koningshuis geen publiek bezit zijn, er best wat meer openheid mag zijn.
De mediacode geldt echter niet altijd alleen in Nederland, vooral niet wanneer een lid van het Koningshuis in het buitenland onfortuinlijk wordt gefotografeerd.
Zo heeft de Koning een Duits blad al eens ‘dwingend gevraagd’ om een foto offline te halen. Maar aangezien de mediacode niet in het buitenland geldt, kan het alleen bij vragen blijven, zoals ook het geval was in Argentinië.
Onlangs zijn Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima samen met prinsessen Amalia en Alexia gespot in Griekenland. Opvallend was dat ze niet alleen waren; prinses Ariane ontbrak, maar de rest van het gezin was in gezelschap van beroemdheden.
Het Argentijnse blad Hola! publiceerde vakantiefoto’s van het gezin op luxe jachten, waaronder de Wajer 55 en de TM Blue One, een superjacht ter waarde van 15 miljoen euro van modeontwerper Valentino Garavani. De Oranjes waren op deze jachten te zien samen met de oprichter van het modemerk Valentino en de beroemde actrice Anne Hathaway, die in 2013 een Oscar won voor haar rol in “Les Misérables”.
De Nederlandse media zijn terughoudend met het plaatsen van deze foto’s vanwege de mediacode, maar op Twitter zijn ze inmiddels wel openbaar verschenen.
Evert Santegoeds, een bekende Nederlandse journalist, uitte zijn frustratie over de mediacode: “We zagen foto’s in Argentijnse bladen van de Oranjes op vakantie voordat ze naar Parijs gingen en daar zitten ze op het super-de-luxe jacht van Valentino, de kledingontwerper van onder andere Máxima’s trouwjurk.
Op dat schip zit ook Anne Hathaway, dus de Oranjes gaan tegenwoordig voor glamour. Ze zitten met z’n allen op dat schip. Ja, die foto’s mogen we in Argentinië wel zien en bij ons niet, door die mediacode.”
Guido den Aantrekker, een andere journalist, voegde hieraan toe: “De mediacode is volledig eenzijdig bedacht door Willem-Alexander. Als journalist kun je je daar wel of niet aan houden. De consequentie als je je er niet aan houdt, is dat je wordt uitgesloten.”
Deze opmerkingen illustreren de groeiende onvrede over de mediacode en de uitdagingen die journalisten ervaren bij het verslag doen over het privéleven van het Nederlandse koningshuis. De discussie blijft gaande over hoe ver de privacybescherming van publieke figuren mag gaan, vooral als het om met belastinggeld gefinancierde instellingen gaat.
Wat jarenlang in Den Haag werd gezien als een vanzelfsprekende, bijna vanzelfsprekende alliantie, lijkt definitief tot het verleden te behoren. De politieke samenwerking tussen Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks/PvdA) vertoont diepe scheuren en volgens ingewijden is van echte chemie nauwelijks nog sprake. Waar zij ooit als een soort progressief “power couple” werden beschouwd — eensgezind, zichtbaar en ideologisch verbonden — is nu vooral afstand, irritatie en wederzijds onbegrip voelbaar.
De breuk is niet plotseling ontstaan. Ze is het resultaat van weken, zo niet maanden, van oplopende spanningen, botsende strategieën en fundamenteel verschillende visies op hoe politiek bedrijven er in deze fase uit moet zien. Recente debatten maakten pijnlijk duidelijk dat wat ooit als complementair werd gezien, nu vooral schuurt.
Van bondgenoten naar tegenpolen
Jetten en Klaver stonden jarenlang symbool voor de progressieve samenwerking in Nederland. In talkshows, Kamerdebatten en klimaattoppen waren ze vaak samen te zien. De één scherp en ideologisch, de ander verbindend en strategisch. Samen vormden ze een herkenbaar front tegen rechts-populistische stromingen, tegen stilstand in klimaatbeleid en tegen groeiende ongelijkheid.
Die samenwerking werkte, zolang de omstandigheden relatief overzichtelijk waren en de vijand duidelijk. Maar nu de politieke realiteit complexer is geworden — met fragiele meerderheden, moeizame coalities en electorale druk — blijken hun verschillen steeds minder te overbruggen.
De hypotheekrenteaftrek als breekpunt
Het dossier dat de onderlinge spanningen definitief zichtbaar maakte, is de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Een thema dat al jaren gevoelig ligt, niet alleen in de Kamer, maar ook bij kiezers.
Voor Jesse Klaver is de positie helder en al lange tijd onveranderd: het systeem is ongelijk, bevoordeelt hogere inkomens en moet fundamenteel worden hervormd. Het is voor hem een ideologisch kernpunt, passend bij zijn bredere visie op herverdeling en rechtvaardigheid.
Rob Jetten staat daar anders in. Hoewel hij inhoudelijk niet per se tegen hervorming is, bevindt hij zich in een politieke werkelijkheid waarin compromissen onvermijdelijk zijn. Regeren betekent voor hem: stappen zetten die haalbaar zijn, ook als ze niet ideaal zijn.
Tijdens een recent debat probeerde Jetten de scherpe randjes af te vijlen:
“We hebben gekeken naar wat nodig is om de woningmarkt gezonder te maken. De experts zijn duidelijk: op lange termijn moet je ervan af.”
Het was een typische Jetten-zin: inhoudelijk richtinggevend, maar voorzichtig geformuleerd. Voor Klaver was dat precies het probleem. Waar hij helderheid en durf wil, ziet hij bij Jetten terughoudendheid en afzwakking.
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd…”
Het moment waarop de spanning echt voelbaar werd, kwam toen Jetten zichtbaar vermoeid in de plenaire zaal zei:
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd de afgelopen weken…”
Die opmerking ging over meer dan alleen de hypotheekrenteaftrek. Voor veel waarnemers klonk het als een verzuchting van iemand die het gevoel heeft voortdurend over zijn eigen grenzen te moeten gaan. Alsof hij probeerde een samenwerking in stand te houden die intern al was vastgelopen.
Volgens insiders is dit precies waar het misging. Jetten voelt zich steeds vaker klemgezet tussen zijn eigen partij, coalitiepartners en de verwachtingen van progressieve bondgenoten. Klaver, zo wordt gefluisterd, zou vinden dat Jetten te snel toegeeft en te weinig strijdt.
Idealisme versus pragmatisme
De kern van het conflict lijkt te liggen in hun politieke karakter.
Jesse Klaver blijft de idealist. De politicus van grote woorden, duidelijke lijnen en principiële standpunten. Voor hem is politiek in de eerste plaats een moreel kompas: je staat ergens voor, en daar wijk je niet zomaar van af.
Rob Jetten is de pragmaticus. Iemand die gelooft in vooruitgang via haalbare stappen, via onderhandelingen en via het zoeken naar meerderheden. Voor hem is politiek niet alleen zeggen wat juist is, maar vooral zorgen dat er íets gebeurt.
Ooit vulden die rollen elkaar aan. Nu botsen ze frontaal.
De druk van regeren
De huidige politieke constellatie maakt de situatie extra explosief. Op het dossier van de hypotheekrenteaftrek staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar:
-
D66 wil afbouw
-
CDA staat daar inmiddels ook voor open
-
VVD wil er absoluut niet aan tornen
Jetten zit daarmee gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant de progressieve visie die hij deelt met Klaver, aan de andere kant de compromissen die nodig zijn om überhaupt beleid van de grond te krijgen.
Klaver heeft die druk niet in dezelfde mate. Als oppositieleider kan hij scherper zijn, duidelijker, minder gebonden aan bestuurlijke realiteit. Dat verschil in positie vergroot het onderlinge onbegrip.
Een insider vatte het treffend samen:
“Jesse vindt dat Rob te veel toegeeft. Dat hij te snel buigt. Dat knaagt.”
Een symbolisch moment
Het debat dat onlangs viraal ging op sociale media wordt inmiddels gezien als het symbolische eindpunt van hun politieke band. Klaver keek zichtbaar weg terwijl Jetten sprak. Jetten klonk vermoeid, minder energiek dan normaal.
Het was geen explosieve ruzie, geen harde woordenwisseling. Maar juist die stilte, die afstand, zei alles. Het deed denken aan twee mensen die op een feest naast elkaar staan, maar elkaar niet meer aankijken.
Wat betekent dit voor progressief Nederland?
De verwijdering tussen Jetten en Klaver is meer dan een persoonlijk conflict. Ze staat symbool voor een bredere spanning binnen progressief Nederland:
-
idealisten versus pragmatisten
-
principes versus compromissen
-
harten versus hoofden
De vraag die nu boven de markt hangt, is hoe duurzaam progressieve samenwerking nog is als de onderlinge vertrouwensband zo zichtbaar beschadigd is.
Vooruitblik: wat nu?
Met nieuwe formatierondes in het vooruitzicht wordt de situatie extra precair. Wie trekt straks met wie op? En belangrijker: wie durft nog te bouwen op een bondgenootschap dat zo openlijk is gescheurd?
Voorlopig lijkt de politieke “liefde” tussen Rob Jetten en Jesse Klaver verdwenen. Wat overblijft, is een kille professionaliteit — en de wetenschap dat zelfs de sterkste allianties kunnen bezwijken onder druk.
In Den Haag wordt inmiddels gefluisterd dat dit niet zomaar een tijdelijke crisis is, maar een structurele breuk. Of die ooit nog te lijmen valt, is hoogst onzeker. Eén ding is duidelijk: het tijdperk waarin Jetten en Klaver vanzelfsprekend samen optrokken, lijkt voorbij.