Goed nieuws voor wie al dagenlang hoopt op een echt winters landschap, maar een minder fijne boodschap voor iedereen die liever met droge wegen en probleemloos vervoer het weekend in gaat. Volgens het KNMI staat Nederland aan de vooravond van een serieuze winterinval. In de nacht en de dagen daarna worden zware sneeuwbuien verwacht die lokaal kunnen zorgen voor een sneeuwdek van maar liefst vijf tot tien centimeter. Dat is voor Nederlandse begrippen uitzonderlijk en brengt de nodige gevolgen met zich mee.

Code geel verlengd: winter houdt aan

Eerder vandaag had het KNMI al code geel afgegeven vanwege gladheid en winterse neerslag. Inmiddels is duidelijk geworden dat de situatie langer aanhoudt dan eerst gedacht. Daarom is de waarschuwing verlengd tot en met zondagavond. Dat betekent dat we niet te maken krijgen met één korte sneeuwbui, maar met een volledig weekend waarin winterse buien het weerbeeld bepalen.

Het instituut verwacht verspreid over het hele land sneeuw, natte sneeuw, hagel en lokaal zelfs onweer. Vooral de combinatie van neerslag en temperaturen rond of onder het vriespunt maakt de situatie verraderlijk. Op wegen kan zich één tot drie centimeter sneeuw ophopen, wat in combinatie met bevriezing zorgt voor gladheid die moeilijk te bestrijden is.

Een korte adempauze voor de volgende sneeuw

Vanavond lijkt het even rustig te worden. De buien trekken tijdelijk weg en op sommige plekken klaart het zelfs even op. Maar die rust is van korte duur. Zodra de zon onder is, daalt de temperatuur snel richting het vriespunt. Later in de avond en in de nacht trekken nieuwe buien het land binnen. Deze bevatten opnieuw sneeuw en kunnen plaatselijk stevig uitpakken.

Wanneer meerdere sneeuwbuien achter elkaar over dezelfde regio trekken, kan de sneeuw zich snel ophopen. Volgens de laatste berekeningen is lokaal vijf tot tien centimeter sneeuw mogelijk. Dat zijn hoeveelheden die we in Nederland nog maar zelden zien. Zeker omdat het grootste deel van de sneeuw ’s avonds en ’s nachts valt, is de kans groot dat we morgenochtend wakker worden in een wit landschap.

Regionale verschillen: niet overal hetzelfde beeld

Zoals zo vaak bij winterweer zijn de verschillen per regio groot. In het oosten en zuidoosten van het land is de kans op een dik sneeuwdek het grootst. Daar is de lucht kouder en blijft de sneeuw beter liggen. In delen van Gelderland, Brabant en Limburg kan het landschap snel wit kleuren en blijft de sneeuw ook overdag liggen.

Aan de westkust en op de Waddeneilanden is het beeld minder eenduidig. Daar blijven de temperaturen iets hoger, tussen de één en drie graden. De neerslag valt hier vaak als een mix van regen, natte sneeuw en hagel. Toch kan ook daar tijdelijk sneeuw blijven liggen, zeker tijdens intensieve buien. Bovendien is er aan de kust kans op onweer, wat het winterweer extra spectaculair maar ook onvoorspelbaar maakt.

Wind maakt het extra guur

Alsof de sneeuw en kou nog niet genoeg zijn, speelt ook de wind een belangrijke rol. Vooral in de kustprovincies waait het stevig tot hard. Die wind zorgt ervoor dat de gevoelstemperatuur een stuk lager ligt dan de thermometer aangeeft. Zelfs bij een temperatuur net boven nul kan het aanvoelen alsof het vriest. Dat maakt buitenactiviteiten onaangenaam en vergroot de kans op onderkoeling voor wie niet goed voorbereid op pad gaat.

Gladheid en verkeersproblemen

De winterse omstandigheden zorgen niet alleen voor sneeuwpret, maar ook voor flinke uitdagingen. Door de kerstvakantie is het verkeer op veel wegen rustiger dan normaal. Dat betekent dat strooizout minder goed wordt ingereden, waardoor het effect beperkt blijft. Vooral op secundaire wegen, fietspaden en bruggen kan het daardoor spekglad worden.

De afgelopen dagen ging het op verschillende plekken al mis door gladheid. Auto’s raakten van de weg, fietsers kwamen ten val en het verkeer liep vast. De verwachting is dat dit risico de komende dagen alleen maar toeneemt. Weggebruikers worden daarom opgeroepen hun rijstijl aan te passen: minder snelheid, meer afstand houden en alleen de weg op gaan als het echt noodzakelijk is.

Luchtvaart onder druk

Ook het vliegverkeer ondervindt grote hinder van het winterweer. Door sneeuwval, gladde start- en landingsbanen en logistieke problemen zijn er vandaag al veel vluchten geannuleerd. Wat begon met enkele tientallen annuleringen, liep in de loop van de dag op tot honderden en zelfs duizenden geschrapte vluchten.

Reizigers wordt dringend geadviseerd om hun vluchtstatus goed in de gaten te houden en rekening te houden met vertragingen of annuleringen. De combinatie van sneeuw, ijsvorming en beperkte zichtbaarheid maakt het voor luchthavens lastig om het schema te handhaven. Zeker als de sneeuwval vannacht inderdaad zo intens wordt als verwacht, kan ook morgen het vliegverkeer nog flink ontregeld zijn.

Sneeuwpret versus sneeuwstress

Voor kinderen en liefhebbers van winterse taferelen heeft dit weer ook een positieve kant. Sneeuwpoppen, sneeuwballengevechten en witte landschappen zorgen voor een bijna nostalgische wintersfeer. Veel mensen delen foto’s van besneeuwde tuinen, straten en parken en genieten zichtbaar van het zeldzame winterbeeld.

Tegelijkertijd ervaren anderen vooral stress en ongemak. Boodschappen doen, naar werk gaan of familie bezoeken wordt ineens een stuk lastiger. Vooral ouderen en mensen die slecht ter been zijn, lopen extra risico bij gladheid. Voor hen is het belangrijk om zo veel mogelijk binnen te blijven en hulp te vragen als dat nodig is.

Vooruitblik: hoe lang houdt de winter aan?

De grote vraag is hoe lang dit winterse weer aanhoudt. Volgens de huidige verwachtingen blijft het ook na het weekend wisselvallig en koud. Er zijn signalen dat de winterse buien begin volgende week geleidelijk afnemen, maar helemaal zeker is dat nog niet. Kleine verschuivingen in de luchtstromen kunnen het verschil maken tussen aanhoudende sneeuw of juist een overgang naar regen en dooi.

Wat wel duidelijk is: dit weekend staat volledig in het teken van winterweer. Met sneeuw, gladheid, wind en kou is het zaak om alert te blijven en plannen zo nodig aan te passen. Voor sommigen is het een feest, voor anderen een beproeving. Eén ding staat vast: Koning Winter laat zich eindelijk weer eens echt zien in Nederland.