Algemeen
Als je dit gelei-achtig wezen in je tuin ziet, weet je maar beter wat het is
Een Reddit-gebruiker in Oklahoma werd op een ochtend wakker en vond iets dat hen in verwarring bracht. Ze zagen veel ‘gele gelei’ in de bomen en zagen wat ze beschreven als een ‘gelei-alien noot’, wat hen aan het krabben maakte.
Ze wendden zich tot Reddit om het mysterie op te lossen met hulp van de gemeenschap. Ze zeiden in de post dat de boom een naaldboom was, maar ze waren niet zeker van de exacte naam van de boom.
Bijna onmiddellijk herkende een gebruiker het algemeen als ‘ceder-appelroest’. Deze roestschimmel heeft twee gastheren nodig om zijn levenscyclus te voltooien. De ziekte treft voornamelijk appels en sierappels.
De symptomen van deze ziekte op verschillende bomen kunnen verschillen. Op een jeneverbesboom verschijnen bruine, permanente galmuggen op twijgen. Wanneer het volwassen wordt, blijft het in het voorjaar, wanneer het weer waarschijnlijk regenachtig is, oranje gelatineuze horens produceren. Soms sterft de tak die voorbij de gal ligt af, maar afgezien daarvan veroorzaakt de jeneverbesgastheer geen andere schade.
Op een appel- of sierappelboom verschijnen na de bloei gele cirkelvormige laesies op de bladeren. In de late zomer verschijnen er bruine clusters van draden of cilindrische buisjes onder de vlekken op de bladeren, twijgen of vruchten.
Wat betreft hoelang de ziekte duurt, verschijnen de galmuggen zeven maanden na het begin van de infectie. Ze beginnen na 18 maanden in gelatineuze massa’s te veranderen. Vervolgens verschijnen er in het voorjaar golfbalachtige depressies op de gal, die plaatsmaken voor teliale horens het volgende voorjaar.
In de lenteregen worden de bruine teliale horens langer en veranderen ze van kleur naar helder oranje. Nadat ze hun sporen hebben vrijgegeven, storten de horens in, drogen ze uit en vallen ze eraf. Hoewel de gal dan sterft, blijft deze nog minstens een jaar aan de boom vastzitten. De infectie is veel opvallender in het voorjaar wanneer de gal bedekt is met gelatineuze massa’s.
Er zijn veel manieren om de infectie te beheren. Je kunt de geïnf*cteerde gebieden wegknippen. Je kunt het ook met rust laten, aangezien het geen bomen doodt maar alleen misvormde planten waar de twijgen kunnen worden aangetast. Er zijn ook preventieve methoden; preventieve fungiciden of resistente appelrassen bestaan ook.
De NS heeft woensdagochtend om exact 09.59 uur een sombere en onheilspellende update gedeeld. De boodschap is duidelijk: Nederlands grootste spoorwegmaatschappij heeft de situatie rond het winterweer nog altijd niet onder controle. Waar reizigers hoopten op herstel na dagen van chaos, blijkt de realiteit een stuk weerbarstiger. De gevolgen van sneeuw, vorst en technische problemen blijken groter en hardnekkiger dan vooraf werd ingeschat.
Winterweer houdt Nederland in de greep
Sinds afgelopen vrijdag wordt Nederland getroffen door aanhoudende en soms zeer intense sneeuwbuien. Op sommige plekken viel in korte tijd een dik pak sneeuw, wat leidde tot gladde wegen, vastlopend verkeer en een openbaar vervoersnet dat steeds verder onder druk kwam te staan. Treinen vielen uit, wissels raakten bevroren en stations veranderden in overvolle wachtruimtes.
De situatie werd dinsdagochtend nog nijpender toen daar ook een grote IT-storing bij kwam. Tot ongeveer 10.00 uur reden er vrijwel geen treinen in het hele land. Voor veel reizigers was dat de druppel: mensen kwamen te laat op hun werk, afspraken werden afgezegd en alternatieven waren nauwelijks voorhanden. Het vertrouwen dat de boel snel weer op de rails zou staan, kreeg daarmee een flinke deuk.
Advies om thuis te werken
De impact van het winterweer bleef niet beperkt tot het spoor. Rijkswaterstaat riep dinsdagavond nadrukkelijk op om, waar mogelijk, woensdag thuis te werken. De combinatie van gladheid, sneeuwresten en drukte maakte het verkeer op de weg onvoorspelbaar en gevaarlijk. Toch bleek die oproep niet voldoende om de drukte te temperen. Woensdagavond stond het verkeer op de Nederlandse snelwegen muurvast tijdens de spits, met lange files en vertragingen tot gevolg.
Dat onderstreepte hoe groot de ontwrichting is: als zowel het wegverkeer als het openbaar vervoer vastloopt, hebben reizigers nauwelijks uitwijkmogelijkheden. Juist in zo’n situatie is een betrouwbare treindienst cruciaal — en precies daar wringt het.
De update van 09.59 uur
Woensdagochtend kwam de NS met een update die weinig ruimte liet voor optimisme. Op de website van de spoorwegmaatschappij stond te lezen: “De gevolgen van het winterse weer zijn ernstiger dan verwacht.” Volgens de NS zijn er veel bijkomende storingen ontstaan, waardoor er aanzienlijk minder treinen kunnen rijden dan eerder aangekondigd.
Die storingen zijn divers van aard. Denk aan bevroren wissels, problemen met bovenleidingen door ijsafzetting en materieel dat niet op de juiste plek staat omdat treinen eerder zijn uitgevallen of omgeleid. Het gevolg is een dienstregeling die voortdurend moet worden aangepast, soms op het laatste moment.
Minder treinen, meer onzekerheid
Voor reizigers betekent dit vooral één ding: onzekerheid. Treinen die in de reisplanner stonden, kunnen alsnog uitvallen. Aansluitingen zijn niet gegarandeerd en overstappen kosten meer tijd. De NS waarschuwt daarom expliciet dat reizen langer kan duren dan normaal en dat treinen voller zijn dan gebruikelijk.
Ook internationale treinreizigers krijgen ermee te maken. De NS meldt dat internationale verbindingen niet volledig volgens plan rijden. Treinen naar en uit het buitenland kunnen vertraging oplopen, omgeleid worden of zelfs helemaal niet rijden. Voor mensen met belangrijke afspraken over de grens zorgt dat voor extra stress en lastige keuzes.
Oproep: stel je reis uit
De boodschap van de NS is helder, maar voor velen moeilijk te volgen: stel je reis uit als dat mogelijk is. Wie toch moet reizen, krijgt het dringende advies om de reis kort voor vertrek opnieuw te plannen. Alleen zo is de kans het grootst dat je beschikt over actuele informatie.
Daarnaast vraagt de NS om rekening te houden met extra overstappen en drukte in de trein. Dat laatste is vooral vervelend voor reizigers die al dagenlang geconfronteerd worden met volle coupés, vertragingen en beperkte zitplaatsen. De combinatie van kou, lange wachttijden en onduidelijkheid maakt de reiservaring allesbehalve prettig.
Frustratie onder reizigers
Op sociale media laten veel reizigers hun frustratie blijken. Ze klagen over gebrekkige informatie, treinen die op het laatste moment worden geschrapt en het gevoel dat de problemen zich opstapelen zonder dat er zicht is op verbetering. Sommigen vragen zich hardop af waarom het spoor in Nederland zo kwetsbaar lijkt bij winterse omstandigheden, terwijl landen met strengere winters hun treindiensten vaak beter op orde houden.
De NS wijst in dat verband op de specifieke infrastructuur in Nederland, met veel wissels, intensief gebruikte trajecten en een zeer strak geplande dienstregeling. Dat maakt het systeem efficiënt in normale omstandigheden, maar ook gevoelig voor verstoringen.
Hoe lang gaat dit nog duren?
Een van de meest prangende vragen is hoe lang deze situatie nog aanhoudt. Het eerlijke antwoord is: dat is lastig te voorspellen. Zolang het winterweer aanhoudt en de temperaturen rond of onder het vriespunt blijven, blijft de kans op nieuwe storingen groot. Zelfs als het tijdelijk droger wordt, kan achtergebleven sneeuw en ijs opnieuw problemen veroorzaken.
De NS benadrukt dat er dag en nacht wordt gewerkt om wissels ijsvrij te houden, materieel te verplaatsen en storingen te verhelpen. Toch erkent de spoorwegmaatschappij impliciet dat volledige normalisatie voorlopig niet haalbaar is.
Begrip gevraagd, maar geduld raakt op
Hoewel veel reizigers begrip hebben voor het feit dat extreem weer impact heeft, raakt het geduld bij een groeiende groep op. De opeenstapeling van problemen — winterweer, IT-storingen, uitvallende treinen — zorgt ervoor dat het vertrouwen in een snelle oplossing afneemt.
Voor forenzen, studenten en mensen met cruciale beroepen is het extra lastig. Niet iedereen kan thuiswerken of afspraken uitstellen. Voor hen is het openbaar vervoer geen luxe, maar een noodzaak.
Conclusie: alert blijven en plannen
De update van de NS maakt één ding duidelijk: de winterse ontregeling is nog niet voorbij. Reizigers doen er verstandig aan om alert te blijven, reisplanners vlak voor vertrek te checken en waar mogelijk flexibel te zijn. De komende dagen zullen waarschijnlijk in het teken blijven staan van improviseren, aanpassen en hopen op betere omstandigheden.
Tot die tijd blijft het advies van kracht: alleen reizen als het echt nodig is, rekening houden met vertragingen en vooral: geduld hebben. Want zolang sneeuw en vorst Nederland in hun greep houden, blijft het spoor een kwetsbare schakel in het dagelijks leven.