Algemeen
Moslimorganisaties ontredderd door uitslag Nederlandse Verkiezingen: “We zijn heel erg bang”
Diverse Islamitische en Marokkaanse organisaties in Nederland uiten diepe bezorgdheid over de verkiezingswinst van de PVV.
Habib el Kaddouri van het Samenwerkingsverband Marokkaanse
Nederlanders (SMN) vertelt aan het ANP: “De ontreddering en de
angst zijn heel erg groot.”
Muhsin Köktas van het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO)
stelt zich de vraag of moslims nog wel een toekomst hebben in
Nederland en zegt: “Iedereen heeft het over bestaanszekerheid, maar
ik weet niet of wij die nog hebben.”
El Kaddouri benadrukt dat de gevoelens van “ontreddering en
angst” wijdverbreid zijn onder Marokkaanse Nederlanders.
Hij uit de vrees dat Geert Wilders hen zal stigmatiseren als
tweederangsburgers vanwege zijn bekende opvattingen over moslims en
Marokkanen.
Köktas deelt deze angst en maakt zich zorgen over de veiligheid
van moslims in Nederland: “Ik weet niet of moslims nog veilig zijn
in Nederland. Ik maak me zorgen over dit land.”
Beide woordvoerders benadrukken dat zij de uitslag van de
verkiezingen respecteren, maar hopen dat andere politieke partijen
niet bereid zullen zijn om samen te werken met de PVV.
Köktas merkt op: “Hoe dan ook begint voor moslims een hele
moeilijke periode. De mensen hebben gesproken.”
Mustafa Ayranci van de Turkse arbeidersvereniging HTIB uit zijn
teleurstelling over de uitslag: “Maar het Nederlandse volk heeft
een uitspraak gedaan.
Die moeten we respecteren.” Hij hoopt dat Geert Wilders zijn
belofte nakomt om premier te zijn voor alle Nederlanders, ongeacht
hun afkomst, en zegt: “Dat hij niet alleen de premier wordt van Jan
en Piet, maar ook van Mustafa en Ahmed.”
De verkiezingswinst van de PVV heeft de gemoederen in Nederland
hoog op doen laaien, en de reacties van Islamitische en Marokkaanse
organisaties weerspiegelen de diepgaande bezorgdheid onder bepaalde
gemeenschappen.
De komende tijd zal er ongetwijfeld veel worden gediscussieerd
over de politieke koers van Nederland en de mogelijke gevolgen van
deze verkiezingsuitslag.
Het is belangrijk om in gedachten te houden dat verkiezingen een
cruciaal onderdeel zijn van een democratie, waarin het volk haar
stem uitbrengt en haar politieke voorkeuren kenbaar maakt.
Deze uitslag weerspiegelt de wens van een deel van de kiezers in
Nederland, en het is aan de politieke partijen en leiders om hierop
te reageren en het beleid te bepalen.
Voorstanders van de PVV wijzen vaak op zorgen over immigratie,
integratie en nationale veiligheid als belangrijke kwesties die
aandacht verdienen.
Tegelijkertijd maken critici zich zorgen over de polarisatie en
mogelijke negatieve gevolgen voor de sociale cohesie in
Nederland.
Het is nu aan de politieke leiders en het Nederlandse volk om
constructieve gesprekken te voeren en de uitdagingen waarmee het
land wordt geconfronteerd aan te pakken op een manier die de
belangen en rechten van alle burgers respecteert en beschermt.
Het is een uitdaging waarbij zowel tolerantie als dialoog
essentieel zijn om tot constructieve oplossingen te komen voor de
complexe vraagstukken waarmee Nederland te maken heeft.
Wat jarenlang in Den Haag werd gezien als een vanzelfsprekende, bijna vanzelfsprekende alliantie, lijkt definitief tot het verleden te behoren. De politieke samenwerking tussen Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks/PvdA) vertoont diepe scheuren en volgens ingewijden is van echte chemie nauwelijks nog sprake. Waar zij ooit als een soort progressief “power couple” werden beschouwd — eensgezind, zichtbaar en ideologisch verbonden — is nu vooral afstand, irritatie en wederzijds onbegrip voelbaar.
De breuk is niet plotseling ontstaan. Ze is het resultaat van weken, zo niet maanden, van oplopende spanningen, botsende strategieën en fundamenteel verschillende visies op hoe politiek bedrijven er in deze fase uit moet zien. Recente debatten maakten pijnlijk duidelijk dat wat ooit als complementair werd gezien, nu vooral schuurt.
Van bondgenoten naar tegenpolen
Jetten en Klaver stonden jarenlang symbool voor de progressieve samenwerking in Nederland. In talkshows, Kamerdebatten en klimaattoppen waren ze vaak samen te zien. De één scherp en ideologisch, de ander verbindend en strategisch. Samen vormden ze een herkenbaar front tegen rechts-populistische stromingen, tegen stilstand in klimaatbeleid en tegen groeiende ongelijkheid.
Die samenwerking werkte, zolang de omstandigheden relatief overzichtelijk waren en de vijand duidelijk. Maar nu de politieke realiteit complexer is geworden — met fragiele meerderheden, moeizame coalities en electorale druk — blijken hun verschillen steeds minder te overbruggen.
De hypotheekrenteaftrek als breekpunt
Het dossier dat de onderlinge spanningen definitief zichtbaar maakte, is de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Een thema dat al jaren gevoelig ligt, niet alleen in de Kamer, maar ook bij kiezers.
Voor Jesse Klaver is de positie helder en al lange tijd onveranderd: het systeem is ongelijk, bevoordeelt hogere inkomens en moet fundamenteel worden hervormd. Het is voor hem een ideologisch kernpunt, passend bij zijn bredere visie op herverdeling en rechtvaardigheid.
Rob Jetten staat daar anders in. Hoewel hij inhoudelijk niet per se tegen hervorming is, bevindt hij zich in een politieke werkelijkheid waarin compromissen onvermijdelijk zijn. Regeren betekent voor hem: stappen zetten die haalbaar zijn, ook als ze niet ideaal zijn.
Tijdens een recent debat probeerde Jetten de scherpe randjes af te vijlen:
“We hebben gekeken naar wat nodig is om de woningmarkt gezonder te maken. De experts zijn duidelijk: op lange termijn moet je ervan af.”
Het was een typische Jetten-zin: inhoudelijk richtinggevend, maar voorzichtig geformuleerd. Voor Klaver was dat precies het probleem. Waar hij helderheid en durf wil, ziet hij bij Jetten terughoudendheid en afzwakking.
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd…”
Het moment waarop de spanning echt voelbaar werd, kwam toen Jetten zichtbaar vermoeid in de plenaire zaal zei:
“Er zijn al zoveel breekpunten gepasseerd de afgelopen weken…”
Die opmerking ging over meer dan alleen de hypotheekrenteaftrek. Voor veel waarnemers klonk het als een verzuchting van iemand die het gevoel heeft voortdurend over zijn eigen grenzen te moeten gaan. Alsof hij probeerde een samenwerking in stand te houden die intern al was vastgelopen.
Volgens insiders is dit precies waar het misging. Jetten voelt zich steeds vaker klemgezet tussen zijn eigen partij, coalitiepartners en de verwachtingen van progressieve bondgenoten. Klaver, zo wordt gefluisterd, zou vinden dat Jetten te snel toegeeft en te weinig strijdt.
Idealisme versus pragmatisme
De kern van het conflict lijkt te liggen in hun politieke karakter.
Jesse Klaver blijft de idealist. De politicus van grote woorden, duidelijke lijnen en principiële standpunten. Voor hem is politiek in de eerste plaats een moreel kompas: je staat ergens voor, en daar wijk je niet zomaar van af.
Rob Jetten is de pragmaticus. Iemand die gelooft in vooruitgang via haalbare stappen, via onderhandelingen en via het zoeken naar meerderheden. Voor hem is politiek niet alleen zeggen wat juist is, maar vooral zorgen dat er íets gebeurt.
Ooit vulden die rollen elkaar aan. Nu botsen ze frontaal.
De druk van regeren
De huidige politieke constellatie maakt de situatie extra explosief. Op het dossier van de hypotheekrenteaftrek staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar:
-
D66 wil afbouw
-
CDA staat daar inmiddels ook voor open
-
VVD wil er absoluut niet aan tornen
Jetten zit daarmee gevangen tussen twee werelden. Aan de ene kant de progressieve visie die hij deelt met Klaver, aan de andere kant de compromissen die nodig zijn om überhaupt beleid van de grond te krijgen.
Klaver heeft die druk niet in dezelfde mate. Als oppositieleider kan hij scherper zijn, duidelijker, minder gebonden aan bestuurlijke realiteit. Dat verschil in positie vergroot het onderlinge onbegrip.
Een insider vatte het treffend samen:
“Jesse vindt dat Rob te veel toegeeft. Dat hij te snel buigt. Dat knaagt.”
Een symbolisch moment
Het debat dat onlangs viraal ging op sociale media wordt inmiddels gezien als het symbolische eindpunt van hun politieke band. Klaver keek zichtbaar weg terwijl Jetten sprak. Jetten klonk vermoeid, minder energiek dan normaal.
Het was geen explosieve ruzie, geen harde woordenwisseling. Maar juist die stilte, die afstand, zei alles. Het deed denken aan twee mensen die op een feest naast elkaar staan, maar elkaar niet meer aankijken.
Wat betekent dit voor progressief Nederland?
De verwijdering tussen Jetten en Klaver is meer dan een persoonlijk conflict. Ze staat symbool voor een bredere spanning binnen progressief Nederland:
-
idealisten versus pragmatisten
-
principes versus compromissen
-
harten versus hoofden
De vraag die nu boven de markt hangt, is hoe duurzaam progressieve samenwerking nog is als de onderlinge vertrouwensband zo zichtbaar beschadigd is.
Vooruitblik: wat nu?
Met nieuwe formatierondes in het vooruitzicht wordt de situatie extra precair. Wie trekt straks met wie op? En belangrijker: wie durft nog te bouwen op een bondgenootschap dat zo openlijk is gescheurd?
Voorlopig lijkt de politieke “liefde” tussen Rob Jetten en Jesse Klaver verdwenen. Wat overblijft, is een kille professionaliteit — en de wetenschap dat zelfs de sterkste allianties kunnen bezwijken onder druk.
In Den Haag wordt inmiddels gefluisterd dat dit niet zomaar een tijdelijke crisis is, maar een structurele breuk. Of die ooit nog te lijmen valt, is hoogst onzeker. Eén ding is duidelijk: het tijdperk waarin Jetten en Klaver vanzelfsprekend samen optrokken, lijkt voorbij.