Algemeen
Gevonden in het bos, ongeveer 1 meter boven de grond, ongeveer 20 cm groot
De Roodgordelbeugel, ook bekend als Fomitopsis pinicola, is een intrigerende schimmel behorende tot de familie Polyporaceae, gekenmerkt door zijn opvallende oranje of rode band tussen oudere en nieuwere jaargangen.
Deze opvallende eigenschap maakt het een van de meest in het oog springende polypore-soorten in Europese bossen, met name in noordelijke regio’s zoals Scandinavië, waar het vrij algemeen voorkomt.
Hoewel Fomitopsis pinicola relatief zeldzaam is op de Britse Eilanden en in Ierland, gedijt het goed op het Europese vasteland.
Het wordt voornamelijk aangetroffen in de bossen van Scandinavië en groeit vaak op de stammen van oude loofbomen zoals berken en beuken, evenals op naaldbomen.
Deze veelzijdige schimmel kan zowel saprofytisch als parasitair leven, waardoor hij zich voedt met zowel levende als dode boomsubstantie.
De Roodgordelbeugel werd voor het eerst beschreven door de
Zweedse botanicus Olof Swartz in 1810, die hem de naam Boletus
pinicola gaf.
Later, in 1881, herclassificeerde de Finse mycoloog Petter Adolf Karsten de schimmel onder het nieuw opgerichte geslacht Fomitopsis.
Deze herclassificatie legde de basis voor de moderne benaming en positionering binnen de mycologische nomenclatuur.
De generieke naam ‘Fomitopsis’ suggereert een visuele en functionele gelijkenis met het geslacht Fomes, dat bekend staat om soorten zoals de Hoefzwam.
De specifieke soortnaam ‘pinicola’, wat ‘bewoner van pijnbomen’ betekent, verwijst naar de voorkeur van deze schimmel voor habitats met veel pijnbomen, hoewel hij ook vaak op andere boomsoorten wordt aangetroffen.
De bovenkant van de Roodgordelbeugel heeft een hoefvormige,
houtachtige structuur en varieert meestal tussen de 8 en 25 cm in
breedte.
Het oppervlak is grijs met opvallende jaarlijkse zoneringen en ribbels, met een opvallende oranje of rode band nabij de rand.
De schimmel produceert kleine, ronde poriën die dicht bij elkaar liggen en verandert van kleur naarmate hij ouder wordt.
Fomitopsis pinicola is het hele jaar door zichtbaar, maar de piek van zijn sporenverspreiding vindt plaats in de late zomer tot de herfst.
Als meerjarige polypore speelt het een cruciale rol in bos
ecosystemen door te helpen bij de afbraak van hout en het recyclen
van voedingsstoffen.
Hoewel de Roodgordelbeugel soms kan worden verward met de Hoefzwam, zijn de unieke kenmerken zoals de gekleurde band en de specifieke poriestructuur nuttig bij de juiste identificatie.
Hoewel deze schimmel niet eetbaar is vanwege zijn taaie textuur, biedt hij waardevolle inzichten in de studie van bosmycologie en ecologie.
De Roodgordelbeugel blijft een fascinerend onderwerp van studie,
waarbij zijn ecologische impact en taxonomische geschiedenis
waardevolle inzichten bieden voor zowel wetenschappers als
natuurliefhebbers.
Het zorgde voor gefluister, opgetrokken wenkbrauwen en drukte op sociale media: Prinses Beatrix werd samen met Prins Constantijn en Prinses Laurentien gespot bij de opening van de twintigste editie van het Holland Dance Festival. Sommige aanwezigen en online toeschouwers spraken al snel over ‘opvallend’ of zelfs ‘vreemd’ gedrag van de voormalige koningin. Maar wie verder kijkt dan een paar losse beelden en korte observaties, ziet geen ongemak of misplaatste situatie. Wat zichtbaar werd, was iets anders: een diepgewortelde, levenslange liefde voor dans en podiumkunst.
Bevestiging van koninklijke aanwezigheid
De Rijksvoorlichtingsdienst bevestigde maandag dat het koninklijke drietal op 4 februari aanwezig was bij de feestelijke opening van het jubileumfestival. Die vond plaats in Amare in Den Haag, waar het Nederlands Dans Theater de openingsvoorstelling verzorgde. Het ging om een avond vol internationale choreografieën, muzikaliteit en expressieve beweging – precies het soort voorstelling dat al decennialang op warme belangstelling van prinses Beatrix kan rekenen.
Volgens betrokkenen was de voormalige koningin zichtbaar geraakt door wat zich op het podium afspeelde. Ze reageerde enthousiast, expressief en aandachtig. Voor sommigen viel dat buiten het beeld dat zij hebben van een lid van het koningshuis: beheerst, ingetogen en vooral onbewogen. Maar juist die interpretatie doet geen recht aan wie prinses Beatrix is, en al helemaal niet aan haar relatie met de danswereld.
Reacties uit de danswereld
In de danswereld zelf was er geen spoor van verbazing of kritiek. Integendeel. Samuel Wuersten, artistiek directeur van het Holland Dance Festival, sprak vol waardering over de aanwezigheid van de koninklijke gasten en in het bijzonder over prinses Beatrix.
“Wij zijn ontzettend blij dat prinses Beatrix, prins Constantijn en prinses Laurentien bij deze twintigste jubileumeditie aanwezig zijn,” liet hij weten. “En prinses Beatrix heeft zelf ook een jubileum met ons te vieren: maar liefst tien edities mochten wij haar verwelkomen bij onze internationale dansbiënnale.”
Die woorden onderstrepen hoe structureel haar betrokkenheid is. Het gaat hier niet om een eenmalig bezoek of een verplicht koninklijk optreden, maar om jarenlange, consequente steun aan de danssector.
Geen etiquette, maar authenticiteit
Volgens Wuersten is de betrokkenheid van prinses Beatrix allesbehalve oppervlakkig. “Met haar scherpe belangstelling en oprechte interesse kunnen we ons geen betere ambassadeur voor de dans wensen,” aldus de artistiek directeur. Dat zij soms zichtbaar meebeweegt op muziek, intens reageert op een choreografie of zich laat raken door emotie, is volgens kenners juist een kracht.
Waar sommigen ‘vreemd gedrag’ meenden te zien, herkennen mensen uit de kunstwereld iets heel anders: authenticiteit. Prinses Beatrix bezoekt voorstellingen niet vanuit protocol, maar vanuit persoonlijke fascinatie. Ze kijkt niet alleen, ze beleeft.
Dans als rode draad in haar leven
Dans vormt al jarenlang een rode draad in het leven van prinses Beatrix. Tijdens haar koningschap, maar ook na haar aftreden, bleef zij een trouwe bezoeker van dansvoorstellingen, opera’s en concerten. Ze staat bekend als iemand die zich grondig voorbereidt, choreografen kent bij naam en inhoudelijke vragen stelt na afloop van een voorstelling.
Juist daarom is haar aanwezigheid bij het Holland Dance Festival zo betekenisvol. Het festival geldt als een van de belangrijkste internationale dansbiënnales van Nederland en brengt vernieuwende choreografieën samen met gevestigde namen. Voor Beatrix is het geen onbekend terrein, maar een vertrouwde omgeving waar kunst en diepgang samenkomen.
Een jubileum met betekenis
De twintigste editie van het Holland Dance Festival is niet zomaar een editie. Het jubileum markeert twintig jaar internationale dans in Nederland, met producties die de grenzen van beweging, muziek en expressie opzoeken. Het festival vindt plaats van 4 tot en met 21 februari en strijkt neer in vijf steden: Den Haag, Delft, Rotterdam, Utrecht en Tilburg.
Gedurende deze weken staat Nederland volledig in het teken van dans, met gezelschappen van wereldniveau en jonge makers die experimenteren met nieuwe vormen. De aanwezigheid van prinses Beatrix bij de opening geeft het festival extra glans, maar ook erkenning.
Meer dan symboliek
Wat haar aanwezigheid extra bijzonder maakt, is dat zij al tien edities eerder haar opwachting maakte bij het festival. Dat betekent dat zij de ontwikkeling van het Holland Dance Festival van dichtbij heeft meegemaakt: van groeiende internationale reputatie tot een vaste plek in het culturele landschap.
Volgens insiders binnen het festival is haar steun ook inhoudelijk van waarde. “Ze kijkt niet alleen, ze ziet,” klinkt het. “En dat verschil voel je.” Dat maakt haar tot meer dan een symbolische ambassadeur. Ze is een betrokken toeschouwer met kennis van zaken.
De Jiří Kylián Ring
Op 4 februari werd tijdens het festival bovendien voor de elfde keer de prestigieuze Jiří Kylián Ring uitgereikt. Deze onderscheiding is bedoeld voor personen die een uitzonderlijke en inspirerende bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de dans in Nederland.
De uitreiking van deze ring is een vast hoogtepunt binnen het festival en ligt prinses Beatrix nauw aan het hart. Ze heeft in het verleden meermaals haar waardering uitgesproken voor dansvernieuwers en makers die internationale erkenning wisten te combineren met artistieke diepgang.
Sociale media versus context
De ophef die ontstond na de opening laat vooral zien hoe snel beelden zonder context hun eigen leven gaan leiden op sociale media. Een expressieve reactie wordt losgeknipt van haar achtergrond, een emotionele betrokkenheid vertaald naar ‘opvallend gedrag’. Maar wie de geschiedenis kent, ziet juist consistentie.
Prinses Beatrix heeft zich nooit laten beperken door een strak keurslijf als het om kunstbeleving gaat. Ze heeft altijd ruimte gelaten voor emotie, verwondering en enthousiasme. Dat zij dat ook nu nog doet, getuigt niet van vreemdheid, maar van trouw blijven aan zichzelf.
Een kracht in plaats van een tekortkoming
Wat door sommigen misschien werd bestempeld als ‘gênant’ of ‘onwennig’, blijkt bij nadere beschouwing juist een kracht. Een voormalige koningin die zich durft te laten raken door kunst, die haar emoties niet wegdrukt om aan verwachtingen te voldoen, maar ze toelaat.
In de ogen van velen in de danswereld maakt dat haar onmisbaar. Niet als ceremoniële figuur, maar als mens die kunst serieus neemt. En precies dat is wat dans nodig heeft: aandacht, betrokkenheid en ruimte om te raken.
Het beeld van prinses Beatrix bij de opening van het Holland Dance Festival is daarmee geen curiositeit, maar een bevestiging. Van haar liefde voor dans. Van haar rol als stille, maar krachtige pleitbezorger voor de kunsten. En van het feit dat echte betrokkenheid soms zichtbaar mag zijn.