Algemeen
Oma niet blij als ze haar handgemaakte truien in de kringloopwinkel ziet – dan grijpt opa in
Het verhaal begint met een emotioneel moment dat niemand had voorzien. Jenny, een liefdevolle grootmoeder en toegewijde breister, had jaar in jaar uit truien gebreid voor haar kleinkinderen.
Deze truien waren niet zomaar kledingstukken; ze waren doordrenkt met liefde, zorg en aandacht, elke steek zorgvuldig geplaatst met de warmte van haar hart.
De traditie was diep geworteld in de familiecultuur, een jaarlijkse viering van de banden die hen samenbonden. Maar tijdens een routinebezoek aan een lokale kringloopwinkel vond Jenny tot haar ontzetting en verdriet deze truien, die ze met zoveel liefde had gemaakt, achteloos tussen andere afgedankte kledingstukken.
De pijnlijke realisatie dat haar kleinkinderen de waarde van haar geschenken misschien niet begrepen, was bijna te veel voor haar.
Geraakt door het verdriet van zijn vrouw, besloot Jenny’s echtgenoot dat het tijd was voor een onconventionele maar zinvolle interventie. Hij wist dat een standaard straf zoals huisarrest de kleinkinderen niet de diepte van hun onachtzaamheid zou bijbrengen.
Hij bedacht een unieke aanpak: hij zou de kleinkinderen laten ervaren wat het betekent om iets met de hand te maken, met alle inspanning en tijd die dat met zich meebrengt.
Na het terugkopen van de truien uit de kringloopwinkel stelde hij pakketten samen voor elk kleinkind, inclusief wol, breinaalden en duidelijke instructies om zelf een trui te breien.
Elk pakket bevatte ook een foto van de trui die ze hadden weggedaan, samen met een brief waarin de betekenis van het geschenk en de verwachtingen van waardering werden benadrukt. Dit plan was niet alleen bedoeld als straf, maar vooral als een leerervaring.
De taak van het breien van een eigen trui bleek een krachtig educatief instrument. De kleinkinderen werden geconfronteerd met de realiteit van wat hun grootmoeder elk jaar voor hen deed. Sommigen worstelden met de complexiteit van de taak, anderen met het tijdsbeslag dat het met zich meebracht.
Maar allen kwamen ze tot het besef hoeveel inspanning en liefde er nodig was om zo’n persoonlijk cadeau te creëren. De activiteit leidde tot diverse emotionele reacties, variërend van schuldgevoel tot een dieper begrip en waardering voor de geschenken van hun grootmoeder.
Het familiediner waarbij de zelfgebreide truien werden getoond, markeerde een keerpunt. Elk kleinkind presenteerde zijn of haar creatie, niet perfect, maar gemaakt met moeite en toewijding.
De sfeer van verzoening was voelbaar; excuses werden gemaakt en de gesprekken die volgden waren gevuld met beloften van waardering en respect voor toekomstige geschenken.
De lach en het gedeelde plezier verzachtten de eerdere pijn en lieten zien hoe een moeilijke les een familie dichter bij elkaar kan brengen, het belang van erkenning bevestigend.
Na zijn optreden in het populaire AVROTROS-programma Maestro is er één ding volstrekt duidelijk: Jamai Loman heeft iets losgemaakt wat maar zelden gebeurt op de Nederlandse televisie. Zijn uitvoering van de muziek uit Schindler’s List liet niet alleen de jury sprakeloos achter, maar zorgde ook bij kijkers thuis voor een collectief moment van stilte, ontroering en diepe bewondering. Sociale media ontploften vrijwel direct na afloop: dit was niet zomaar een goede aflevering, dit was een historisch moment binnen het programma.
Een stilte die meer zei dan applaus
Het moment direct na de laatste noot was misschien wel het meestzeggend. Geen gejuich, geen onmiddellijke ovatie, maar een korte, intense stilte. Alsof iedereen – orkest, jury, publiek en kijkers – even moest landen. Presentator Frits Sissing verwoordde het gevoel treffend: “Hier zijn toch geen woorden voor?” Een uitspraak die de lading perfect dekte.
Jamai zelf reageerde zichtbaar geraakt, maar beheerst. “Maar woorden zijn er ook niet nodig als er zo prachtig gespeeld wordt,” antwoordde hij. “Het stuk brengt je naar een andere plek.” Die paar zinnen onderstreepten precies wat zijn optreden had gedaan: het publiek meenemen, niet naar een televisieprogramma, maar naar emotie, herinnering en betekenis.
Muziek als moreel kompas
Wat deze uitvoering zo bijzonder maakte, was niet alleen de technische beheersing, maar vooral de inhoudelijke lading. Schindler’s List is geen eenvoudig stuk. Het vraagt niet om bombast of spektakel, maar om terughoudendheid, precisie en respect. Jamai koos niet voor effectbejag, maar voor stilte, spanning en ademruimte. En dat bleek een schot in de roos.
Frits Sissing merkte terecht op dat muziek kan ontspannen wanneer ze mooi wordt gebracht. Jamai nuanceerde dat meteen: hij had zelf vooral moeten vechten tegen zijn emoties. “Zeker als je er middenin staat,” gaf hij toe. Die opmerking liet zien hoe intens de ervaring voor hemzelf was geweest. Niet als zanger, niet als entertainer, maar als iemand die tijdelijk de volledige verantwoordelijkheid droeg voor de emotionele koers van het orkest.
Jury unaniem onder de indruk
De jury, die in Maestro doorgaans kritisch en analytisch is, was ditmaal opvallend eensgezind. Ed Spanjaard sprak vol bewondering over Jamai’s muzikaliteit en leiderschap. Hij prees vooral de ernst en de liefdevolle aandacht waarmee het stuk werd benaderd. “Waar je volledig in gelooft,” zei hij, “en waar het orkest in meeging.”
Met name het rubato – de vrijheid die een solist krijgt binnen het tempo – werd door Spanjaard uitgelicht. Dat is een subtiel en riskant element, maar Jamai wist precies wanneer hij ruimte moest geven en wanneer hij weer moest opvangen. “Voortreffelijk,” luidde het oordeel. Een woord dat in deze context meer betekende dan een compliment; het was erkenning.
‘Beste optreden ooit in Maestro’
Misschien wel de meest uitgesproken reactie kwam van Dominic Seldis. Hij noemde het zonder omwegen “het beste optreden dat hij ooit in Maestro had gezien”. Een uitspraak die extra gewicht krijgt wanneer je bedenkt hoeveel seizoenen en kandidaten hij al heeft meegemaakt.
Seldis plaatste het optreden ook in een bredere context. “We leven in een vreemde wereld,” zei hij, “en jij hebt met muziek gezegd wat duizend mannen in de politiek niet kunnen zeggen.” Daarmee raakte hij aan de kern van waarom dit optreden zo binnenkwam: het voelde relevant, noodzakelijk en eerlijk.
Hij benoemde ook de technische moeilijkheid voor de solisten – de cor anglais en de viool – en hoe Jamai hen zichtbaar vertrouwen gaf. “Je stelde de musici in staat het beste uit zichzelf te halen,” aldus Seldis. Dat is misschien wel de essentie van dirigeren, en precies daar blonk Jamai uit.
Sociale media: van verbazing tot ontzag
Waar juryleden nog weleens voorzichtig zijn met superlatieven, lieten kijkers zich op sociale media volledig gaan. Op X verschenen honderden reacties, variërend van ontroering tot pure verbijstering. Veel mensen gaven toe dat ze Jamai nooit in deze rol hadden verwacht.
Ilse Raasing schreef: “Wat een ongelooflijk talent heeft Jamai Loman! Dit heb ik nog nooit gezien. Hij kan zo zijn carrière ombuigen naar dirigent.” Een andere kijker, Josephien Sierag, bekende dat de muziek haar altijd raakt, maar dat deze uitvoering extra intens was. “Staande ovatie, en terecht,” luidde haar conclusie.
Sommige reacties waren ronduit overdonderd. “WTF, Jamai Loman is beter dan menig professioneel dirigent!!!” schreef een gebruiker. Anderen spraken van perfectie, emotie en pure klasse.
Kritiek verstomt
Misschien nog opvallender was dat zelfs oude sceptici van gedachten leken te veranderen. Jamai, ooit doorgebroken via Idols, had bij sommige kijkers nog altijd het imago van ‘lichte entertainment’. Dat beeld lijkt na dit optreden definitief te zijn bijgesteld.
Een gebruiker schreef openlijk: “Ik vond dat mannetje met dat Idols helemaal niks. Maar wat een wereldprestaties zet hij neer in Maestro!” Zulke reacties illustreren hoe krachtig dit moment was: niet alleen als televisie-ervaring, maar ook als herpositionering van Jamai als artiest.
Meer dan een tv-moment
Wat dit optreden onderscheidde van andere hoogtepunten in Maestro, is de gelaagdheid. Het was technisch sterk, emotioneel diepgaand en maatschappelijk relevant. Het voelde niet als een wedstrijdmoment, maar als een concert. Als een moment waarop televisie even kunst werd.
Voor Jamai zelf lijkt dit optreden een kantelpunt. Zijn bescheidenheid bleef intact, maar zijn autoriteit op de bok was onmiskenbaar. Hij stond daar niet als kandidaat, maar als dirigent. En dat werd door iedereen – van orkest tot jury, van publiek tot thuisblijver – feilloos aangevoeld.
Een blijvend moment
Of Jamai Loman uiteindelijk Maestro wint, is bijna bijzaak geworden. Wat hij met deze uitvoering heeft bereikt, staat los van punten of rankings. Hij heeft laten zien wat muziek kan doen wanneer ze met respect, inzicht en emotionele eerlijkheid wordt gebracht.
Dit was geen gewone aflevering. Dit was een moment dat blijft hangen, waar mensen later nog naar zullen verwijzen als ze het hebben over de kracht van Maestro. En bovenal: het was een avond waarop Jamai Loman bewees dat hij veel meer is dan een bekende naam. Hij liet zien dat hij een muzikaal verteller is, iemand die zonder woorden een verhaal kan vertellen dat niemand onberoerd laat.